Hiral's Blog

December 22, 2018

ઉપવાસથી કર્મ-નિર્જરા કેવી રીતે થાય?

મેં નાનપણથી આ વાત પર ઘણો વિચાર કર્યો છે અને ઉપવાસની પધ્ધતિ, ઉપવાસ દરમ્યાન વિચારવાની પધ્ધતિ પર પણ ઘણો વિચાર કર્યો છે.

સામાન્ય ભાષામાં આને ‘ધ્યાન અથવા મેડીટેશન’ કહે છે.

જૈન ધર્મ પ્રમાણે છ બાહ્ય અને છ અભ્યંતર તપ કહ્યા છે.

જ્યારે પણ આપણે બાહરી દ્રષ્ટિએ ઉપવાસ કરીએ ત્યારે આપણે મનથી પરમાત્મા સાથે જોડાણ સાધવા વધુ સક્ષમ બનીએ છીએ.

મને ‘સાત ચક્રો વિશે બહુ જાણ નથી’ પરંતુ હું જ્યારે પણ ઉપવાસ કે એકાસણું કરું, ત્યારે મારા મન – મસ્તિષ્કમાં ઊંડે ઉંડે ઘરબાઇ રહેલાં

નકારાત્મક વિચારો ઉછળી ઉછળીને ઉપરની સપાટી પર આવે છે. ખાસ કરીને ‘મને સંવેદાત્મક હાનિ’ થઇ હોય એવા અનુભવો જાણે મારી પર હુમલો કરે છે.

ઉદાહરણ તરીકે ‘નજીકના કોઇ સબંધીએ મારું અપમાન કર્યું હોય, મારી સાથે કોઇને ઘરમાં કોઇ ગેરસમજ કે ખોટું વર્તન કર્યું હોય, કોઇ મારી અપેક્ષા પ્રમાણે ના હોય’

એ બધો બળાપો જાણે ત્યારે મને દેખા દે. મને જે તે વ્યક્તિ પર એવો તો ગુસ્સો આવે કે ના પૂછો વાત. ત્યારે હું ‘અભ્યંતર તપ’ પર વધુ ધ્યાન આપવા પ્રયત્ન કરું.

જે તે વ્યક્તિના શુધ્ધ આત્માની મનથી સતત માફી માંગું અને સતત એ વ્યક્તિને માફી આપવા પ્રયત્ન કરું. ‘જે છે તે મારા કર્મો છે અને કોઇ આમાં જવાબદાર નથી’ એવું વારંવાર મનને ઠસાવવા વિચાર્યા કરું, મારી અએક્ષા પ્રત્યે વધુ જાગરુક બનું અને એનો સમભાવે નિકાલ કરવા બહુ જ પ્રયત્ન કરું.

જો પ્રયત્ન ના કરું તો ભીતરી હુમલો એવો જોરદાર હોય કે મારા આપસી સબંધો નષ્ટ કરી નાંખે એવું મારું વર્તન થઇ જવાના ચાન્સીસ બહુ વધી જાય.

મારા જીવનના સંકલ્પ કે ‘દરેક જીવ પ્રત્યે મારી અંદર મિત્રતાનો ભાવ હોય’ એનાં પર વારંવાર ફોકસ કરું. હું મિલનને પણ વારે વારે કહીને રાખું કે હું અકારણ ચિડાઇ જાઉં કે ખરી ખોટી વાતો યાદ કરવા માંડું ત્યારે મારી મદદ કરજે.

મને યાદ દેવડાવજે કે આ બધા કર્મોના ખેલ છે. એમ વિચારીને જતું કર.

બે-ત્રણ દિવસ પછી જાણે મનમાંથી ઘણું નકારાત્મક ખરી પડે અને હળવી ફુલ મહેસુસ કરું. મનની અંદર જામેલો જૂનો કાટ-માળ જાણે ધીમે ધીમે ઓગળીને બાષ્પીભવન થઇ જાય

અને હું ભીતરથી જાણે ચમકી રહી હોઉં એવી લાગણી થાય.

ખાસ કરીને આયંબિલની ઓળી વખતે મને આ અનુભવ થાય એટલે જ મને આ બધી વાતોમાં શ્રધ્ધા છે. જો તમને કોઇને આવા અનુભવો હોય તો મને જાણવા ગમશે.

Advertisements

પાણી કેવી રીતે પીવું-બાબા રામદેવ

છેલ્લાં થોડાં વરસોથી ઠંડીમાં ઘુંટણ ક્યારેક ક્યારેક જકડાઇ જાય. ઉઠવા, બેસવા કે ચાલવામાં કોઇ તકલીફ નહિં પણ જરાક કળતર થાય. ક્યારેક રાતે વધારે દુખાવા જેવું લાગે.

શું હોઇ શકે? કેમ આમ થાય છે? કશું સમજાતું નહોતું. મમ્મીએ કેલ્શીયમની ખામી હોઇ શકે અને રાતે ‘ચપટીક ચણાની દાળ’ પલાળીને સવારે નયણે કોઠે ખાવા કીધું.

ગયા વરસે આ ઉપાય ખરેખર કામ કરી ગયો.

પણ બાળકોને સાચી-ખોટી ખાન પાનની વાતો કરતાં કરતાં મને પણ ધ્યાનમાં આવ્યું હું મોટેભાગે પાણી ઉભા ઉભા પીવું છું.

તરત જ ટેવ સુધારી. નાનપણમાં તો ‘ઉકાળેલું પાણી પીવાનો’ કે ‘એકાસણું-બેસણું’ કરવાનો નિયમ લઇએ એટલે પાણી બેસીને જ પીવાનું.

લગભગ એક વરસથી હું ફરજિયાત બેસીને જ ‘ખાવાનું અને પાણી પીવાનું’ એવો નિયમ કર્યો છે અને ચમત્કાર કે

આ વરસે જરા પણ ઘુંટણમાં તકલીફ નથી. પહેલાં તો સ્લીપર વગરે ના પહેર્યાં હોય તો તરત જાણે ઘુંટણમાં તકલીફ ફીલ થતી, હવે એવી તકલીફ પણ નથી.

બે દિવસ પહેલાં અચાનક જ બાબા રામદેવનો ‘પાણી કેવી રીતે પીવું’ વિશે વિડીયો સવારના દુઘ-ચા બનાવતા વખતે સાંભળ્યો ત્યારે ખ્યાલ આવ્યો કે

એક સાચી આદતની કેવી અસરકારક અસર હોઇ શકે.

ઉપવાસ એક જીવનપધ્ધતિ

જન્મે જૈન હોવાના લીધે વારંવાર ઉપવાસ, એકાસણા, ાઅયંબિલ, ચોવિહાર, તિવિહાર અને એનાં લીધે થતી કર્મ નિર્જરા વિશે વાંચ્યું , સાંભળ્યું ને અનુભવ્યું છે.

વરસોથી ચોવિહાર, તિવિહાર તો જાણે જીવનપધ્ધ્તિ બની ગઇ છે.

ભાગ્યે જ નાછૂટકે ક્યારેક કોઇ પાર્ટીમાં જમવું પડે રાત્રે ત્યારે વાત જૂદી છે પણ ત્યાંય ઘણું ખરું હું છ વાગે જમીને જ જાઉં અને નામ પૂરતું જ ખાઉં.

બાળકો હવે જરા મોટા થયા એટલે ફરીથી ઉપવાસ વગેરે ક્રમ શરુ કર્યો અને જિના ઘણીવાર ઘણું બધું પૂછે. બધું વૈજ્ઞાનિક ઢબે સમજાવવું અઘરું પડે

એટલે આ સુબહ જૈનનો વિડીયો બહુ જ કામમાં આવ્યો.

ખાસ સાચવવા જેવો અને બાળકો માટે મહિને એકાદ વાર મમળાવવા જેવો આ વિડીયો આપ સહુને પણ બહુ જ ગમશે જ.

November 20, 2018

વિરાજે બનાવેલી બાળવાર્તાઓ

Filed under: Uncategorized — hirals @ 2:46 am

નવાઇ લાગશે પણ બાળકો કેટલું બધું વિચારતા હોય છે.

વિરાજે આ વાર્તાઓ બનાવી છે અને આ લખાય છે ત્યારે એની ઉંમર  ૨ વરસ અને ૮ મહિના છે.

વાર્તા ૧ઃ

‘મમ્મી હાથી વાર્તા’, રોજની જેમ જ વિરાજે રાતે સૂતી વખતે કીધું,

હમ્મ્મ, વિચારવા દે, મારાથી સહજ બોલાઇ જવાયું.DSC_0212

‘નો, મી’, વિરાજે કીધું.

‘અચ્છા આજે તું વાર્તા કરીશ?’, મેં દીધું.

‘હા’, વિરાજ.

‘ઓકે’ ઃ  મમ્મી.

વિરાજઃ ‘હાથી, મી, શૉપીંગ’,

મમ્મીઃ ‘અરે વાહ, તું  અને હાથી શૉપીંગ કરવા ગયા?, સરસ’.

વિરાજઃ ‘ચોકલેટ’ (ચોકલેટ ખરીદી)

પછી સિંહ, રારારાઆઆ, મી ચોકલેટ,

વાંદરો, ઉઆઆઅ, હુપ, હુપ, ઉઆઆઆ, બના (કેળું)

ઝેબ્રલા, ચોકલેટ.

(પછી સિંહ આવ્યો એને ચોકલેટ લેવી હતી, વાંદરાએ પણ વાંદરાએ કેળું લીધું, ઝેબ્રાએ પણ ચોકલેટ લીધી)

મમ્મીઃ પછી?

વિરાજઃ પૈસા.

‘પૈસા આપો મમ્મી, ચોકલેટ બાય, પ્લીઝ. હાથી ‘

(મમ્મી વિરાજને ચોકલેટ ખરીદવાના પૈસા માટે ‘ના’ પાડશે પણ હાથી માટે આપશે એટલે કે હાથી બધા માટે એની બાળવાર્તામાં ચોકલેટ ખરીધવાનો છે).

 

વાર્તા ૨ઃ

‘મમ્મી હાથી વાર્તા’, રોજની જેમ જ વિરાજે રાતે સૂતી વખતે કીધું,

હમ્મ્મ, વિચારવા દે, મારાથી સહજ બોલાઇ જવાયું.

‘નો, મી’, વિરાજે કીધું.

‘અચ્છા આજે તું વાર્તા કરીશ?’, મેં દીધું.

‘હા’, વિરાજ.

‘ઓકે’ ઃ  મમ્મી.

વિરાજઃ ‘હાથી, મી, શૉપીંગ’, હાથી ડ્રાઇવ.

આજે એની વાર્તામાં હાથી ડ્રાઇવ કરી રહ્યો છે.

મમ્મીઃ પછી?

વિરાજઃ ‘ટાઇગર ડ્રાઇવ’,

‘મમ્મી ટાઇગર કાર’

(મમ્મી ટાઇગરની કારમાં બેસશે)

મમ્મીઃ મને ટાઇગર ખાઇ જશે તો?

વિરાજઃ નો, ટાઇગર ડ્રાઇવ, નો ઇટીંગ

(ટાઇગર ડ્રાઇવ કરશે એટલે મમ્મીને નંઇ ખાય)

મમ્મીઃ પણ કાર ઉભી રહેશે ત્યારે?

વિરાજઃ ‘મી કમ, મમ્મી સેવ’

(વિરાજ આવીને મમ્મીને બચાવી લેશે)

વિરાજઃ વાંદરો ડ્રાઇવ, પપ્પા સીટ

ઝેબ્લા ડ્રાઇવ, જિનાદીદી સીટ

(વાંદરો કાર ડ્રાઇવ કરી રહ્યો છે જેમાં પપ્પા બેઠા છે),

ઝેબ્રા કાર ડ્રાઇવ કરી રહ્યો છે જેમાં જિનાદીદી બેઠા છે)

ઓલ, ગો.

ઇટ. લંચ

(બધા સાથે મળીને ફરવા ગયા અને સાથે બોજન કર્યું)

લંચ ફીનીશ. મમ્મી હેપ્પી?

(બધું ખાવાનું પતી ગયું? મમ્મી ખુશ થઇ ગઇ)

ઓલ, કમ બેક

(બધા પાછા ફર્યા)

 

વાર્તા ૩ઃ

‘મમ્મી હાથી વાર્તા’, રોજની જેમ જ વિરાજે રાતે સૂતી વખતે કીધું,

હમ્મ્મ, વિચારવા દે, મારાથી સહજ બોલાઇ જવાયું.

‘નો, મી’, વિરાજે કીધું.

‘અચ્છા આજે તું વાર્તા કરીશ?’, મેં દીધું.

‘હા’, વિરાજ.

‘ઓકે’ ઃ  મમ્મી.

વિરાજઃ ‘મી ડાઇનોસોર ફરવા

ડર, ડાઇનોસોર ઇટ

હાથી કમ

ડાઇનોસોર માર

મી , હાથી ફ્રેન્ડ’

(વિરાજ ડાઇનોસોરપાર્ક ગયેલો.

જ્યાં ડાઇનોસોર એને ખાઇ જવાનો હતો.

વિરાજ બહુ ડરી ગયો

ત્યાં જ હાથી આવ્યો એણે ડાઇનોસોરને માર્યો ને

ત્યારથી હાથી અને વિરાજ સારા દોસ્ત બની ગયા.)

October 31, 2018

મમ્મી, દૂધ આપો પ્લીઝ!

મમ્મી, દૂધ આપો પ્લીઝ!

ટી.વી જોઉં મમ્મી પ્લીઝ!….

ઓકલેટ આપો મમ્મી પ્લીઝ!…વન! પ્લીઝ!

અઢી વરસનું ભટોડિયું જ્યારે પરમ વિનય વિવેકથી વાત કરે….જિદ કરે…બહુ અસમંજસમાં મૂકાઇ જઇએ.

 

જૈન શાસ્ત્ર પ્રમાણે આપણે પૂર્વભવના સંસ્કાર લઇને જન્મયા હોઇએ છીએ.

બાળઉછેરમાં આ વાત પર જાણે વધારેને વધારે શ્રધ્ધા બેસતી જાય છે.

વિરાજ બહુ ધમાલિયો ખરો, એકદમ વાંદરો, બોલતા નહોતું આવડતું ત્યારે જાણે કેટલીય વાર

રસ્તા પર આળોટીને પોતાની ચીડ, ગુસ્સો કે વ્યથા રજૂ કરતો.

 

પણ છેલ્લા ત્રણ -ચાર મહિનાથી તો એણે મારું અને આસપાસના સૌનું જાણે મન જીતી લીધું છે.

દરેક વાતમાં એ પ્લીઝ કહે જ.

મમ્મીને મીઠો અવાજ દેશે.

વિરાજઃ ‘બા!’

નાનીઃ ‘હા બેટા’,

વિરાજઃ ‘દૂધ આપો બા, પ્લીઝ!’

એવા તો મીઠડા અવાજે ને હાવભાવ સાથે બોલશે કે જે કામ હાથમાં હોય તરત પડતું મૂકીને બધું ધ્યાન એની સેવામાં લાગી જાય.

જેવું હું કે મમ્મી દૂધ આપીએ કે તરત જ,

વિરાજઃ ‘હેન્ક્યુ બા’.

હાય…કેવો મીઠો સંતોષ એનું કામ કર્યાનો મળે.

હું એને સૂ,સૂ, પોટી પણ કરાવું ત્યારે દરેક વખતે એ ‘થેન્ક્યુ મમ્મી’ અચૂક કહે જ!

સાથે એનું નિર્દોષ સ્મિત તો હોય જ. અઢી વરસનું ભટોડિયું પણ દરેક વાતમાં બહુજ વિનયી.

તોફાન કરે ને આપણે બોલાવીએ કે આંખ કાઢીએ તો કોઇ દલીલ વગર તરત જ,

કાન પકડીને ‘સૉલી મમ્મી’, બોલે. એને લડવાની પણ ઇચ્છા ના થાય.

કોઇ વાત સમજાવીએ તો ‘ઓ.કે મમ્મી’ તરત જ સહમતી દર્શાવે.

જિદ પણ કરે તો બહુ વિનયી રીતે….

એનાં આવા વર્તનથી મન એટલું ખુશ રહે છે, ડબલ કામ છતાં જાણે એનું બધું હોંશે હોંશે કરવાનું મન થાય.

ગઇકાલે એની પ્રી-સ્કૂલમાં પેરેન્ટ મીટીંગ હતી.

એ બધું રમે છે, વાતો કરે છે, બધાથી શૅર કરે છે. બે જણનો ઝગડો થાય તો ‘કાલ્મ’ કહીને મધ્યસ્થી બને છે.

રોજ રજીસ્ટર હોંશે હોંશે આપે છે. વિરાજ નામ બોલતાં ‘યસ’ કહે છે. ધમાલ કરે છે પણ બધું શાંતિથી સાંભળે છે…

છે ને…પૂર્વભવના સંસ્કાર કે બીજું કાંઇ?

આવો વિનય – વિવેક અમારા ઘરમાં એ અમને શીખવે છે. હું, મિલન કે જિના કોઇનાય વર્તનમાં ઘરની રોજિંદી બાબતોમાં સૉરી, થેન્ક્યુ, પ્લીઝનો વિનય – વિવેક નથી. અમે એનું અનુકરણ કરીએ તો પણ એની તોલે ક્યારે આવીશું ખબર નથી.

મસ્તીખોર પણ એટલો જ છે. ને હજુ રમકડાં પણ તોડીને રમે છે. જો કે ઘણુંખરું જોડતા પણ શીખી ગયો છે.

બેટરી, પાના, પકડ, સ્ક્રૂ , કાતર, ગ્લૂ ઘણું ખરું જાતે લેવા ,  જ્યાં ને ત્યાં ચઢીને અખતરા કરતાં પકડાય છે.

ત્યારે..’સૉલી મમ્મી, ઓ.કે મમ્મી….પ્લીઝ જોડો મમ્મી……તુટ્યું મમ્મી…સૉલી પ્લીઝ!’

ખરેખર ‘વિનય, વિવેક’ સફળતાથી કામ પાર પાડવામાં મુખ્ય શસ્ત્રો છે એ વાત તો એકદમ પાક્કી.

અને જિના, વિરાજ બંનેને બહુ નજીકથી મોટા થતાં જોઇ રહી છું ત્યારે ઘણુંબધું પૂર્વભવના સંસ્કાર જ છે એ વાત નક્કી.

September 18, 2018

વિરાજની પ્રિ-સ્કૂલનો પહેલો દિવસ

Filed under: Uncategorized — hirals @ 4:07 pm

હું તને અઢળક પ્રેમ આપીશ,

હું તને ખોબલે ને ખોબલે સ્નેહ આપીશ,

હું તને બહુ વ્હાલ કરીશ,

હું તને ખૂબ લાડ કરીશ,

હું તને સાચા-ખોટાનું વિવેકભાન આપીશ,

ક્યારેક અભાવોની યાદી પણ આપીશ,

પણ અનુભવોનું ભાથું તો તારે જાતે જ બાંધવું પડશે.

તારી એ યાત્રા ધીમે ધીમે આજથી શરુ થઇ.

તું કેટલી સહજતાથી એ વાત બપોરે તૈયાર થતાં જ સમજી ગયો.

મમ્મી વગર તને ગમે નહિં તોય તું મને ‘રડમસ ચહેરે બાય-બાય મમ્મી કહેતો થઇ ગયો.’

બે- અઢી કલાકની તારી પ્રિ-સ્કૂલ તોય તું પાછો આવીને ‘તને બહુ મીસ કર્યું મમ્મી’ એમ જીવનમાં એક ડગલું આગળ વહેતો થઇ ગયો.

મારો કાળજાનો કટકો હવે ધીમે ધીમે દુનિયાને પોતાના આગવા ચક્ષુથી જોતો થઇ ગયો.

હમણાં સુધી હું જ તારી દુનિયા હતી, હવે તારી કોઇ બીજી દુનિયા પણ છે એની તને સમજ થવા લાગી.

તારા વગર ઘર કેવું સૂનું સૂનું થઇ ગયું.

ફૂલટાઇમ મમ્મીની ફરજમાંથી મને આજથી બે-અઢી કલાકની જાણે રજા મળી

અને તોય એ રજા મને જાણે સજા લાગતી હતી.

ક્યારે અને કેવી રીતે તું મારા અસ્તિત્વનો અંશ બની ગયો મને ખબર પણ ના પડી,

તારા તોફાન, તારું હસવું, તારું રડવું, તારું ધમાલ-મસ્તી કરવું બધું મને જાણે વધારેને વધારે હવે વહાલું લાગવા માંડયું.

તને ચાલતા, બોલતા શીખવતા શીખવતા હું પણ ઘણું શીખી છું.

તારી ધગશ, તારી સતત નવું શીખવાની હોંશ, તારો ઉત્સાહ, તારું અસ્ખલિત હાસ્ય, તારી નિર્દોષતા સદાય આવા જ રહેજો.

મા ના આશિષ મારા અઢી વરસના વિરાજને.

તારો મનુષ્ય ભવ સફળ થાય એવું જ્ઞાન, વિજ્ઞાન તને મળજો એ જ દિલથી પ્રાર્થના.

September 9, 2018

અઢી વરસનો વિરાજ.

બાળકની આ ઉંમર સતત કાળજી માંગી લે. મમ્મી બે મહિના માટે અહિં આવી તો જાણે કેટલો આરામ.

આ ઉંમરમાં બાળક હજુ માનો પાલવ પકડેલો જ રાખે. થોડીક વાર દૂર રમે પણ મા આસપાસમાં જોઇએ જ.

જાતજાતનું કુતુહલ અને જાતભાતના અખતરા બાળક આ ઉંમરમાં કરે.

બે વરસના બાળકની દિવસના સમયે ઉંઘ ધીમે ધીમે ઓછી થવા લાગે.

એમનામાં એટલી સ્ફૂર્તિ હોય આપણને રીતસરના હંફાવે.

શારિરીક અને માનસિક બેઉ રીતે ઘણીવાર થાકી જવાય.

જો પોઝીટીવીટીના ઇંન્જેક્શન પાસે ના રાખીએ તો બાળકની જિદ અને

તેઓ પૂરું બોલીને સમજાવી ના શકે ત્યારે તેમનો ઉકળાટ ઘણી વાર અસહ્ય થઇ પડે.

ત્યારે સતત બાળકની મનોદશા વિચારીએ તો પરિસ્થિતિ સમજવી સહેલી થઇ જાય.

શરુઆતમાં પંદર દિવસ વિરાજ મમ્મી(નાની) સાથે જરાય ભળ્યો નહિં, હજુય મમ્મી-મમ્મી તો એને બહુ જ છે.

મારી હાજરી એને આસપાસમાં જોઇએ નહિં તો એ ક્યારે આકળ-વિકળ થઇ જાય કહેવાય નંઇ.

મમ્મી બહાર આંટો મરાવવા લઇ જાય તો એવી ઝડપથી એની ટોબુ સાયકલ મારી મૂકે કે મમ્મી બૂમો પાડતી રહી જાય.

જિના સાથે હોય તો જ મમ્મી વિરાજને લઇને બહાર જાય નહિં તો એકલા હાથે એ ઝાલ્યો ઝલાય નંઇ.

એ હજુ બોલતા શીખે છે. બે-ત્રણ દિવસથી એકાદ – બે વાક્યો બોલ્યો છે બાકી તૂટક શબ્દોથી એનું કામ ચલાવે છે.

જે મોટેભાગે મને જ તરત સમજાય છે એટલે કદાચ એ સતત મારી હાજરી ઝંખે છે.

પાડોશી બહુ સારા છે. બાજુમાં એક ઘેર કૂતરી પાળેલી છે એટલે છેલ્લા ત્રણેક મહિનાથી નિયમિત વિરાજ એમની સાથે આંટો મારવા જાય.

ક્યારેક એ અને જિના વેકેશનમાં દિવસમાં ત્રણ વાર જુલી અને સ્ટેલા સાથે લટાર મારવા જાય.

કુદરતી ક્રિયાઓ ઘણી ખરી સમજે છે પણ રમતમાં જીવ હોય એટલે દસ વાર કહીએ તો પણ બાથરુમમાં જવાનું ટાળે અને પછી રુમ બગાડે.

મારો ચહેરો જોઇએ ને તરત ‘સૉલી’ એવું મીઠું બોલે કે આપણને એનાં પર બહુ વહાલ આવે.

એને પોટી ધોવડાવવું જરાય નહોતું ગમતું. ઘણીવાર રડાવ્યો છે. હવે ધોવડાવી લે છે.

બહુ જ ચંચળ છે.  પણ મોટેભાગે બધી વાતે ‘ઓકે મમ્મી’ એવું મીઠું બોલે કે બધો થાક ઉતરી જાય.

હાથી એને અતિશય પ્રિય છે. કાંતિ અંકલના ઘરેથી જાતજાતના હાથી ખૂણે ખાંચરેથી ચિત્રોમાં પણ ગોતી લાવેલો.

છેલ્લે કાંતિ અંકલે એને ત્રણ હાથી (જે તેઓ રાજસ્થાનથી શૉ પીસ તરીકે લાવેલા એને ભેટ આપ્યા છે.)

રોજ એ હાથી ફેમિલીની ઘણી કાળજી લે છે.

એ હાથીની જેમ ચાલે અને બધાને મજા કરાવે. અમારા અંગ્રેજ પાડોશ જૂન અને જૂલી બંનેને ‘હાથી’ શબ્દ ખબર છે.

એનાં મામા-મામી એક અઠવાડિયું આવેલા ત્યારે એમની સાથે બહુ સરસ ભળી ગયેલો.

નાની અને મામા-મામી સાથે આ વેકેશનમાં અમે ઘણું હર્યા-ફર્યા.

સફારીમાં તો ઘેલો ઘેલો થઇ ગયેલો. વાંદરા ગાડી પર ચઢી બેઠેલા તે વાત એનાં મામાને પણ કહેલી. ઘણું યાદ રહે છે.

આખું વેકેશન છોકરાઓ મન ભરીને પાર્કમાં રમ્યા. થેન્ક્સ ટુ નાની.

June 1, 2018

અસમંજસ-આ તે કેવી માયા? 

આજે મને વિરાજે ‘બાય’ કહીને જવા માંડ્યું.

રોજ હું અને વિરાજ મોટેભાગે એની દીદી અને પપ્પાને બાય કરીએ અને પછી અમે અમારા નિત્યક્રમમાં પરોવાઇએ.

ધીમે ધીમે વિરાજ નર્સરી પણ જતો થઇ ગયો. જો કે શરુઆત થોડી અઘરી હતી. પાંચ કલાકના રુપિયા ભરીને હું એને બે કલાક જ મારાથી દૂર કરતી.

મારું બાળક રડે તો હું કેવી રીતે એકાગ્ર થઇ શકું? દુનિયાની બધી એકાગ્ર થવાની સુફિયાણી વાતો પોકળ વાતો લાગે.

ધીમે ધીમે એ ત્યાં જોનાથનના લીધે અને બીજા સ્ટાફ સાથે તથા બાળકો સાથે ભળી ગયો. મજાથી રમે.

હવે તો ચાર કલાક પછી પણ રમીને થાકે નહિં આવવું ના હોય.

બે-ત્રણ વખતથી એનાં પપ્પા સાથે પણ ખાસ કજિયો કર્યા વગર ગયો અને હોંશે હોંશે રમવા લાગ્યો.

આજે તો એણે મને ઘરથી બહાર નીકળીને એનાં પપ્પાની આંગળી પકડીને ચાલવા માંડ્યું.

જતાં જતાં મને ‘બાય’ કીધું ને હું રડી પડી.

એને છેક સુધી જતા જોયા કર્યું.

જો કે ગાડીમાં બેસતાં મને યાદ કરીને રડવા લાગ્યોને હું તરત દોડીને એને કારમાં બેસાડી આવી.

હું દીદીને લઇને તને લેવા આવી જઇશ હોં. એણે આંસુભરી આંખે હકારમાં માથું ધુણાવ્યું ને ગાડી ચાલવા લાગી.

આ તે કેવી માયા?

એ આજે જરાક વધુ છૂટો થયો મારાથી એની વેદના કે એ થોડો વધુ પગભર થયો એની ખુશી? અસમંજસ હજુ યથાવાત. કદાચ હવે આખી જિંદગી આ અસમંજસ જુદા જુદા સ્વરુપે માણીશ.

જિના અને એનાં દાદી.

Filed under: બાળ ઉછેર,બાળ બુધ્ધિ — hirals @ 10:39 am

જિના અને એનાં દાદી.

વિરાજ હંમેશા જિનાની પાછળ જ હોય, બિચારીનું રંગકામ, લખવા, વાંચવાનું બધું જ જાણે કે સ્થગિત.

જિનાના હાથમાં હોય એ જ રંગ, એ જ કાગળ અને એ જ ચોપડી વિરાજને જોઇએ.

રોજનો જાણે કે આ જ નિત્યક્રમ.

મને પણ બાળકોની આ ટેવ સામે કશો વાંધો નથી. આ તો આમ જ હોય.

થોડું વિરાજ જતું કરે ને થોડું જિના. એ જ તો જીવનની રીત.

વાત ભલે પેન્સિલ અને પેપરની હોય.

આમપણ હું ‘ભણવાનો સમય’ એવું કશું ખાસ કરું નંઇ. હા એ એકચિત્તે સ્થિર થઇને બેસી શકે , એકાગ્ર થઇ શકે એવા પ્રત્યત્નો જરુર કરું.

મોટેભાગે ગણિત, વાર્તા , વાક્ય પ્રયોગ, ફોનિકસ વગેરે રસોડામાં જ જિના મારી સાથે વાતો કરતાં કરતાં શીખે.

ક્યારેક એમ જ ક્યાંક આવતાં-જતાં રસ્તામાં વાતો કરીએ.

પણ હવે જુન મહિનામાં શાળામાં રિ-અસેસમેન્ટ.

મારા સાસુને પાંચ થી પંદર વરસના બાળકોને ભણાવવું બહુ જ ગમે. તેઓ જ્યારે પણ તક મળે આસપાસમાં અને હાલ એમને ત્યાં કામ કરવા આવે છે તે બહેનનાં બાળકોને દિલ દઇને ભણાવે.

મેં પહેલેથી જ વિચારેલું, જિનાનું ભણવાનું મમ્મી અહિં નહિં હોય તો વિડીયો દ્વારા આઉટસોર્સ કરી દઇશ.

મેં જિનાને પૂછ્યું તું બા સાથે રોજ એક કલાક બા કહે એમ સરવાળા બાદબાકી, રુપિયા-પૈસા અને ફોનિક્સ શીખીશ?

બાળકને મજા! હુહુરેરે……એનો ગમતો ટી. વી પ્રોગ્રમ છોડીને બા ક્યાં? હા, હું તો બધું બા નું માનું.

મમ્મી પણ તૈયાર. વોટ્સ એપ પર એનાં શાળાની રીતનાં સ્પેલિંગ વગેરે ફોટા પાડીને મોકલી દીધું.

વિરાજ અને હું આરામથી રસોડામાં રમીએ (રમતાં રમતાં કામ કરીએ) અને જિના બા સાથે હોંશે હોંશે ભણી લે.

ઝાઝા હાથ રળિયામણા ઃ) બાળકો પણ ખુશ ને બાળકોનાં બા-દાદા પણ ખુશ.

May 8, 2018

વિરાજ, નર્સરી અને નવું રુટીન

Filed under: બાળ ઉછેર,બાળ બુધ્ધિ — hirals @ 10:14 am

થોડાક જ દિવસોમાં કેટલો બદલાઇ ગયો?

વિરાજ માટે ફેબ્રુઆરીમાં ત્રણ દિવસ માટે અમુક કલાકની નર્સરી જોઇન કરી. ઉંઃ૨ વરસ. ભારે નટખટિયો, લાગણીશીલ અને માવડિયો.

મારા વગર કોઇની પાસે રહે જ નહિં. મિલન પાસે પણ નહિં. મારી સાથે જ સૂવાની જીદ જન્મ્યો એ રાતથી જ.

નર્સ વારે વારે એને એના પારણામાં મૂકવા કહે, પણ જેવો હું એને મારાથી દૂર કરું કે નોન-સ્ટોપ રડે.

ને જેવો મારા પડખામાં આવે કે ચૂપ ને મને વ્હાલ આવે એવા હાવભાવ બનાવે. જાણે મારો આભાર માનતો હોય કે હું એને સમજી શકું છું એમ ખુશ થતો હોય.

આ જ નિત્યક્રમ બે વરસ સતત. રાતે બાથરુમ જવા પણ ઉઠું તો પણ ભરઉંઘમાંથી ઉઠીને રડે. કેટલીવાર રાતે ઉઠીને વાંચવાનો મારો પ્રોગ્રામ એના રડવા સાથે ઠપ થઇ જાય.

મિલન ગમે તેટલું શાંત રાખે, ગયા વરસે એના બા-દાદા રમાડી રમાડીને ગમે તેટલું રમાડે પણ મને જોતાં જ હરખાય ને હું ના આવું ત્યાં સુધી રડે.

બહુ કાઠું મન કરીને એને બે વરસનો થયો ત્યારે થોડા કલાકો એની ઉંમરના બાળકો સાથે રમી શકે અને મને પણ મારા માટે સમય મળે વિચારીને નર્સરીમાં મૂક્યો.

નસીબના જોરે અને સતત વરસથી જે ફોકસ રાખીને જ્યારે જેટલો સમય મળે ‘ડેટા સાયન્સ’ ભણવાનું શરુ કર્યું એ ધગશ અને ખંત કામે લાગ્યા.

શરુઆતમાં વિરાજ અઠવાડિયા-પંદર દિવસમાં  સેટ થઇ ગયેલો કારણકે ત્યાં એક ટોડલર ગ્રુપ, બેબી ગ્રુપ ચાલે છે ત્યાં એ છ મહિનાનો હતો ત્યારથી લઇ જતી. એક ઉંમરલાયક કાકા (જોનાથન) સાથે એ ત્યાં રમતો.

એ વડીલ નર્સરીમાં પણ ગિટાર વગાડવા આવે. એમને બસ બાળકો બહુ ગમે.

વિરાજ એમને જોઇને એવો તો ખુશ થઇ ગયેલો અને સરળતાથી નવા માહોલમાં સેટ થઇ ગયો. જો કે શરુઆતમાં બંનેના લેવા-મૂકવાના સમય સેટ કરવામાં મિલને ઘણો સાથ આપ્યો,

જિનાને તો મિલન ઓફિસે નીકળતા મૂકતો જાય પણ જિનાને લેવા જતી વખતે વિરાજ સૂઇ ગયો હોય ત્યારે મારે કોઇની ને કોઇની મદદ લેવી પડતી.

હવે તો વિરાજ દિવસે ભાગ્યે જ સૂવે છે. સવારે વહેલો ઉઠે ને રાતે વહેલો સૂઇ જાય. હવે રાતે પણ ભાગ્યે જ ઉઠે છે. એટલે મારો ભણવાનો સમય રાતે ૩ થી સવારના ૬.

પણ દોઢ – બે મહિના પછી જરાક નાની વાતે આપણે એના મનથી વિરુધ્ધનું કર્યું કે કલાક તો સહેજે દેકારો કરે. અને આખા દિવસમાં આવું ઘણીવાર બને.

જો કે જિના સાથે આ અનુભવ હોવાથી ખબર કે આ ઉંમરનો પડાવ છે એને બધું જાતે કરવું હોય એ વાતનો બહુ ખ્યાલ કરું. થોડા દિવસોમાં એ પણ ઘણું જાતે કરતો થઇ ગયો.

એને વધારે સમય લાગશે એ ગણતરી રાખવી પડે એટલું જ. બાકી બહુ ડાહ્યો. મમ્મી પાસેમાં હોવી જોઇએ. બાકી બધું જાતે કરે. એવું તો વ્હાલ આવે. ક્યારેક સમયની તાણ વરતાય

પણ એની સાથે હાજર હોવાની એક ઓર મજા. જિના કેવી ઝડપથી મોટી થઇ ગઇ એટલે વિરાજને તો જાણે મન ભરીને જોઇ લઉં એવું મનમાં ઘણીવાર લાગણીનું વમણ ઉમટે.

—-

મિલન બહારગામ ગયો ત્યારે મને એણે બહુ લેવડાવી. બહુ જ રડે, કદાચ એના પપ્પાને મીસ કરતો હોય. નર્સરી નહિં જવા જીદ કરે. માંડ બે કલાક મૂકી ને ડ્રાઇવીંગ શીખું ને

તોય મારો જીવ બળે.

ગુગલ કર્યું કે આવા સંજોગોમાં બેબીને સાથે રાખી શકાય? જવાબ ‘હા’ મળ્યો ને જાણે બધા પ્રોબલેમ્સ સોલ્વ. ડ્રાઇવીંગ ઇન્સ્ટ્રકટરને પૂછ્યું એણે પણ હા પાડી માત્ર યુ.કે સ્ટાન્ડર્ડની બેબી સીટ હોવી જોઇએ.

એ તો હતી જ. ગયા બુધવારે હું એને જોડે લઇને ગઇ એ તો મજેથી તૈયાર થઇને પાછળની સીટ પર બેઠો. હાંશ,

પહેલા આ કેમ ના સૂઝ્યું?.

હવે કાલે પણ એને સાથે લઇને જ જઇશ. નર્સરી પણ હવે તો દોડીને રાજી રાજી થઇને જાય છે. લેવા જઉં ત્યારે પણ હજુ વધારે રમવું હોય.

ઉનાળામાં દિવસ પણ ઉઘડ્યો છે એટલે બહાર છૂટથી મન ભરીને પાણી, માટી, બાઇ, હિંચકા-લપસણી બધું રમે, હું લેવા જઉં ત્યારે બધું રાજી રાજી થઇને બતાવે.

જોનાથન (ગિટાર વગાડે છે તે કાકા) ની વાતો હાથથી અને તૂટક તૂટક કરે. હાંશ, એ ખુશ એટલે હું પણ ખુશ.

જો કે લેવા-મૂકવા મારે જ જવું એવો એનો આગ્રહ. એના પપ્પા મૂકવા જાય તો બહુ જ રડે છે.

મારું ભણવાનું પુરજોશમાં ચાલે છે. ઘણુંખરું શરુઆતમાં વર્ક ફ્રોમ હોમ હશે એટલે બહુ જ એક્સાઇટમેન્ટ છે કે હવે જલ્દીથી હું ફરીથી આઇ.ટી ફિલ્ડમાં કામ કરીશ.

પણ શરુઆતમાં પાર્ટ ટાઇમ કરીશ એવું ઇન્ટરનશીપ પતે એટલે કહીશ એવું વિચારું છું.

વિરાજને નર્સરીમાં સેટ કરવામાં જિનાનો ફાળો ઘણો મોટો. જન્મ્યો ત્યારથી એને લેવા મૂકવા સમયસર વિરાજ મારી સાથે હોય એટલે વિરાજને ઝડપથી તૈયાર કરવો ખુબ જ સરળ.

જે દિવસે નર્સરી હોય, જિના એને બધું પૂછે. આજે રડેલો? કોની સાથે રમેલો? બધા સાથે રમવાનું.

વિરાજ હજુ જોઇએ તેટલું બોલી શકતો નથી. પણ જિના સાથે બધી વાતો કરી લે અને ખુશ થઇને બધા જવાબો આપે.

—-

ખાસિયતઃ

નર્સરીમાં એની સાથે ક્યારેક થોમસ ટ્રેન લઇ જાય, ક્યારે ગાય, બકરી કે બસ સાથે રાખે.

પણ પાછા વળતી વખતે યાદથી એનું રમકડું અચૂક લે. મને ખ્યાલ ના હોય તો કહે, બસ? બા બા? મૂઉઉઉઉ…, છૂક છૂક?

Next Page »

Blog at WordPress.com.