Hiral's Blog

December 9, 2016

Inline image 1

from one email:

Practice watching your breath whenever….
You are free 
OR 
Under emotional/ physical stress.
The purpose of anything prayer, SK, Vipasyana is ….
to quieten the chatter of mind.
Kriya IS NOT important,that state of peace and joy is important/ useful……..TO LIVE
Thanks Suresh Uncle. 

મમ્મી સાથિયો ‘કેમ’ કરવાનો?

આ વખતે દિવાળી અમે ખૂબ હર્ષોલ્લાસ સાથે ઉજવેલી.

અને આપણી સંસ્કુતિ, રીતભાત અને સંસ્કારની દ્રષ્ટિએ ઘણું હોમવર્ક કરવું પડે છે  એ ધીમે ધીમે સમજાય છે.

ત્યારે બાળકને સમજાય તેમ ટબૂકને સમજાવેલું.

સ્વસ્તિક એ શુભ અને લાભનું પ્રતિક છે. દરેક સારા કામની શરુઆતમાં આપણે સ્વસ્તિકને દોરીને ઘરના આંગણાંમાં શુભ અને લાભને આવકારીએ છીએ.

ત્યારે સવાલોતો અગણિત હતાં જ.

જેમ કે શુભ, લાભ એટલે શું? કોને આવકારવા?

મારું હોમવર્ક ત્યારે અધૂરું રહી ગયેલું. તે આજે અનાયાસે જ પૂરું થયું.

“સ્વસ્તિ ન: ઇન્દ્ર વ્રુધ્ધ્શ્ર્વા: ન: પૂષા: વિશ્વવેદા:!
સ્વસ્તિ નસ્તાક્ષ્ર્ય્રો અરિષ્ટ્નેમિ: સ્વસ્તિ નો બ્રુહસ્પતિર્દધાતુ !!”
અર્થાત્.. …“હે મહાન કીર્તિવાળા ઇન્દ્ર, અમારું કલ્યાણ કરો. વિશ્વના જ્ઞાનસ્વરૂપ દેવ, અમારું કલ્યાણ સાધો. જેમનું હથિયાર અમોઘ છે એવા ગરૂડ ભગવાન અમારું મંગલ કરો.”
સારા અવસરે ઘણી વાર અનેક વિઘ્નો નડતા હોય છે. એવી આપણી માન્યતા હોય છે. તેથી એને નિવારવા માટે.. કોઇ પણ કાર્ય નિર્વિઘ્ને પૂરૂ કરવાની મંગલ ભાવના સાથે સ્વસ્તિકનું પ્રતીક સંકળાયેલું છે. સ્વસ્તિક શબ્દ સુ+અસ્- ધાતુમાંથી બનેલો છે. સુ એટલે સારું, કલ્યાણમય, મંગલ અને અસ-એટ્લે સત્તા, અસ્તિત્વ. આમ સ્વસ્તિ એટલે કલ્યાણની સત્તા, માંગલ્યનું અસ્તિત્વ અને તેનું પ્રતીક એટલે આપણો સાથિયો કે સ્વસ્તિક.

–નીલમ દોશી

November 21, 2016

અવનવા પ્રયોગો.

Filed under: બાળઉછેરની બારાખડી — hirals @ 2:13 pm

આજે રાતે બટૂક જરા સરખું સૂતો. જો કે એ પાંચ વાગે તો ઉઠી જ જાય. એની ભેગી હું ય ઉઠી જાઉં.

પતિદેવને આજે બહુ વહેલા નીકળવાનું હતું. એટલે મેં તો રાતથી મનમાં બધી તૈયારીઓ કરી લીધેલી.

નાસ્તામાં બ્રેડ,બટર, ચીઝ, જામ એટલે સહેલું ને સટ. બીજી ઘણી આજની અને કાલની ખોરાકની તૈયારી વિશે મનમાં બધું વિચારી લીધેલું.

સવારનું તાપમાન ૧ ડીગ્રી જોઇને અમારા ત્રણેયનાં કોટ, ટોપી, સ્કાર્ફ, મોજાં બધી તૈયારીઓ કરીને હું સૂઇ ગયેલી.

પણ બટૂક અને ટબૂકની મમ્મી ઓફીસયલી પેપર પર હોવાના નાતે હું પતિદેવ પણ મોટો થયેલ બાળક જ છે એ ભૂલી જ ગઇ.

સવાર સવારમાં બધી ધમાલની વચ્ચે….’હીરલ, મારો બેલ્ટ જો જે ને જરા.’

આદતવશ બોલાઇ જવાયું, ‘હા જોઉં’ ને જોવા ગઇ પણ યાદ આવ્યું મેં તો બધી તૈયારી કરી છે હવે આ છેલ્લી ઘડીએ મારે કેમ શોધવું?

એટલે બાળકને ફોસલાવીએ એમ પ્રેમથી પૂછ્યું, ‘આ ઠીક નથી, સવારે વહેલા જવાનું હોય તો રાતથી બધી તૈયારી કરવાની ને?’

ને અમારા મોટા બાળકને ઓફિસના અને ટ્રેન પકડવાના ટેન્શનમાં હું જ મળી.

‘એક જરા બેલ્ટ માટે શું કહી દીધું? મારી જ ભૂલ થઇ, હવે તને તો મોકો મળી ગયો…..’

 

 

પણ ચાર વરસની મમ્મી તરીકે મારામાં થોડી તો બાળકના આવેગને ઝીલવાની તાકાત આવી ગયેલી. ‘આ બરાબર છે? આમ કે’વાનું મમ્મીને?, ખબર છે ને આપણે જે બોલીએ કોપી થશે.’

એટલે મામલો તુરંત થાળે પડી ગયો. આભાર બટૂક અને ટબૂકનો. હમ-તુમ બેઉ કેવા એકમેકને સાંભળતા ને  સમજતાં થઇ ગયા.

જેમતેમ પતિદેવે બેલ્ટ શોધ્યો ને થોડીવારે પર્સ શોધવાનું મિશન!

પણ એમને ચેલેન્જ બહુ ગમે એટલે આ વખતે મને કીધા વગર જ શોધવા માંડ્યું. મેં પણ બાળક પોતાની રીતે તૈયાર થતું હોય તો એને થવા દેવું. એમ જ ઘડાય! વિચાર્યું.

બીજા કામમાં જીવ પરોવ્યું. પતિદેવ વિચારે ઘણું, કહે પણ કે ‘સવારે હું મદદ કરીશ ને કરીશ જ.’ પણ પોતાની તૈયારી કરી રાખે તોય ઘણું? એમ તો કેમ કે’વાય?

એટલે હા, જો તેં આજે મને બોલાવ્યા વગર જ જાતે શોધી લીધી પોતાની વસ્તુઓ તો મને કેટલી સરળતા થઇ ગઇ એમ બોલીને ‘પ્રોત્સાહન’ જ આપવાનું.

મનોમન ‘જાણીતા હાસ્યલેખિકા કલ્પના દેસાઇનું વાક્ય – પ્રોત્સાહનનાં બે શબ્દોથી શાંતિ રહેતી હોય તો એમાં ખોટું ય શું છે? સમય અને મન બેઉ બગાડવા કરતાં તો સારું જ ને! ’ યાદ કર્યા. ફરીથી મેં પોતાને મનમાં ને મનમાં જ શાબાશી આપી.

ટબૂકનો નાસ્તો ને દૂધ બધું તૈયાર.

જો કે પતિદેવે ચ્હા ઉભરાઇ ના જાય એનું ધ્યાન રાખ્યું ને ચ્હા ગાળી પણ લીધી.

સવારના સાત વાગ્યે એ તો મારાં પ્રોત્સાહનનાં શબ્દો સાથે કામ પર ને હું?……..

બાળઉછેરનું અઘરું કામ – મારું પ્રોત્સાહન એટલે મારાં કિલકિલાટ ને ખિલખિલાટ ટબૂક ને બટૂક.  ભાવતું ભોજન બાળકો બહુ હોંશે હોંશે આરોગે એ પણ એક અલગ પ્રકારનો અવોર્ડ.

 

 

સવારનાં સાડા સાત અને તોય કશો રઘવાટ નહોતો. બરાબર જોયું સૂરજદાદા એની રોજની જગ્યાએ જ દેખાયા.

ખુશખુશાલ હું બટૂકને, ટબૂકને અને મને ત્રણેયનો ચ્હા, નાસ્તો, અને એ બંનેનું ન્હાવા-ધોવાનું પતાવીને હું ત્રણેયનાં ગરમ કપડાં વગેરે પહેરાવવાની તૈયારીમાં પડી.

પતિદેવને જરા ચ્હા બહુ જ ઉતાવળે પીવી પડેલી પણ એ મોટું બાળક, ક્યાં સુધી એની આળ-પંપાળ કરવી? એટલે આંખ-આડા કાન કર્યા.

દિવસની શરુઆત તો ઘણી સરસ થયેલી. પણ એ જ મારી એક નાનકડી ભૂલ…..

ટબૂકે જે રુમમાં સવાર સવારમાં રંગબેરંગી બ્લોકસનું ટાવર બનાવેલું….હરખઘેલી હું ઉતાવળે તૈયાર થવાના મોહમાં બટૂકને એ જ રુમમાં નીચે રાખ્યો.

રંગબેરંગી બ્લોક્સ એને થયું ‘લાલ ખાઉં કે પીળો?’, ‘વાદળી ખાઉં કે લીલો?’ ને ધબાક……

મારું આવી બન્યું…….ઉફ્ફ્ફ્ફ્ફ…

ટબૂકનો ભેંકડો કેમેય શાંત જ ના થાય….

જો બેટા, રડ નંઇ….

એં…એં…..

ને બટૂક તો એની મસ્તીમાં ‘લાલ ખાઉં કે પીળો?’, ‘વાદળી ખાઉં કે લીલો?’

ટબૂકે જોરથી એના હાથમાંથી ઝંટ્વ્યો ને હવે બટૂકનું એં…એં….

આજે તો જો કે બરાબર તૈયારી કરેલી અને તોય શાળાએ જવાનાં એક કલાક પહેલાં જ આ રામાયણ? ઉફ્ફ્ફ….આ તો મહાભારત……ખબર નંઇ.

પણ એ જ તો મજા છે.

‘હર ઘડી બદલ રહી હૈ રુપ જિંદગી. ……….’

વૈજ્ઞાનિક નહિં હોવા છતાં અને પ્રયોગશાળામાં નહિં જવા છતાં જાત-જાતનાં ને ભાત-ભાતનાં પ્રયોગો શરુ.

પણ ટબૂક કેમેય શાંત જ ના થાય.

જરાક માની જાય. શાંત થાય ને! એનું દુઃખી ર્હદય કકળી ઉઠે. પણ એણે કેમ મારો ટાવર તોડ્યો?

ઉં…..ઉં…..એં….એં…..

બાળકોને શાંત કરવાના મારા મને બે જ સહેલા અને ઉત્તમ રસ્તા છે.

૧) બાળવાર્તા

૨) એમનું ધ્યાન જે તે સંવેદનશીલ વાત પરથી બીજે લઇ જવું.

ચાર વરસના માતૃત્ત્વના કોર્ષમાં સૉરી પ્રયોગશાળામાં આ બે તારણ ઘણુંખરું વાતાવરણ તરત હળવું કરી દે.

જો કે જીવનમાં પણ આમ જ કરવા જેવું છે. ખરું ને!

જો કે આજે ઘણીબધી વાર અને બહુ કુશળતાપૂર્વક ટબૂકનું ધ્યાન બીજે દોરવું પડ્યું.

ટબૂકના એં…એં….ને ઉં….ઉં ના પગલે બટૂક પણ એં…એં….ને ઉં….ઉં…..

મને શાળાના સમયની ચિંતા પણ સાથે સાથે કરવાની! ઓફિસમાં કોઇના હાથ નીચે જ થોડી ડૅડલાઇન અને ટારગેટ લાઇન હોય?

અડધો કલાકમાં બધા પ્રયોગોનો કાર્યક્રમ પતાવી, બીજા અડધો કલાકમાં તૈયાર થઇને બરાબર સાડા આઠે ઘરની બહાર.

આહા! ૧ ડીગ્રી તાપમાનમાં મનને ત્યારે જે શીતળતા મળી. કુદરત પણ મારી તરફેણમાં છે વિચારી પાછી ખુશ.

 

 

સવા નવ વાગે ઘેર પાછા આવીને એજ દીનચર્યા.

ઘરકામ, બટૂકની સાર-સંભાળ. જો કે બટૂકનો દાંત આવવાનું અને ચાલવાનું એક સાથે થઇ રહ્યું હોઇ મારી તબિયત પર અસર થવા લાગેલી. પણ બાળકો એમની સાર-સંભાળની વ્યવસસ્થા કરીને જ આવતાં હશે?

એક પ્રોઢ કાકી મને આ દેશમાં જડી ગયાં જે બે કલાક ઘરે આવવા તૈયાર. એમને પણ દેશમાં મોકલવા થોડી કમાણી અને અમને પણ મજા.  મારો એક-શ્વાસે બધા મોરચે મંડાવવાની દીનચર્યામાં રાહતનો શ્વાસ ભળ્યો એ માટે પતિદેવનો અને જગતના નાથનો આભાર.

બટૂક રડવાનાં અને દાંત આવવાના લીધે ઘણો થાકેલો. તે પેલા કાકી આવતાં પહેલાં જ સૂઇ ગયો. કાકી તો ઘરકામમાં કલાકના હિસાબે કામ કરીને ગયાં. મને એમ કે બટૂક ભેળી હું ય જરા આંખ મીંચીશ તો રાહત થશે. પણ એટલામાં બટૂક ઉઠ્યો.

ખબર નંઇ પણ માંડ અડધો – પોણો કલાક સૂવે ને પાછો ફૂલ ચાર્જ હોય. બે-ત્રણ-ચાર કલાક લગીને નોન-સ્ટોપ ચાલવાના મહાવરામાં લાગે.

સતત બે પ્રેમાળ હાથ અને વાત્સલ્યભરી બે આંખો એને જોઇએ. એટલે કે હું!

મને ખરેખર જરા આરામ જોઇતો હતો. બટૂક થોડું સૂવે તો સારું પણ હવે માલીશ કે એને નવરાવવાનાં કોઇ હોશ મારાં થાકેલા મનમાં નહોતા.  સવાર સવારમાં બટૂકને ટબૂકનું એં…એં….ને ઉં….ઉં કેટલું થકવી નાંખે એ તો બાળકો સાથે આખો દિવસ રહેનાર જ સમજી શકે.

ઓફિસમાં આવી અણધારી કોઇપણ મુસીબતના સામના માટે ‘ખાસ અવોર્ડ’ હોય. મોટા પ્રમોશનો પણ હોય. ખરેખર વૈજ્ઞાનિક હોય એમને તો પ્રતિષ્ઠા પણ મળે. અહિં તો જરા આંખ મીંચાવાનું સુખ મળે એટલી જ મારી ઇચ્છા હતી.

બહુ મહેનતે જેવી અમારા બેઉની આંખ બંધ થઇને બારણે ડીંગ – ડૉંગ.! પાછી હાંફળી-ફાંફળી હું બટૂક ઉઠે નહિં એની ચિંતા સાથે બારણું ખોલ્યું.

એમેઝોનથી ઑર્ડર કરેલાં ‘બેબી-ડાયપરની બેગ’.

સગવડતા માટે ઇન્ટરનેટ અને ઓનલાઇન શૉપિંગ છે એ બધી વાતો પોકળ,

બટૂકનાં ડાયપર ઘરઆઅંગણે જોઇને હમણાં સુધી ખુશી થતી એની જગ્યાએ આજે ખરેખર રડવું આવ્યું. બે ઘડી આંખ મીંચવાનું સુખ પણ છીનવાઇ ગયું.

રુકેંગે નહિં….ઝૂકેંગે નહિં……મા તરીકેનો આવો મુશ્કેલ પડાવ ડગલેને પગલે……

મારી મા ને અને જગતની સર્વ માતાઓને વંદન કરીને જમવાનું શરુ કર્યું. બટૂકમાં ભગવાન વસ્યા તે આજે મને નિરાંતે ખાવા મળ્યું.

જમીને તૈયાર થઇ ને બટૂક ઉઠ્યો. ‘ઉપરવાલે કે યહાં દેર હૈ-અંધેર નહિં’……

બટૂકને તૈયાર કરીને ટબૂકને લેવા શાળાએ.

ઘરે જઇને આજે દસ દિવસથી ટાળી રહેલી એવાં ઘણાં બધાં અગત્યના રીમાઇન્ડર ટબૂકની શાળામાં ચાલતી વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ માટે સેટ કરવાનાં છે એનું લીસ્ટ વિચારતાં વિચારતાં જ પાનખરમાં ખરતાં પાન જોઇને જરા મનનાં મહેલમાં વિચાર બદલાયો.

માત્ર વૃક્ષોને જ નહિં બધાનાં જીવનમાં આમ સમય ખરે છે. ખરતાં સમય સાથે પાકટ થઇ ગયેલાં પીળાં-સૂક્કા પાન ખેરવવાંની માત્ર આવડત જ કેળવવાની ને! એ કેળવવાના પ્રયત્નમાં છું એટલે જ તો ટબૂક-બટૂકને મારા જીવનનાં વસંત તરીકે વધાવી શકું છું. વાહ! મનોમન એક શાબાશી સાથે મારી ટબૂકનો હરખઘેલો ચહેરો મારી નજરની સામે!

November 14, 2016

જોરદાર!

હુંઃ ‘એમ વાળ ના ખેંચ બેટા, આમેય બહુ ખરે છે.’

જિનાઃ ‘મમ્મી, હું કચરો કાઢી રહી છું તારા વાળમાંથી.’

હુંઃ ‘બેટા, એને ખોડો (ડેન્ડ્રફ) કે’વાય.’

જિનાઃ ‘મમ્મી, જો જ્યાં ખોડો નથી ત્યાં એક ની બાજુમાં બીજો એમ વાળ રોપેલા છે.’

હુંઃ ‘વાળ રોપેલા ના કે’વાય. એ ઉગે અંદરથી.’

જિનાઃ ‘એ જ. તો તારા વાળ જ્યાંથી ખર્યા છે ત્યાં અંદર વાળના બીજ રોપી દે.’

મામાઃ ‘મારી ભાણીને તો બહુ યાદ રે છે ને કંઇ!, મને તો નથી રેતું યાદ’

જિનાઃ ‘તે ગર્લ્સને બોયઝ કરતાં વધારે જ યાદ રે’.

મામાઃ ‘એવું કોણે કીધું?’

જિનાઃ ‘મારી મમ્મીને બધી સ્ટોરીઝ યાદ છે. છેક નાનપણની પણ. ને પપ્પાને યાદ નથી’.

November 6, 2016

નવું વરસ

Filed under: એક માતાની ડાયરી — hirals @ 1:31 pm

પરોઢિયાના ચાર વાગ્યે મહિનાનો દીકરો બટૂક ત્રીજીવાર ઉઠીને ચાલવાના મહાવરામાં લાગેલ છે.

મને બાથરુમ લાગી છે અને ના છૂટકે આસપાસમાં કશું મોંમા નહિં મૂકી દે વિચારીને હું ઝટપટ બાથરુમમાં જાઉં છું.

ધીમે ધીમે એને પકડતાં આવડ્યું છે વિચારી હું બેત્રણ મિનિટ માટે ઉંચા જીવે બાથરુમ જાઉં છું.

પણ બસ એક મિનિટ અને પલંગમાં નિરાંતે સૂતેલી દીકરી ટબૂકના વાળ ખેંચે છે.

બટૂકના કોઇ પીંજરામાં રડે નહિં બીકે મેં એને છૂટ્ટો મૂકેલો પણ એને રમવું છે, પણ શું કરે?

અને બીજી મિનિટે ઉંઘમાં વાળ ખેંચાવાના લીધે ટબૂક જાગી જાય છે ને રડે છે.

માથું દુખતું હોવા છતાં બીજા રુમમાંથી ઉંઘમાંથી ઉઠીને પતિદેવ ભાગીને આવે છે અને

ત્રીજી મિનિટ પહેલાં હું પાયજામાનું નાડું બંધ કર્યું ના કર્યું ને બટુક પાસે આવું છું.

 

એકાદ કલાકની મહા મહેનતે અમે બંનેને સૂવાડાવવા મથીએ છીએ.

બંનેને હવે મમ્મી જોઇએ છે. ટબૂકને વાર્તા સાંભળવી છે અને અથાક ધીરજથી એનાં પપ્પા ટબૂકને અને હું બટૂકને સૂવડાવીએ છીએ.

ને બટૂક વળી પાછો સાડા પાંચ વાગે જાગે છે.વળી મહા મહેનતે એને સૂવડાવવા મથું છું પરંતુ બધી મહેનત વ્યર્થ. અઠવાડિયાની રજાઓ પછી આજે ટબૂકને શાળાએ જવાનું છે.

બરાબર સાડાસાતે બટૂકને હવે થાકીને સૂવું છે. રઘવાયા જીવે નવા વરસની શરુઆત થાય છે.

સસ્સ્સઅવાજ ના કરીશ. ભાઇ ઉઠી જશે.

જલ્દી કર. દૂધ પી લે. પ્લીઝ બેટા, અલાર્મ બંધ થાય પહેલાં યુનિફોર્મ પહેરીને રેડી જોઇએ હોં.

પ્લીઝ….સ્સ્સ્સ્સ્સ…..

જેમ તેમ ઝડપથી સ્નાન કરીને હું આવું છું કે નવું વરસ છે પહેલાં દીવાબત્તી કરીશ.

પણ…….

મેસેજ પર મેસેજ બીપ બીપ….ક્યાં મોરો નહિં તો પતિદેવનો અને બટૂક પાછો જાગી જાય છે.

એને છાનો રાખતાં અમે જેમ તેમ ઊંચા જીવે ચ્હા પીએ છીએ.

જલ્દી….જલ્દી…..જો અલાર્મ બંધ થતાં પહેલાં તું બૂટમોજાં પહેરીને તૈયાર જોઇએ.

ને હું તૈયાર થાઉં છું. અરે, હજુ તેં હેરબેન્ડ પણ નથી પહેરી? કેટલી વાર?

વચ્ચે વચ્ચે ટબૂકને પ્રોત્સાહન આપવાનું ચૂકાય નહિં એનું ખાસ ધ્યાન રાખું છું.

ઓહ….બૂટ નથી મળતાં? પાછું આજે મોડું…..અમે બૂટ શોધવામાં પાછા રઘવાયા (કેટલીવાર નક્કી કર્યું કે બધું શાંતિથી, પણ અમે પણ તો માત્રચારવર્ષનાં માતાપિતા છીએ.)

અરે, બેટા. પછી રમજે ભાઇ સાથે……હા, ના, …….પાછી રકઝક ને

જેમ તેમ બધું ૧૦ મિનિટમાં સમેટીને હું એને શાળાએ મૂકવા જાઉં છું.

સમયસર બધું સચવાઇ જવાના લીધેમેરેથોન રેસજીત્યાનો આનંદ માણું છું અને જાતને શાબાશી આપવાનું ચૂકાય નહિં એનું ખાસ ધ્યાન રાખું છું.

 

 

આવીને વળી જરાક શાંતિ મળશે વિચારું છું પણ દીકરાને જરા શરદી જેવું છે એટલે એની સરભરા અને આળપંપાળ.

ધવરાવવું, ખવરાવવું, માલીશ અને બીજા ઘણાં મોરચા પર એક શ્વાસે મંડાઉ છું.

જેમ તેમ એને રમાડતાં, સંભાળતાં અમુકતમુક કામ પતાવું છું. મોબાઇલમાં સતત મેસેજીસ આવે છેનૂતન વર્ષાભિનંદન‘.

અમુક યાદો, અમુક ચીડ, અમુક રઘવાટ, બટૂકને સૂવડાવીને થોડી મિનિટો મેસેજીસ અને મોબાઇલ ચેક કરું છું.

હજુ ખાવાનો કોળિયો મોંમાં મૂકુને બટુક પાછો જાગી જાય છે. જેમ તેમ ખાઇને એને પાછો સૂવડાવીને તૈયાર થાઉં છું.

બટૂકને લઇને ટબૂકને શાળાએથી ઘેર લાવું છું. રસ્તામાં ફૂલો ને પાનખરનાં પાંદડા વીણતાં અમે પોણો કલાકે ઘેર પહોંચીએ છીએ.

વળી પાછું, બેટા પહેલાં કપડાં બદલ….અરે, ભાઇને એની રીતે રમવા દે….. કેમ આમ, શાળામાં શું કર્યું? કલાક એક બધી દીનચર્યા ચાલે છે.

બટૂક હવે જરા થાક્યો છે. પણ ટબૂકને હવે એની સાથે રમવાનો મૂડ છે.

એટલે આડોશપાડોશમાં અને પાસે રમતાં બાળકો સાથે એને માંડ સેટ કરીને બટૂકને સૂવડાવી રહી છું.

અને અડધો એક કલાકની મારી મહેનત પર પાણી ફરી વળે છે.મારું બાળપણ, મમ્મી, પપ્પા, ભાઇ, બહેન, ફળિયું, કેટલાં બધાનો અહેસાન નજર સામે તરવરે છે અને….

ડીંગડોંગ….મમ્મી, બાથરુમ લાગી છે. ટબૂક અને એની બહેનપણી હસતાં હસતાં છૂટા પડે છે.

રડું કે હસું એની દ્વિધામાં હું કશું વિચારું પહેલાં

બટૂક અને ટબૂક બંનેને હવે મમ્મી જોઇએ છે. રમું છું. વાર્તા કરું છું. મને બાથરુમ લાગી છે પણ ટબૂકને હવે ટી.વી યાદ આવ્યું છે.

 

હું બટૂકને નહિં જોઉં…..મમ્મી, ‘રાવણ કેમ ખરાબ માણસ હતો?…..’ઉફ્ફ્ફ્ફ્ફ….

હું જેમતેમ ઉંચા જીવે બાથરુમ જાઉં છું. બટૂકને એનાં પાંજરામાં રાખું તો છું પણ ઉંચા જીવે નાડું પકડીને દોડું છું.

નવા વરસના મોહમાંચાઇલ્ડ સેફ્ટી જેટલું મહત્વવુમન ક્લોથ સેફ્ટીનું છે એનું ભાન મને મોડું થયું વાતે પસ્તાવો કરું તે પહેલાં …..

 

મમ્મ્મી…..કેટલી વાર?,…..રેસ્ક્યુ, …….બટૂક પડી જતે હમણાં?…..

તને પોટી થઇ રહ્યું તું કે? હજુ ઘણાં સવાલના જવાબ આપવાના છે.

મમ્મી રાવણ કેમ ખરાબ માણસ હતો? રામે કેમ માર્યો? મમ્મી હેલોવીનમાં કેમ ડરાવે?……

જોકે હવે આવા સવાલો મને ડરાવતાં નથી. આનાંથી પણ ભયાનક પડાવ હું સફળતાપૂર્વક પસાર કરી ચૂકી છું વાતે સવાલોથી ડરીને વાળ ખેંચવાને બદલે હરખાઉં છું.

 

માંડ બટૂકને સૂવડાવું છું ને દર થોડીવારે બાળકોટ્રીક અથવા ટ્રીટમાટે બારણે આવે છે.

પોણો કલાક તો ઠીક ચાલ્યું. દર દસ મિનિટે બાળકો ઘેર આવતાં. અને ટબૂકને મજા મજા થઇ ગઇ.

પણ ઓહ……ડોર બેલ બંધ કરતાં ભૂલી ગયેલી. એક જણે ડોરબેલ વગાડી ને બટૂકનું બ્યુગલ વાગ્યું. હવે ટબૂકને પણ કુદરતી કોલ્સ અને બારણે પણ હાજરી.

એક સાથે બધા મોરચાં સંભાળતાં સંભાળતા જેમ તેમ ખાવાનું બનાવતાં (થોડીક આગોતરી તૈયારી સાથે) ટબૂકને ખવરાવું છું.

સાડાસાતે બંનેને સૂવા લઉં છું. નવું વરસ છે પણ આરતી વગેરે કરવાના કોઇ હોશ તનમનમાં બચ્યાં નથી. પતિદેવ હજુ ટ્રેનમાં છે જાણીને

રડું કે હસું એની દ્વિધામાં આરામથી પથારીમાં બાળકો સાથે લાંબી થાઉં છું, જો કે સતત મલ્ટીપ્રોસેસીંગ, સવાલજવાબ, વાર્તા કથન વગેરે ચાલુ છે બટૂકને હજુ ચાલવું છે. ટબૂક તો સૂઇ ગઇ પણ હવે મને કકડીને ભૂખ લાગી છે.

 

 

બટૂક હજુ એની મસ્તીમાં છે. પતિદેવ સવા નવે ઘરમાં આવે છે અને બારણાંના અવાજથી માંડ આંખો મીચેલ બટૂક પાછો જાગે છે.

અને મારી આંખોમાં પતિદેવને આવકારવાની જગ્યાએ અલગ નારાજગીના ભાવ જોઇને ધીમે પગલે રસોડામાં જાય છે.

માંડ મને ખાવાનો અવસર પ્રાપ્ત થાય છે પણ હવે થાકેલા મગજને જરા આરામ મળે વિચારી આંગળીઓ મોબાઇલ હાથમાં લે છે.

પતિદેવની નારાજગી યોગ્ય છે એનો બબડાટ કાને અથડાય છેતારી જગ્યાએ હું જો સમયે મોબાઇલ હાથમાં લેત તો? (ભાષણ સાંભળવું પડત હુંય મનમાં બોલું છું) પણ હું લાચાર છું.

માંડ દસ મિનિટ ઇન્ટરનેટ બ્રાઉઝ કરવાની આઝાદી પતિદેવ સાથેની પાંચ મિનિટની રકઝક પછી મેળવું છું. મોબાઇલમાં બાળકો પછીનો કપલનો રોમાન્સ એટલેબંને પોતપોતાના મોબાઇલમાં’ એવી ઇમેજ પતિદેવને મોકલું છું અને ખાવાનો કોળીયો મોંમાં મૂકું પહેલાં બટૂક પાછો એંએં….

શશ્સ્સ્સ્સ્સ….અવાજ નંઇ. ટબૂક ઉઠી જશે. અને ઝટપટ જેમ તેમ કોળીયા ભરીને બટૂકને બાથમાં લઉં છું.

થાકેલા પતિદેવ રસોડું આટોપવા જાય છે, ઘણી ભૂલો કરશે પણ પિતાની ખામીઓને ગાંધીજીના ત્રણ વાંદરાની જેમબૂરા મત દેખો નું સૂત્ર વિચારું છું‘.

ઘરકામમાં એની ખામીઓને મારી ખૂબીઓ સાથે નહિં સરખાવું એવું ફરી ફરીને મનમાં ઘૂંટું છું.

આજના દિવસની સિધ્ધી કે બટૂકે કશું આડુંતેડું મોંમાં નથી મૂક્યું અને ધબાક કરીને માથું નથી અફાડ્યું વાત વિચારીને મને (સૉરી અમને બધાને શાબાશી આપું છું.)

દીવાબત્તી, આરતી કશું સમયસર સચવાયું નહિં પણ મમ્મીનું સૂત્રસમય વર્તે સાવધાનવિચારીને બટૂકને સૂવડાવતાં સૂવડાવતાં મનમાં ને મનમાં નવા વરસનેઆવકારું છું.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

September 29, 2016

વિરાજ

બીજા માસથી સતત પગની કીક ચાલુ જ હોય. તરત હસે. આંગળા મોંમા નાંખે. પણ મેં અંગૂઠાની ટેવ પડવા ના દીધી.

ટીથર વગેરેથી, ક્યારેક ગાજર વગેરે પકડાવીને એની દાંતની ખૂજલી માટે શક્ય પ્રયત્ન ચાલુ.

૨૦-૦૫-૨૦૧૬ બહુ જ અળાઇઓ થયેલી. પણ ઓટ ક્રીમ તરત સદી ગયું.

ત્રીજા માસથી સતત હાથ અને પગની કીક ચાલુ જ હોય. ભાગ્યે જ કોઇ સ્થિર ફોટો શક્ય બને.

આથી ટબમાં અઠવાડિયે એક-બે વખત સ્વીમીંગ ચાલુ કર્યું. બહુ જ બહુ જ મજા પડે. તરત જાણે તરવા માંડે.

ચોથા મહિનાથી આંગળીઓ હલાવે અને ધ્યાનથી જોવે. વ્યવસ્થિત પકડે.

પાંચમાં મહિનાથી ઘૂંટણિયે થવાનો પ્રયત્ન, ખસવાનો પ્રયત્ન. અત્યાર સુધીમાં ૩ વખત પડી ગયો.

ભારતભ્રમણ કર્યું. ખાસ કશી તકલીફ થઇ નથી. હસમુખો છે. ખડખડાટ હસે છે.

૨૧-૦૮-૨૦૧૬, દાળના પાણીથી ઉપરના ખાવાની શરુઆત.

૨૫-૦૮-૨૦૬ઃ ઘૂંટણિયે અને પેટે ઘસાઇને ખસીને નજીકની વસ્તુ પકડવામાં ઘણી સફળતા.

૧૨-૦૯-૨૦૧૬  કુશન, બેસવાની ગાદી ઘણું ઓળંગીને જે તે ધારેલી વસ્તુ પકડી લે. (જિનાની શાળાનો પ્રથમ દિવસ)

૧૮-૦૯-૨૦૧૬, નીચેના બે દાંત.

જિનાની શાળાના સમયે બરાબર ખીલે. કપડાં બદલાવીએ એટલે જાણે સમજી જાય કે ખુલ્લી હવામાં આંટો મારવા મળશે.

૨૫-૦૯-૨૦૧૬, સાતમા મહિનાથી ઘૂંટણ પર ઉભા થવાનો સતત પ્રયત્ન. (ત્રણ વખત આમ કરવા જતાં પડી ગયો)

જરાક હાથ પકડીએ તો જાતે ઉભો થઇ જાય. ઉપરના બે દાંત જરાક દેખાય છે.

વોકર, બાઉન્સર કશું ગમતું નથી. સતત અહિં – તહિં ફરવું છે ને ઉભા થવાની ઉતાવળ છે.

બોલવાનો સતત પ્રયત્ન. ‘દા દા, દા દા, આ, પા, દા,બા’ બોલે છે. જોરથી ચીસ પાડે છે.

૨૯-૯-૨૦૧૬. પ્રથમ વાર ઉભા થઇને (મારા હાથના ટેકે), સતત તાળીઓની ગૂંજ પાડતા શીખી ગયો.

છઠ્ઠા મહિના સુધી બરાબર સૂતો. હવે માંડ અડધો-પોણો કલાક ઉંઘ લે અને પાછો ત્રણ-ચર કલાક રમે.

રાતે પણ બે વાર રમે. લગભગ બધો સ્વાદ ગમે છે પણ જરાક અધીરીઓ જણાય છે.

ઉંઘમાં જરાક પણ અવાજથી સંવેદનશીલ. મારાથી કમ્પ્યુટર પર કામ થઇ શકતું નથી પણ મજા છે.

હજુ જાતે બેસતા આવડતું નથી.

July 10, 2016

શિશુ-ચાર માસ

શારિરીક વિકાસ.

હવે ઘણું ખરું શિશુનું માથું ટટ્ટાર રહેવાની પકડ જમાવતું જાય છે. તેમ છતાંય શિશુના માથે પાછળથી હાથ ટેકવીને જ ઉંચકવું.

જો બાળક બહુ જ ઓકતું હોય તો એ ઘણુંખરું ઓછું થાય છે.

બાળકનો સંધ્યાકાળે રડવાનો ક્રમ પણ ધીમેધીમે નહિવત થતો જણાય છે.

અત્યાર સુધીમાં શિશુનું માલિશનું તેલ, નહાવાનો સાબુ, ક્રીમ વગેરે કયા માફક આવે છે તેની ચોક્કસ તારવણી મળી ચૂકી હોય છે.

ઘણુંખરું બાળકને સપાટ જગ્યાએ ગાદી જેવું રાખીને સૂવડાવવું. જેથી તે સરળતાથી

ક્યારેક એ ઉંધુ પડશે,

ક્યારેક માત્ર પડખે પડીને રમશે.

ક્યારેક તમને અચાનકથી ઉંધુ અને ચત્તુ થઇને આનંદિત કરી દેશે.

ક્યારેક ઘણુંબધું સરકશે.

ક્યારેક એને સૂવા જેવો અડધો-પડધો મજાનો ટેકો મળી રહે એ રીતની સીટ પર થોડીવાર માટે બેસાડી શકાય છે.

 

આપણી પ્રતિક્રિયા

શિશુને એની દરેક વખતની નવી હરકત માટે પ્રત્સાહન આપવું.

એની સામે હસીને તાળી પાડીને એને બતાવવું કે એ બહુ ઝડપથી બધું શીખે છે.

આમ કરવાથી એ ખુબ ખૂશ થશે.

શિશુ જ્યારે પણ કંઇ મથામણ કરે એને એની રીતે કરવા દેવું. જ્યાં સુધી બહુ જ જરુરી ના બની જાય અથવા એ રડે નહિં ત્યાં સુધી એને પૂરતી મોકળાશ આપવી.

પેટે ઉંધા પડીને ખસવાના કે સીધા થવાના પ્રયત્નમાં મોંઢામાંથી લાળ પડવી કે ઉં..ઉં…થવું સ્વાભાવિક છે.

બહુ સંવેદનશીલ નહિં થતા શિશુની વિકાસની પ્રક્રિયા માણવી અને એને બિરદાવવી.

 

ખોરાક

છ માસ સુધી શિશુ મુખ્યત્વે સ્તનપાન કરે તે જ લાભદાયક છે.

જો તેઓ વધુ ચંચળ કે રમતિયાળ હોય તો માતાનું ધાવણ બોટલમાં કાઢીને આપી શકાય છે.

બહાર જતી વખતે પણ આ રીતે માતાનું દૂધ બોટલમાં સાથે રાખવાથી બાળકને ધવરાવવાની યોગ્ય જગ્યાની શોધની રઝળપાટથી મુક્તિ મળી શકે છે.

વાતાવરણ અને તાપમાન અનુસાર ૨ થી ૩ કલાક સુધીમાં આ દૂધ વાપરી લેવું.

જો બહારનો ખોરાક જરુરી હોય તો તે ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ જ શરુ કરવો.

 

ઝાડો-પેશાબ.

છ માસ સુધી અથવા તો જ્યાં સુધી બાળક ભાખોળિયા નથી ભરતું, બને ત્યાં સુધી સુતરાઉ કપડાં કે બાળોતિયાનો ઉપયોગ કરવો.

રાત્રે સૂતી વખતે ડાયપર યોગ્ય વિકલ્પ છે. પણ બને ત્યાં સુધી ડાઇપર નહિં વાપરવાથી શિશુ ઝડપથી ઝાડા-પેશાબની સંવેદના સમજી શકશે.

ઘણુંખરું પેશાબ ૧થી દોઢ કલાકનાં સમયાંતરે થતું હોય છે.

ધાવણ પછી ક્યારેક ૧ કલાકમાં જ બે-ત્રણ વાર પણ પેશાબ થવાની શક્યતા વધે છે તો એ મુજબ સાવધાની રાખી શકાય છે.

ઘણુંખરું બાળકને ડ્રાયમેટ પર સૂવડાવવાથી ગાદલું કે જમીન બગડવાની શક્યતા નહિવત થઇ જાય છે.

માતાનાં ખોરાકમાં નિયમિત રુપે દાળ-શાક યોગ્ય માત્રામાં હોવા જરુરી છે જેથી શિશુના હાજતનો સમય વહેલી સવારનો નિશ્ચિત થઇ જતો હોય છે.

ક્યારેક વાતાવરણ કે શિશુના શારિરીક વિકાસ અથવા તો રસી વગેરે સમયે હાજતના સમયમાં ફેરફાર થાય.

 

માનસિક વિકાસ

અત્યારે બાળકના ચેતાતંતુઓ અને ચેતાકોષોનો વિકાસ પૂરઝડપે છે.

બધી જ સંવેદનાઓ તેઓ અત્યંત ઝડપથી અનુભવે છે અને ગ્રહણ કરે છે.

 

ચાર માસના શિશુ સાથેની અને રમતો.

ઘણીવાર એમ થાય કે આટલા નાના શિશુ સાથે શું રમી શકાય? અથવા શું એ રમે?

તો નીચેની કેટલીક રમતો તમને ઉપયોગી સાબિત થશે.

ઘરની રમતો.

હાથમાં વસ્તુની પકડ ક્રમશઃ મજબૂત બનતી જશે.

અવનવા રંગીન ઘૂઘરા, ઘણું ખરું બાળક ઘૂઘરા પકડીને મોંમા જ નાંખશે.

નાના રંગીન બૉલ (બહુ નાના પણ નહિં) .

જ્યારે બાળક પડખે સૂતું હોય ત્યારે નાનકડી દડી કે રંગબેરંગી રમકડાંનાં વાહનો વગેરે એની પાસે સરકાવવાની રમત બાળકને આનંદ આપશે.

એનો હાથ અડકશે અને વસ્તુ સરકશે એ જોઇને બાળક અને તમને બંનેને આનંદ આવશે.

સંવાદ કેળવાશે.

બાળક જ્યાં સૂતું હોય તે ઘોડિયા કે પલંગ પર ઝુમ્મર બંધવું.

જેને હાથ ઉંચા કરીને પકડવાની કોશિશ અથવા એને ફરતું જોવા માટે થતી આંખની હલનચલન બાળકનાં હાથ અને આંખની એક જાતની કસરત છે.

બહારની રમતો.

બાળકને થોડા સમય માટે રોજ અથવા આંતરે દિવસે થોડો સમય તાજી ખુલ્લી હવામાં અવશ્ય લઇ જવું.

મંદિર, બાગ-બગીચો, મ્યુઝિયમ, ખરીદી, મેળો વગેરે શિશુને આનંદ આપે અને નવું નિહાળી શકે તેવા કોઇ પણ સ્થળે.

સવારનો કૂણો તડકો શિશુ માટે ખૂબ લાભદાઇ છે.

 

સંવાદ અથવા વાતો.

ઘણીવાર એમ થાય કે આટલાં નાના શિશુ સાથે શું વાતો કરવી?

તો ધ્યાનથી શિશુનાં હાવભાવ નિહાળવા. એને ઘણું કહેવું હોય છે.

જ્યારે તમે એને બહાર લઇ જશો અને રોજિંદી ઘટમાળથી અલગ વસ્તુઓ નિહાળી હશે તો એ બધી વાતો કરવા એ ખૂબ પ્રયત્ન કરશે.

તમે એને તે વખતે હરખથી પ્રતિસાદ આપશો તો જાણે એ તમને ઘણું કહેશે અને ખૂબ આનંદ પામશે.

અત્યારે તમે જે પણ કહેશો એ બધું એ બધા શબ્દો એ ખૂબ તીવ્રતાથી યાદ રાખે છે.

એકનાં એક શબ્દો બીજી-ત્રીજી વાર બોલતી વખતે તમે ક્યારેક શિશુને અનુકરણ કરતાં પણ જોઇ શકશો.

મુખ્યત્વે લયબધ્ધ હાલરડાં, જોડકણાં, સ્તુતિ-સ્તવન વગેરે આ સમય દરમ્યાન શિશુને સંભળાવવામાં આવે છે.

જેમાં ઘરનાં સર્વેનો સંબંધ, એમનાં નામ, બાળકની વિશેષતાઓ, એનાં પ્રત્યેનો સ્નેહ, પ્રેમ વગેરે લાગણીથી જોડવામાં આવે છે.

ક્યારેક આસપાસનું વાતાવરણ, બાળકની રોજિંદી વસ્તુઓનાં નામ વગેરે પણ જોડવામાં આવે છે.

જેમ કે, પાટલો ગયો ખસી ને ભઇલો પડ્યો હસી. ઃ)

 

મુખ્યત્વે શિશુ ખુશખુશાલ અને નિરોગી રહે તે માટે આવશ્યક રોજનિશી ગોઠવવી.

July 3, 2016

દીકરી અને દીકરો:નવજાત શિશુઃ ૦-૪ માસ

ઘર અને બહાર લગભગ બધા જ ક્ષેત્રમાં નારીએ પોતાની જાતને માનભેર પ્રસ્થાપિત કરી છે. (પુરુષો હજુ ઘરની બાબતે બહુ નબળા છે ઃ(()
અને ઘણાં ક્ષેત્રો જ્યાં બળની ખાસ આવશ્યકતા નથી ત્યાં નારી માટે બહુ સ્વાભાવિક રીતે અર્થઉપાર્જન સરળ પણ છે.
છતાં દીકરી અને દીકરાની પ્રકૃતિગત કેટલીક ખાસિયતો શિશુજગતથી નોંધવાનો હું પ્રયત્ન કરીશ.
ક્યાંક તેમનું સ્વભાવગત કે સંતાનોમાં નાનાં-મોટાં ને કારણે જુદાપણું હોઇ શકે છે, ક્યાંક મારી ગેરસમજ પણ હોઇ શકે છે,
પરંતુ ઘણુંખરું હું દીકરી અને દીકરાની મૂળ કુદરતી પ્રકૃત્તિ પર ધ્યાન આપીશ.

આ માત્ર મારા અવલોકનો છે.

 


 


દીકરી


દીકરો


૧ માસનું શિશુ ભૂખ લાગે ૧૦ માંથી ૮ વખત રડે ૧૦માંથી ૬ વખત રડે
ઝાડો-પેશાબ કર્યા પછી(ડાયપર વગર) ૧૧ માંથી ૮ વખત રડે (ભીનાશ અને ગંદુ ફીલ થાય એ નથી ગમતું) ૧૦માંથી ૨-૩ વખત રડે
ઉંઘ ૧૬ થી ૧૭ કલાક ૧૬ થી ૧૭ કલાક
માલિશ ગમે (આળપંપાળ વધુ વ્હાલી) ક્યારેક નથી ગમી
ન્હાવુ ક્યારેક રડે (પાણીની ધાર વગેરેથી વધુ સંવેદનશીલ) ભૂલથી આંખ વગેરેમાં પાણી જાય તો પણ ચાલે
કૂકરની સીટીનો અવાજ ડરી જાય અને ભેંકડો તાણીને રડે ક્યારેક જરા અમથું રડે
કોઇની આવન-જાવન કે અવાજ નજીક આવીને રમાડે ત્યારે પ્રતિક્રિયા આપે નજીક આવીને રમાડે ત્યારે પ્રતિક્રિયા આપે
પગ થોડીક વાર કીક મારે બહુ જ કીક મારે. અતિશય અંગડાઇઓ લે.
પરસેવો થોડોક વધારે




૨ માસનું શિશુ ભૂખ લાગે ૧૦ માંથી ૮ વખત રડે ૧૦ માંથી ૪ વખત રડે (મોંમા આંગળા નાખી લે છે અથવા અંગૂઠો લઇ લે)
ઝાડો-પેશાબ કર્યા પછી(ડાયપર વગર) લગભગ દરેક વખતે રડે. સાફ કર્યા પછી બહુ ખુશ થાય કોઇ ફરક નથી પડતો (મમ્મી આવશે ને કરશે એવી ધરપત), સાફ કરીએ ત્યારે ખુશ થાય
ઉંઘ ૧૬ થી ૧૭ કલાક ૧૬ થી ૧૭ કલાક
માલિશ ગમે (આળપંપાળ વધુ વ્હાલી) ક્યારેક નથી ગમી
ન્હાવુ ક્યારેક રડે (પાણીની ધાર વગેરેથી વધુ સંવેદનશીલ) ભૂલથી આંખ વગેરેમાં પાણી જાય તો પણ ચાલે
કૂકરની સીટીનો અવાજ ડરી જાય અને ભેંકડો તાણીને રડે અવાજની દિશામાં નજર કરી લે ને પાછો પોતાની દુનિયામાં મસ્ત
કોઇની આવન-જાવન કે અવાજ અવાજની દિશામાં માથું ફેરવીને નજર માંડવાની કોશિશ કરે અવાજની દિશામાં માથું ફેરવીને નજર માંડવાની કોશિશ કરે
પુસ્તક ટગર ટગર જુએ અને ખુશ થાય ટગર ટગર જુએ અને ખુશ થાય
પગ થોડીક વાર કીક મારે બહુ જ કીક મારે.
હાથ ઉંચકવા હાથ ઉંચા કરવા પ્રયત્ન કરે, વસ્તુ પકડવા પ્રયત્ન કરે ઉંચકવા હાથ ઉંચા કરવા પ્રયત્ન કરે, વસ્તુ પકડવા પ્રયત્ન કરે
પરસેવો થોડોક વધારે




૩ માસનું શિશુ ભૂખ લાગે ૧૦ માંથી ૬-૭ વખત રડે ૧૦ માંથી ૩ વખત રડે (મોંમા આંગળા નાખી લે છે અથવા અંગૂઠો લઇ લે)
ઝાડો-પેશાબ કર્યા પછી(ડાયપર વગર) લગભગ દરેક વખતે રડે. સાફ કર્યા પછી બહુ ખુશ થાય કોઇ ફરક નથી પડતો (મમ્મી આવશે ને કરશે એવી ધરપત),સાફ કરીએ ત્યારે ખુશ થાય
ઉંઘ ૧૬ થી ૧૭ કલાક ૧૬ થી ૧૭ કલાક
માલિશ ગમે (આળપંપાળ વધુ વ્હાલી) કસરત બહુ જ ગમે
ન્હાવુ ક્યારેક રડે (પાણીની ધાર વગેરેથી વધુ સંવેદનશીલ) ભૂલથી આંખ વગેરેમાં પાણી જાય તો પણ ચાલે
કૂકરની સીટીનો અવાજ ડરી જાય અને ભેંકડો તાણીને રડે અવાજ થયો એવી ખબર પડે પણ પોતાની દુનિયામાં મસ્ત.
કોઇની આવન-જાવન કે અવાજ અવાજની દિશામાં માથું ફેરવીને માથું ઉંચકવા પ્રયત્ન કરે અવાજની દિશામાં માથું ફેરવીને માથું ઉંચકવા પ્રયત્ન કરે
પુસ્તક ટગર ટગર જુએ અને ખુશ થાય ટગર ટગર જુએ અને ખુશ થાય
પગ થોડીક વાર કીક મારે બહુ જ કીક મારે.
હાથ ઉંચકવા હાથ ઉંચા કરવા પ્રયત્ન કરે, વસ્તુ પકડે ઉંચકવા હાથ ઉંચા કરવા પ્રયત્ન કરે, વસ્તુ પકડે ને સીધી મોંમા
પરસેવો થોડોક વધારે
ઊંધા પડવું ૩ માસ ને પહેલો દિવસ ૩ માસ ને પહેલો દિવસ




૪ માસનું શિશુ ભૂખ લાગે ૧૦ માંથી ૫-૬ વખત રડે ૧૦ માંથી ૨ વખત રડે (મોંમા આંગળા નાખી લે છે અથવા અંગૂઠો લઇ લે)
ઝાડો-પેશાબ કર્યા પછી(ડાયપર વગર) લગભગ દરેક વખતે રડે. સાફ કર્યા પછી બહુ ખુશ થાય પેટ સાફ થાય એટલે હસતો હોય. (મમ્મી આવશે ને કરશે એવી ધરપત),સાફ કરીએ ત્યારે ખુશ થાય
ઉંઘ ૧૫ થી ૧૬ કલાક ૧૫ થી ૧૬ કલાક
માલિશ ગમે (આળપંપાળ વધુ વ્હાલી) કસરત બહુ જ ગમે
ન્હાવુ ક્યારેક રડે (પાણીની ધાર વગેરેથી વધુ સંવેદનશીલ) બહુ જ ગમે
કૂકરની સીટીનો અવાજ ડરી જાય અને ભેંકડો તાણીને રડે અવાજ થયો એવી ખબર પડે પણ પોતાની દુનિયામાં મસ્ત.
કોઇની આવન-જાવન કે અવાજ અવાજની દિશામાં માથું ફેરવીને માથું ઉંચકવા પ્રયત્ન કરે અવાજની દિશામાં માથું ફેરવીને માથું ઉંચકવા પ્રયત્ન કરે
પુસ્તક હાથમાં લેવા ને મોંમા મૂકવા પ્રયત્ન કરે હાથમાં લેવા ને મોંમા મૂકવા પ્રયત્ન કરે
પગ થોડીક વાર કીક મારે બહુ જ કીક મારે.
હાથ ઉંચકવા હાથ ઉંચા કરવા પ્રયત્ન કરે, વસ્તુ પકડે ઉંચકવા હાથ ઉંચા કરવા પ્રયત્ન કરે, વસ્તુ પકડે ને સીધી મોંમા
નવી શારિરીક એક્ટિવીટી પથારીમાં ફરે, ખસે. વધુ પ્રયત્નો ચાલુ છે. પ્રામનું પગ પાસેનું કવર કીક મારીને પાડી દે, માથું ઉંચકીને જોર કરીને ઘણું ખસી જાય. પ્રયત્નો ચાલુ છે.

(more…)

June 14, 2016

જિનાનું કુતુહલ

વિરાજના જન્મ પછી જિનાને ઘણીવાર મા-બાળક અને જન્મ વિશે વાત કરતા જોઇ છે.
રંગીન વળિયારી (મુખવાસ)ની અંદરની વળિયારી પણ એને મમ્મીની અંદરનું બાળક દેખાય.
કોઇ ફળની અંદરનો ઠળિયો પણ એ ફળના બાળક તરીકે ઓળખાવે.
ગુલાબની કળી જોઇને એવી તો ખુશ થઇ કે મમ્મી હું આને ખોલી દઉં?
ઓહ? એ હજુ બાળક છે એમ ને?

 
૨) એક દિવસ આદતથી મજબૂર ‘ટૂંક નિબંધ’ બોલી રહી હતી.
હા, મમ્મી બધી વુમનને બેબી હોય જ.
ભગવાન જ એવું નક્કી કરે, લાય આ દીકુને આ વુમનનું બૅબી બનાવું.
જો, હું કેવી ડાહી દીકુ છું, તે ભગવાનને થયું, આવી ડાહી દીકુની મમ્મી તો તું જ હોય.
તે ભગવાને તું વુમન થઇને એટલે મને તારી દીકુ બનાઇ દીધી.
પછી વિરાજ પણ કેવો ડાહો છે, તે ભગવાનને ખબર હતી કે લાય, આ જિના દીકુનો ભઇ બનાઇ દઉં.
એવું જ હોય, મમ્મી. સાચ્ચે.
મેં સાચું કીધું ને મમ્મી.
હા બેટા, બોલવા સિવાય કોઇ અવકાશ જ ક્યાં હતો?
જિનાઃ મને તો બધી જ ખબર હોય. હું તો સાચ્ચું જ બોલું.

3) જિનાને મેં કીધું, ‘મારો વ્હાલો દીકો’.
જિનાઃ ના, મમ્મી હું તો દીકરી છું.
તે બેટા, પણ તું મારો દીકરો જ કહેવાય.
(એને ક્યાં મેઇલ ડોમિનન્ટ સોસાઇટી, બાળકીઓ સાથે થતાં દુરવ્યવહારની ખબર હોય?)

જિનાઃ મમ્મી, હું તો ડોટર જ બરાબર છું.
બોયઝ તો બહુ નોટી હોય. તને ખબર છે?
ગર્લસ તો બહુ કેરીંગ હોય, હું તો કેવી ડાહી દીકુ છું ને?
મમ્મી હું તો તારી વ્હાલી દીકુ. દીકો નંઇ.

4) વિરાજને ફીડીંગ કરાવવા લઉં ને જ જિનાને હું કોઇને કોઇ કામમાં મદદ માટે જોઇએ.

આજે એવું જ થયું.

જિનાઃ એ જ તો ભગવાને આ બરાબર ના કર્યું.
પપ્પા લોકોને બેબીનું મમ મમ આપવું જોઇતું’તું.
તે ટર્ન બાય ટર્ન તું અને પપ્પા એને ખવડાઇ શકો ને!
મારે તો મમ્મી જોઇએ તે જોઇએ. પણ ભગવાને આ પપ્પા લોકોને કેમ બેબીનું મમ મમ ના આપ્યું?

May 14, 2016

જિનાની તાર્કિક વાતો – 2

૧)
ગણતરી અને સમજદારી.
જિના ત્રણ વરસની થઇ ત્યારે ૧ થી ૨૦ની ગણતરી સમજતી હતી. પણ એને ‘શી ઇઝ થ્રી’ એટલું બધું ગમતું કે એને દરેક વસ્તુ ‘થ્રી’ જ જોઇતી.
થાળીમાં રોટલી ‘થ્રી’.
ચકડોળના ફેરા. ‘થ્રી’,
બિસ્કીટઃ ‘થ્રી’,
ચોકલેટઃ ‘થ્રી’.

થોડા વખત પછી એટલે કે સાડા ત્રણ વરસની થતાં સુધીમાં એને ૧ થી ૧૦૦ સુધીની ગણતરી સમજાવા માંડી.
એક દિવસ મને કહે,
મમ્મી મને પૂછ તો કે હું તને કેટલી ગમાડું છું?
મેં કીધું કેટલી?
જિનાઃ હાઇએસ્ટ નંબર, ૧૦૦ ગમાડું છું. તને ખબર છે કે ૧૦૦ હાઇએસ્ટ નંબર છે.

હજુ થોડો વખત થયો.. ૪ વરસની થતાં સુધીમાં એને ૧૦૦૦ એટલે ૧૦૦ થી વધારે સમજાયું.
એક દિવસ મેં એને પૂછ્યું, આ વખતે તો જિના એના ભઇલાને રાખડી બાંધશે.
બોલ તારે શું જોઇએ છે?
પહેલા તો જિના સમજી નંઇ. મારી પાસે તો બધું જ છે.
હા, તો તને રોકડા રુપિયા આપશું. બોલ કેટલા આપે વિરાજ તને?
જિના એકદમથી કહે, થાઉઝન્ડ પાઉન્ડ.


૨)
આજે સવારે મિલન જિનાને ‘તાકાત’ વિશે વાત કરી રહ્યો હતો.
એણે હનુમાનની વાત કહેવી શરુ કરી.
જ્યારે લક્ષ્મણને બાણ વાગ્યું તો જડીબુટ્ટી નહિં મળતાં, હનુમાન આખેઆખો પર્વત ઉપાડી લાવ્યાં.
જિનાઃ એ તો જબરું કે’વાય. પણ તો પછી પાછો પણ મૂકી આવ્યા? એ જ જગ્યાએ કે?
આપણે કોઇ વસ્તુ જ્યાંથી લઇએ પછી ત્યાં પાછી તો મૂકવાની ને?

બોલો…..તમે કે હું આવા નિર્દોષ જવાબ વિચારી શકીએ છીએ?

Next Page »

Blog at WordPress.com.