Hiral's Blog

September 21, 2017

વિરાજ

વિરાજ દોઢ વરસનો થયો (૧૯ મહિના). સમયને તો જાણે પાંખો છે.

બહુ ધમાલિયો છે. એને વાંદરો એમ વારે વારે કહેવાઇ જાય છે.

જ્યાં ને ત્યાં ચઢી જાય. પડવાની કશી ફિકર નહિં.

જ્યારે ને ત્યારે માથે ઢીંમચું બાઝેલું રહેતું. હવે જરા પોતાને સાચવી શકે છે.

૧ વરસને ૨ મહિનાનો હશે ત્યારથી ઘરમાં કે બહાર કોઇ જગ્યા બાકી નહિં જ્યાં એ ચઢ્યો ને પડ્યો ના હોય.

ઉફ્ફ્ફ્ફ.

પણ હું ખોટી પડી. એક જગ્યા બાકી હતી. બાથરુમની હિટીંગ રૉડ. એ ત્યાં ચઢ્યો ને અડધે અટકી પડ્યો તો

એં એં કરતો જોઇને જીવ અધ્ધર થઇ ગયેલો.

પણ એને નીચે ઉતાર્યો તો હસવા માંડ્યો જાણે કહેતો હોય જોયું કેવું પરાક્રમ કરી શકું છું? ને પાછો ચઢ્યો.

ભારે જીદ્દી. ધારેલું મૂકે જ નંઇ. ક્યારેક એની જિદ છોડાવતાં મારી આંખમાં પાણી આવી જાય.

જિનાનો ભારે ઘેલો.

એની વાદે કે આસપાસનું વાતાવરણ અને મારા પ્રયત્નો એને ચોપડીઓ બહુ ગમે છે.

વાઘ, સિંહ, કૂતરો વગેરે પાનાં ફેરવતા જોતો જાય ને એમનાં અવાજ કરતો જાય.

એને બધાં જ રમકડાં ગમે છે.

રમકડાં ઘણું ખરું તોડીને જ રમે. હોય એટલું જોર કરીને બધું પછાડે, મરોડે.

ઢીંગલીને તેડી તેડીને ક્યારેક ફરે. (જિનાએ આવું ક્યારેય નહોતું કર્યું)

વિરાજને બધાં ટેડી પણ બહુ ગમે છે.

એને જોતા રહેવાની જાણે મજા જ મજા.

Advertisements

બાળકોને સમજાવવાં અઘરાં છે? જરાક જમાના સાથે રીત બદલીએ.

જિનાની જિદ અને યુ-ટ્યુબ ગુગલની મદદ

૧) કેમેય કરીને વાળમાં કશું રાખવા જ ના દે. એનાં વાળ એટલાં લીસા કે પીન, બોરીયાં, હેર બેન્ડ બધું લસરી જાય

વાળ આંખમાં આવે ને આંખો લાલ થાય.

બહુ સમજાવી પણ ના માને. અને માને તો પણ દર બે-ત્રણ કલાકે હતું એમનું એમ.

પણ હેરાન થાય એ હીરલ નહિં.

એક દિવસ ગુગલ પર ‘રેડ આઇ, આઇ પ્રોબલેમ્સ’ સર્ચ કર્યું.

ઢગલો ઇમેજીસ નીકળી.

એને બતાવી.

આ તો એક વાત થઇ કે આંખોની કાળજી લેવી જરુરી છે એ હવે વગર કીધે જ સમજી.

પણ વાળને આગળ આવતાં રોકવા કેમ?

નાનાં- લીસા વાળની ઝડપથી થઇ શકે એવી બે-ત્રણ હેરસ્ટાઇલ યુ-ટ્યુબ પરથી શોધી.

એને બતાવી. એક અમે બંનેયે મળીને નક્કી કરી.

શાંતિ.

વાળ સરસ બાંધેલા અને આંખોને આરામ. એનાં વાળ બીજા દિવસે પણ જાણે ઓળેલા.

થેન્કસ ટુ યુ-ટ્યુબ અને ગુગલ.

 

 

૨) ખાવામાં નખરા શાળાએ ગયા પછી વધી ગયા.

પણ હેરાન થાય એ હીરલ નહિં.

ગુગલ પર ‘સ્ટારવેશન, ફુડ હંગર ઇન કીડ્સ’ સર્ચ કર્યું.

ઢગલો ઇમેજીસ.

એને બતાવી.

અંદરથી ડરી ગઇ.

મમ્મી, હું બધું ખાઇશ. અને હવે ખાય છે. એને બહુ વિચારો આવ્યા કરે છે એ ભૂખ્યાં બાળકોનાં.

મને પણ…બીજું કંશું નહિં એને બધાં માટે પ્રાર્થના કરવાનું શીખવું છું કે દરેકને પેટ ભરીને જમવાનું મળે.

થેન્કસ ટુ યુ-ટ્યુબ અને ગુગલ.

July 20, 2017

હું સાચ્ચું જ બોલું.

Filed under: Uncategorized — hirals @ 4:15 am

આજકાલ એને મમ્મી-પપ્પાથી વધારે ખબર પડે છે એવું બતાવવામાં ઘણો આનંદ આવે.

૧)

જિનાઃ તને એક વાત બતાવું? જે તને હમણાં નથી ખબર.

મમ્મીઃ એવી તે કઇ વાત છે? મને રસ પડ્યો.

જિનાઃ જ્યારે તું ટીચર બનીશ.

મમ્મીઃ ટીચર કેમ બનીશ હું?

જિનાઃ આઇ મીન, જ્યારે વિરાજ થોડો મોટો થશે અને પછી તું ટીચર બનીશ ત્યારે તને ખબર પડશે.

મમ્મીઃ અચ્છા એવું તે શું ખબર પડશે?

જિનાઃ મારો મતલબ છે કે જ્યારે તું ટીચર બનીશ અને પછી જ્યારે તારા મેરેજ થશે ત્યારે ખબર છે શું?

માંડ હસવું રોકીનેઃ ત્યારે શું થશે?

જિનાઃ ત્યારે તારી સરનેઇમ બદલાઇ જશે.

સાચ્ચે તને હમણાં ખબર નથી પણ જ્યારે તારા મેરેજ થશે ત્યારે તને ખબર પડશે મમ્મી કે તારી સરનેઇમ બદલાશે.

માંડ હસવું રોકીને હું પૂછું એ પહેલાં જ જિનાઃ હા, સાચ્ચું કહું છું, અમારા મિસ રોઝની સરનેઇમ હવે બદલાઇ ગઇ છે.

જિનાઃ તને ગમી મમ્મી મારી વાત કે મેં તને હમણાંથી જ કીધું જાણીને કે તને તો ખબર ના હોય ને!

મમ્મીઃ હા, બેટા. સારું થયું તેં મને કીધું.

 

૨)

જિનાઃ મમ્મી પણ તું કંઇક તો વિચાર?

મમ્મીઃ શું વિચારું?

(તમે એક મિનિટ માટે થોભીને વિચારી જુઓ કે પાંચ વરસનું બાળક કેટલું બધું વિચારે અને શું શું?)

જિનાઃ જ્યારે મારા બચ્ચાં થશે એમને તો કોઇ માસી તો જોઇએ?

એમને ખાલી મામા જ હશે. પછી એ લોકો માસી કોને કહેશે? એવું તો વિચાર.

(વાત ભલે મજાની છે પણ આજ કાલ કરતાં બાળકોને મામા, માસી, કાકા, ફોઇ વગેરેની અછત થવાની)

 

૩) મિલનઃ તારા ભોડામાં વાગશે.

જિનાઃ ભોડું એટલે?

મિલનઃ તને ખબર છે જિના ‘ફોરહેડ’ એટલે?

જિના બહુ વટથીઃ હા,

મિલનઃ એટલે?

જિનાઃ આપણે ચાર જણ.

મિલનઃ ચાર જણ? એણે વિચારેલું કપાળ કહેશે.

જિનાઃ રુમમાં બેઠેલા બધાની ગણતરી કરીને કહે, હું, તમે, દાદા અને બા એટલે ફોર હેડ. હેં ને બા? મેં સાચ્ચું કીધું ને!

 

૪)

જિનાઃ તને આજે મારા માટે બહુ પ્રાઉડ થશે મમ્મી, તું રડીશ તો નંઇ?

મમ્મીઃ મને તો તારા માટે પ્રાઉડ છે જ.

જિનાઃ પણ તને ફરીથી થશે કે વાહ, મારી દીકુ તો કેટલી ડાહી છે.

મમ્મીઃ હા તો બોલ, શું પરાક્રમ કર્યું મારી દીકુએ?

જિનાઃ વિરાજનું તો કંઇ વિચારવાનું? મેં એની સ્કૂલ ગોતી લીધી છે.

શ્રીરામનો ભાઇ પણ તો એક વરસનો છે અને એ કઇ સ્કૂલમાં જાય છે બધું મેં એને પૂછી લીધું વિરાજ માટે.

તને પ્રાઉડ થયું ને? હું સાચ્ચું જ બોલું.

July 8, 2017

જિનાને શું થઇ ગયું?

ઘણાં દિવસથી બાળકો વિશેની નોંધ કરવી છે પણ ક્યારે સવાર પડે ને ક્યારે રાત થાય, અતિશય વ્યસ્ત.
દાદા-દાદીનો સ્નેહ અને પ્રેમ. વિરાજ અને જિના બંનેના જુદા વલણ.

શરુઆતમાં જિનાને ઘણું ગમ્યું પણ ધીમે ધીમે એ અતિશય જિદ્દી થતી ગઇ.

વિરાજ તો એટલી હદે મમ્મીઘેલો કે ના પૂછો વાત. (એની વાત વિગતે બીજા પાને)

જિના પ્રત્યે કોઇ ફરજ્ચૂક નહોતી. બધું નિયમિત ગોઠવાઇ ગયેલું પણ એ વધુ વિચિત્ર વર્તન કરતી થઇ ગયેલી.

કોઇ સમજાવટ કે વાર્તા, ખાવા-પીવા કે ફરવાની લાલચ કશું જ કામ ના કરે.

દરેક વાતે એ આડી જ ચાલે જાણે. જેમ ના કહીએ એમ વધુ વકરે.

રોજ શાળાએ જવામાં થાંથા કરે. જાણે પરાણે ઘરની બહાર જાય.

બહુ ચિંતા થતી. એની શાળામાં તપાસ કરી. શાળામાંથી તો ઉલટું બહુ વખાણ સાંભળ્યા.

એ અત્યંત વિનયી, વિવેકી અને ચપળ છે.

એની શિક્ષિકા કહે, શાળામાં જે લાગણી દબાવતી હશે ઘરમાં વ્યક્ત કરતી હશે.

ઘરમાં પણ શાંતિનું વાતાવરણ હતું.

એને વારેવારે વાતો કરીને જાણવાની કોશિશ કરું કે એ કેમ આમ વર્તે છે?

પણ એક અત્યંત હસમુખી દીકરી જાણે રોતડ, ચિડીયણ, જિદ્દી ને તોફાની બની ગઇ.

અમારો તો જીવ બળીને ખાખ થઇ જતો. એનાં દાદા-દાદીને તો એમ જ લાગવા માંડ્યું કે

એ જરાય માનતી જ નથી. બહુ ઉપરાણું લેવું પડતું મારે એનું. મારા અને મિલનનાં ઝગડા પણ વધી ગયા.

પણ એ ઉપાય થોડો જ હતો?

કોને વાત કરું? કશું સમજાતું જ નહોતું ને અમારા બાજુવાળાએ સામેથી આવીને વાત કરી.

ઘણી વાત કરી અને એની મિત્રની દિકરીનો દાખલો દીધો કે એને વિરાજને મમ્મી પાસે મૂકીને શાળાએ જવું નહિ હોય.
છેવટે બધું બાજુએ મૂકીને એને જ માત્ર સમય આપવો એમ નક્કી કર્યું. ખાસ કરીને સવારનો.

એનાં દાદાને શાળાએ મૂકવા-લેવા જવું બહુ ગમે પણ મારે ઉપરવટ હમણાં થોડા દિવસ હું જ જઇશ કરવું પડ્યું.

આખી પ્રક્રિયામાં પરિવારમાં પણ એકબીજાના વલણ અને જતું કરવાની ભાવના વગેરે ઘડાઇ.

શરુઆતમાં એનાં દાદા અત્યંત સંવેદનશીલ થઇ જતાં અને નકારાત્મક પ્રતિક્રિયા આપતાં.

‘આ છોકરી જિદ્દી છે, માનતી જ નથી વિચારી ઘાંટો પણ પાડી દેતા.’

 

હું પણ ઘડાઇ. જો કે મમ્મી એટલે કે જિનાનાં દાદીએ બહુ જ સમતા રાખી.

એમણે જ પપ્પાને સમજાવ્યું કે જ્યાં સુધી એ એનાં પપ્પા પાસે રવિવારે માથું ધોવડાવે છે ત્યાં સુધી એ નાની છે. સાવ છોકરું.

એનું કોઇ વર્તન તમે ચોંટાડશો તો એ તમારી ભૂલ છે. એ બાળક છે.

એનાં માટે અત્યારે ‘છોકરી આમ કે તેમ…..વિચારાય જ નંઇ’.

અને મિલને અને તમાતે બંનેયે તમારો ગુસ્સો કાબૂમાં રાખવો જ પડશે નહિં તો બાળક માત્ર અનુકરણ જ કરે.

મારું મન પણ જૂની ખોખલી ‘પુરુષપ્રધાન વાતો અને વિચારધારા માટે બંડ પોકારવા લાગ્યું.’

જો કે મારું વર્તન એ પહેલાં અનુકરણ કરશે વિચારી વિચારીને ઘની સમતા રાખતાં શીખી.

 

ધીમે ધીમે બધાનામાં પરિવર્તન આવ્યું. જિનાના દાદા વધુ ઉદાર મનનાં બનવા લાગ્યાં.

મિલને એમને બહુ સમજાવ્યાં કે ‘મહેરબાની કરીને હકારાત્મક વાત જ ઉચ્ચારશો’.

ભરપૂર સમય, વિરાજને બાજુએ મૂકીને બસ એને દસ દિવસ એ જ અહેસાસ કરાવ્યો કે ‘જિનાને હજુય મમ્મી એટલો જ પ્રેમ કરે છે’.

હકીકતે એને જાણે એમ લાગવા માંડેલું કે એ શાળાએ જશે પછી મમ્મી વિરાજને જ રમાડશે.

બધાં વિરાજને જ રમાડશે.

 

ઘરેથી જતાં વખતે મને વિરાજને હાથમાં લીધેલો જાણે એ જોઇ શકતી નહોતી.

એ બસ જાણે બહાના શોધ્યા કરતી કે બધાનું ધ્યાન માત્ર એના પ્રત્યે જ હોય. ઘરનાં બધાં એને એકલીને રમવામાં અને વાતો કરવામાં વધુ સમય આપવા લાગ્યાં અને વારે વારે એને બધાં ખૂબ પ્રેમ કરે છે એ અહેસાસ કરાઅવવાં લાગ્યાં.

બસ આટલું જ એને જોઇતું હતું. એ અહેસાસ થયો ને જાણે પાછી મારી ઢીંગલી પહેલાં જેવી હસતી-રમતી થઇ ગઇ.


નોંધઃ આ ત્રણેક મહિના અને જિનાનું વર્તન, મારી સામે આપણાં ત્યાં કહેવાતી નકારાત્મક વાતો,

અંધશ્રધ્ધા જાણે કે વળગાડ, નજર લાગવી, પુરુષપ્રધાન માન્યતાઓ અને ટીપ્પ્ણીઓ ઘણું પસાર થઇ ગયું. વાતમાં ખાસ કશું હતું જ નહિં.

જિનાને ભાઇ પ્રત્યે ઘણી લાગણી પણ વિરાજ સવા વરસનો થયો પછી એને આ પ્રતિક્રિયા વર્તનમાં આવી કદાચ બા-દાદાની પ્રથમવાર ઘરમાં હાજરી પણ જવાબદાર હોઇ શકે.

બાળક માટે એનાં આસપાસનાં બધાં જ જવાબદાર હોય છે.


મોટેભાગે રોજ જિના શાળાએ જાય પછી અમારે મિટીંગ કરવી પડતી. બધાં પોતાનું મન ખુલ્લું રાખીને બીજાને સાંભળતા અને સમજતાં થયાં.

 

July 5, 2017

સાસુ-મા નો જન્મદિવસ.

Filed under: Uncategorized — hirals @ 4:06 pm

કોઇ ઋણાનું બંધ હશે તે અમારી સાસુ-વહુ વચ્ચે સારી મિત્રતા છે. એક વડીલમિત્ર તરીકે એમનો જન્મદિવસ ઉજવવાની ઇચ્છા હતી.

ગઇકાલે એમના જન્મદિવસે એમને સરપ્રાઇઝ ગેટટુગેધર પાર્ટી આપી. ખરેખર એ ગદગદ થઇ ગયા.

એમને સુંદર યાદો ભેટ સ્વરુપે આપવાનો મારો આનંદ બેવડાઇ ગયો. બધા મિત્રોનો દિલથી આભાર.

This slideshow requires JavaScript.

June 5, 2017

હું હજુય એની દુનિયા છું.

Filed under: Uncategorized — hirals @ 1:30 pm

ફોટો તાઃ ૩૧/૦૫/૨૦૧૬

ફોટોગ્રફીઃ મિલન

April 16, 2017

કાલોઘેલો-૨

વિરાજ વિશે તો શું લખું? મારી આંખનો તારો, સૂરજ અને ચાંદો બધું જ આજકાલ એ જ છે.

એ અતિશય ચપળ છે. એનાં દાંત આવવાનો તબક્કો ઘણો ઝડપી અને પીડાદાયક રહ્યો.

છેલ્લા મહિનામાં બંનેને વારાફરથી ઓરી-અછબડા અને પછી જિનાની શાળામાંથી કે ક્યાંથી પણ ઘરમાં બધાનાં માથામાં જુ-લીખનો પ્રોગ્રામ જોરદાર ચાલ્યો.

હવે જરાક રાહત જણાય છે.

ખોળામાં સૂતેલા વિરાજનાં માથામાં જૂ ફરતી જોઇને એક આંચકો લાગ્યો ને પછી જિનાના માથામાંથી જૂ નો નિકાલ કરતાં મહિનો વીતી ગયો.

ડાયપર પહેરાવવાનું હોય કે કપડાં વિરાજને બરાબર બાંધી રાખવો પડે.

એનાં દાદા-દાદી બેઉ મળીને પણ આ કપરું કામ થાકીને મને જ થમાવી દે.

કાલે પહેલી વાર મમ્મીએ એનું પોટી વાળું ડાયપર બદલવાનું કામ હાથમાં લીધું ને ઘણી કોમેડી વિરાજે કરી.

—-

વિરાજને આંખો બતાવીએ કે ડારતાં હોઇએ તો એ સામો થાય. જરાય ડરતો નથી એટલે મને અત્યારથી જ વધુ માનસિક તૈયારી કરવી પડે છે.

—-

મોબાઇલ અને ફોન (લેન્ડલાઇન) એને અનહદ પસંદ છે. એની હાજરીમાં ઘરમાં કોઇ વ્યકિતના હાથમાં મોબાઇલ શક્ય જ નથી.

એનાંથી ડરીને અગત્યની વાત દરેક જણ બીજા રુમમાં અથવા ઘરની બહાર જઇને કરે.

સૂઇ ગયો હોય ત્યારે પણ જરાક પણ અવાજથી એ અતિશય સંવેદનશીલ છે એટલે ત્યારે પણ કોઇ ફોન પર વાત નથી કરી શકતું.

એનાં દાદા તે સમયે કાનમાં હેડફોન ભરાવીને એમનાં વોટ્સએપ વિડીયો જોઇ લે (જિના ત્યારે સ્કૂલે હોય).

—-

કી-બોર્ડ અને માઉસ જોઇને એ અતિશય ઘેલો થઇ જાય છે. ગઇકાલે સુપરસ્ટોરમાં એણે બહુ લેફ્ટ-રાઇટ પરેડ કરાવી. ઉફ્ફ્ફ.

—-

લપસણી તો જબરી પસંદ છે. જે લપસણી જિના બે-અઢી વરસે ખાતી તે લપસણી એ અત્યારથી ચૌદ મહિનાનો છે ને ખાય છે.

હજુ એને ચાલતાં નથી આવડતું એ જુદી વાત છે પણ ક્યાંય પણ પળવારમાં ચઢી જાય (વાંદરો) એ બહુ મજાની વાત છે.

—-

પિયાનો કી-બોર્ડ અને તબલાં વગાડવાનો ગજબનો શોખ છે.

મોબાઇલની રીંગટોન હોય કે ટીવીમાં એડ જેવું કાંઇ પણ મ્યુઝિક વાગે એ જબરું ડોલવા લાગે છે. એને સંગીત અતિશય પ્રિય છે.

મૌલિકભાઇએ એનાં એક વિડીયો માટે ‘ચાઇલ્ડ પ્રોડીગી’ શબ્દપ્રયોગ કર્યો છે.

પણ એનાં આ શોખને લીધે જિના ઘણી ચિઢાય છે કારણકે વિરાજની હાજરીમાં એ પિયાનો કી-બોર્ડ અડી પણ નથી શકતી.

જિના જે કરતી હોય એ જ એને કરવું હોય છે એ વાત ક્યારેક અતિશય ચેલેંજીગ સાબિત થાય છે.

એક માતાની ડાયરી-6

Filed under: એક માતાની ડાયરી — hirals @ 3:39 pm

દરેક બાળક એકદમ અલગ અને એકદમ ખાસ હોય છે એવું સત્ય છેલ્લા પાંચ વરસમાં અનેકવાર વિચારવાથી લગભગ આત્મસાત થઇ ગયું છે.

આ સત્ય જેટલું વધુ મનમાં ઘુંટાય છે તેટલું દરેક બાળક જ નહિં પરંતુ દરેક વ્યક્તિ માત્ર માટે એવી જ લાગણી જન્મે છે કે દરેક જણ એકદમ અલગ અને એકદમ ખાસ છે.

જો કે મારું નકારાત્મક મગજ ઘણીવાર બંડ પોકારે ને સામેના માણસની અતિશય ભૂલો(અવગુણો) ખૂબ સરળતાની શોધે, પણ મહામહેનતે આ સત્ય ‘કે દરેક જણ એકદમ અલગ અને એકદમ ખાસ છે’ હવે વધુને વધુ ઘુંટવાના પ્રયત્નમાં રહું છું. સમતા પ્રાપ્ત કરવાનો આ શ્રેષ્ઠ વિચાર મને એક માતા થવાના પ્રયત્નમાંથી જ જડ્યો છે.

ક્યારેય નહિં વિચારેલું પણ જિના અને વિરાજની સાર-સંભાળ, ઘર સંભાળ એકલે હાથે (મિલન તો અતિશય વ્યસ્ત) આ જવાબદારી નિભાવવાથી મને ઘણો ફાયદો આંતરિક રીતે થયો છે એ

વાત અહિં ખાસ નોંધીશ જેથી કેવા પણ સંજોગો હોય હું આ મહામૂલા ફાયદાને વિસારું નહિં.

કારકિર્દીની દોડે મને ઘણી સ્વાર્થી બનાવેલી. મારા જ માર્કસ આવવા જોઇએ. મારો રેન્ક જળવાવવો જોઇએ. બીજા બધા જાય ભાડમાં. આવું સંજોગો અનુસાર ઘણીવાર અજ્ઞાનતાવશ વિચારેલું છે.

પણ બાળક અને ઘરની જવાબદારીએ મને દુનિયાના દરેક માતા-પિતાને આદરથી જોતાં શીખવ્યું. એ મહાન મૂડી અનુભવ વગર લગભગ અશક્ય છે.

કારણકે બહારની દુનિયાની ચકાચોંધ, વાહવાહી, પૈસો કમાવવાથી વધતો અહંકાર ક્યારેક આપણને ઘણાં અથવા ક્યારેક માતા-પિતાને તુછ્છતાથી જોતા કરી શકે.

પણ નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ, ત્યાગ, સમર્પણ અને એ પણ દ્રઢતાથી અને મક્કમ મનોબળ જાળવીને પણ વ્યક્તિત્વ વિકાસ થઇ શકે એ તો આત્માનુભવે જ સમજાયું.

ઘણીવાર વિચારું છું જેટલું ગાંધીજી વિશે શીખ્યા એનાથી અડધું પણ દરેક બાળકને કસ્તુરબા અને ગાંધીજીના કસ્તુરબા વિશેના ઉંચા વિચારો વિશે શીખવવું જોઇતું હતું.

મોહનદાસ ક્યારેય પૂતળીબાઇ અને કસ્તુરબા વગર ગાંધીબાપુ બની જ ના શક્યા હોત.

પૂતળીબાઇ અને કસ્તુરબાના ચરિત્રો આપણી પેઢી ભણી હોત તો કેટલું સારું થાત?

કાલીઘેલી

Filed under: બાળ-કલ્પ્નાસૃષ્ટિ,Jina — hirals @ 12:25 pm

ઘણી વાર જિનાએ પૂછ્યું હશે, મમ્મી તારે ભાઇ અને બહેન બંને કેમ છે?

દરેક વખતે કોઇ ઉડાઉ જવાબ આપું.

આ વખતે મેં એને જ વિચારવાનું કીધું ને એ જાતે જવાબ શોધી લાવીઃ

મારે માસી અને મામા બંને હોવા જોઇએને એટલે ભગવાને તને ભાઇ અને બહેન બેઉ દીધા ઃ)

મારાથી બોલાઇ જવાયું ‘અરે હા, ભગવાન સાચે જ દિર્ઘદ્રષ્ટા છે’.

પહેલીવાર બા-દાદા સાથે છે એટલે એને ક્યારેક શું વિચારો આવતા હશે? અથવા ક્યારેક એમનું ટોકવું, લડવું એને પસંદ નંઇ પડતું હોય કે કેમ?

એ સીધું જ પૂછી લે, તમે તમારા ઘરે ક્યારે જવાના? એને ઘણીવાર સમજાવ્યું કે આ એમનું પણ ઘર છે તોય એની વાત પર એ અટકેલી છે કે

પણ એમનાં ઇન્ડિયાના ઘેર ક્યારે જવાના?

(સારું છે કે એનાં બા-દાદા એની આવી બાલિશવાત માટે મને દોષારોપણ નથી કરતાં ઃ()

આખો દિવસ જિના બા-દાદા સાથે રમ્યા જ કરે છે એ લોકો થોડીવારે થાકી જાય પણ જિના એમનો પીછો નથી છોડતી.

એક દિવસ એનાં દાદી કંઇક બોલી રહ્યા હશે. દાદા કાનમાં હેડફોન ભરાવીને મોબાઇલમાં બીઝી હતા (વોટ્સએપ ગ્રસિત ઃ)

દાદીથી બોલાઇ જવાયુંઃ આખો વખત કાનમાં ભૂંગળા નાંખીને બેઠા હોય બસ!

મેં તરત ઇશારો કર્યો કે જિના રિપિટ કરશે. જો કે એ તો ચિત્રો દોરી રહેલી.

બીજા દિવસે મિલન ફોનમાં પૂછે કે દાદા શું કરે છે?

જિનાઃ ખબર નંઇ, કાનમાં ભૂંગળા ભરાવીને બેઠા હશે.

અમદાવાદથી ફોન હતોઃ તું દાદા સાથે શું રમે? તને બા-દાદા સાથે મજા મજા હેં ને!

જિનાએ ત્યાં બધાને કીધું કીધું, મારા દાદા તો આખો વખત કાનમાં ભૂંગળા નાંખીને બેઠા હોય બસ!

જેને કોઇ ના પહોંચે એને એનું પેટ પહોંચે.

જે વાત દાદી ના કરી શક્યા પણ જિનાની વાતથી દાદાના વોટ્સએપ ગ્રસિત મનમસ્તિકમાં ઝડપી સુધારો થયો ઃ)

મોબાઈલ શિસ્ત

Filed under: evidyalay_blog,parenting guide — hirals @ 12:09 pm

તમે બાળકોને આધુનિક ઉપકરણોથી અળગા નહીં રાખી શકો પણ તેનો જવાબદારીપૂર્વકનો ઉપયોગ શીખવ્યા વગર પણ નહીં ચલાવી શકો !

જવાબદારીપૂર્વક મોબાઈલ કેવી રીતે વાપરવો એ શીખવ્યા વગર બાળકોનો ઉછેર અધુરો ગણવો પડશે. માતા-પિતાએ આ વિષયમાં સંવેદનશીલ બનવું પડે અને કેળવણીકારોએ આ આખી બાબત અભ્યાસક્રમોમાં ઉમેરવી પડશે

અમારા કન્સલ્ટીંગ રૃમમાં ઘણીવાર એવી વાતો બનતી હોય છે કે જેમ પગ તળેથી જમીન ખસી જાય તેમ, અમારા તળેથી આખીને આખી ખુરશી ખસી જાય ! આવો ખુરશી ખસી ગયાનો રૃઢીપ્રયોગ વાપરી શકાય એવો એક બનાવ તાજ્જો જ છે.

એક યુગલ તેમના પ્રશ્નોની ચર્ચા માંડીને બેઠું હતું અને વચ્ચે વચ્ચે તેમનું ચારેક વર્ષનું બાળક પોતાની તરફ માં-બાપનું ધ્યાન ખેંચવા કજિયા કરતું હતું. આમ તો ગમે તે સ્થળે જોવા મળતો આ સીન છે, આજકાલના બાળકોને સતત કેન્દ્ર-સ્થાને રહેવું હોય છે, જેવું માતા-પિતા કે તેનું ધ્યાન રાખનારા અન્ય, બીજી પ્રવૃત્તિમાં ધ્યાન આપે કે તરત ઉત્પાત ચાલુ, એને અટેન્ડ કર્યે જ છૂટકો ! ભાગ્યે જ બાળક માં-બાપથી છુટું રમતું હોય અથવા એમ પણ કહો કે માં-બાપ રમવા દેતા હોય !! સરવાળે એવું બને છે કે નાનું બાળક તમારી સાથે હોય તો તમને શાંતિથી વાત ના કરવા દે.

જો કે, આજકાલના માતા-પિતાઓએ આ સમસ્યાનો ઉકેલ શોધી કાઢ્યો છે – બાળકને હાથમાં મોબાઈલ પકડાવી દેવાનો, ગીતો કે અન્ય વિડીયો ચાલુ કરી આપવાના, બાળક બીઝી અને આપણે ઇઝી – મજ્જાની લાઈફ !! એમણે કજિયા કરતા બાળકને હાથમાં મોબાઈલ પકડાવી દીધો, બાળક દુરના સોફા ઉપર બેસીને મોબાઈલમાં પ્રવૃત્ત થઇ ગયું અને યુગલે વાત આગળ વધારી.

થોડીવારમાં બાળક મોબાઇલ લઇને પાછું એના પપ્પા પાસે આવ્યું,એનો મોબાઈલ બંધ થઇ ગયો’તો એટલે પિતાએ એને કહ્યું ‘બેટા બેટરી ખલાસ થઇ ગઇ, હવે થોડીવાર પછી ગાડીમાં જઇને આપણે એને ચાર્જ કરીશું’ આટલું સાંભળતા જ બાળકે ભેંકડો તાણ્યો. બાળકનું ધ્યાન બીજે વાળવા એના પપ્પાએ મારા ટેબલ ઉપર એક છાપું પડયું’તું તેમાં સની લીઓનીનો ફોટો બતાવીને કહ્યું ‘જો જો આ કોણ છે ?!’

બાળક રડતા રડતા બોલ્યું ‘લેલા’ !
મારા તળેથી તો ખુરશી ખસી ગઇ અને એકદમ બોલાઈ ગયું ‘ઓહો !!’

મારો ઉદગાર તો આશ્ચર્યનો હતો અને તેના માતા-પિતા એવું સમજ્યા કે હું પ્રભાવિત થઇ ઉઠયો છું ! તરત જ એની મમ્મીએ બાજી હાથમાં લીધી ‘મોબાઈલમાં એ આખો દિવસ સોન્ગ્સના વિડીયો જ જોયા કરતો હોય છે, લૈલા ઓ લૈલા તો એનું ફેવરીટ ગીત છે. સની લીઓનીનું નામ તેને ખબર નથી પણ એને લૈલા તરીકે બરાબર ઓળખે છે.મોબાઈલમાં એ ગીત જોતો હોય ત્યારે હું તેને કારેલાના શાકના કોળિયા ભરાવી દઉં ને તો એ પણ ખાઈ જાય’

બોલો મગજ ઘુમરીએ ચઢી જાય એવું છે ને ?! નાના ભૂલકાઓને હાથમાં મોબાઈલ પકડાવીને એક ખૂણામાં બાંધી દેતા આવા માતા-પિતાઓને ઇશ્વર સદબુધ્ધિ આપે તેવી પ્રાર્થના કરવા સિવાય તમે બીજું કંઇ કરી શકો તેમ નથી અને આવી પ્રાર્થના અગણિત માતા-પિતાઓ માટે કરવી પડે તેમ છે !

આજે બાળકો દસ વર્ષના થતા પહેલા તો ઓનલાઈન થઇ જાય છે અને સોશિયલ મીડિયાના પ્લેટફોર્મ ઉપર પોતાનો વર્ચ્યુઅલ અવતાર લઇ લે છે. આવા સંજોગોમાં જવાબદારીપૂર્વક મોબાઈલ કેવી રીતે વાપરવો એ શીખવ્યા વગર બાળકોનો ઉછેર અધુરો ગણવો પડશે. માતા-પિતાએ આ વિષયમાં સંવેદનશીલ બનવું પડે અને કેળવણીકારોએ આ આખી બાબત અભ્યાસક્રમોમાં ઉમેરવી પડશે.

આવનારી પેઢીના સ્વભાવ અને વર્તનનો બહુ મોટો આધાર તેમના ટેકનોલોજીના ઉપયોગ ઉપર રહેવાનો છે. તેમના મગજનો વિકાસ, વિચારવાની પધ્ધતિ, અંગત અને સામાજિક સંબંધો, કારકિર્દી વગેરે બધું જ આ બાબત સાથે સીધું કે આડકતરું સંકળાયેલું રહેવાનું તે નક્કી. આ સંજોગોમાં આપણે કે આપણી શિક્ષણ વ્યવસ્થા તેમને ટેકનોલોજીનો વ્યવહારુ અને જવાબદારીપૂર્વકનો ઉપયોગ કરતા નહીં શીખવી શકે તો એ આપણી અને એમની, બંનેની કમનસીબી ગણાશે.

તમારા સંતાનને મોબાઈલ હાથમાં પકડાવતા પહેલા સોશિયલ પ્લેટફોર્મ પર થતી મજાક-મશ્કરી (ટ્રોલીંગ), દાદાગીરી (સાયબર બુલીંગ), અશ્લીલતા (પોનોગ્રાફી), વાહન હંકારતા મોબાઈલનો ઉપયોગ, સોશિયલ મીડિયા ઉપર પોસ્ટીંગ કરવા માટે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો, પોતાના એકાઉન્ટની સલામતી વગેરે બાબતો સ્પષ્ટતાપૂર્વક શીખવવી જ પડશે. સાથે સાથે, વર્ચ્યુઅલ પ્લેટફોર્મ પર તેના દ્વારા કરવામાં આવતી પ્રવૃત્તિઓ ઉપર પાક્કી નજર રાખવી પડશે.

તે શું જોવે છે, શું પોસ્ટ કરે છે વગેરે ઉપર ધ્યાન રાખવું પડશે – તેમને ના ગમે તો પણ ! જ્યાં જરૃરી હોય ત્યાં તેમને સમજાવીને માર્ગદર્શન આપવું પડશે અને તેમની સલામતી તમારો મુખ્ય ઉદ્દેશ છે તે તેમના મગજમાં ઉતારવું પડશે. મોબાઈલ હાથમાં આપતા પહેલા તેના ઉપયોગ માટે જાળવવાની શિસ્ત અને નિયમો નક્કી કરવા જ જોઇએ. નિયમોનું ઉલ્લંઘન થાય તો તરત જ સખ્ત પગલા લેવા જોઇએ.

શરૃમાં હળવા કે લિબરલ રહીને પાછળથી સખ્ત ક્યારે’ય બનાતું નથી અને બનવા જાવ તો છોકરા ગાંઠતા પણ નથી, ઇમોશનલ બ્લેકમેઇલથી તમારું એવું નાક દબાવશે કે તમે કંઇ નહીં કરી શકો.

કદાચ તમે આ બધી વાતો વેદિયા જેવી લાગે પણ તેને હળવાશથી લઇ શકાય તેમ નથી. આજે મારા જેવા અનેક મનોચિકિત્સકો પાસે રોજેરોજ આ બાબતોને કારણે ઉભા થયેલા અનેક માનસિક, કૌટુંબિક કે સામાજિક પ્રશ્નોના ઉકેલ માટે માતા-પિતાઓ લાઈનો લગાવીને બેઠા હોય છે. તમે તમારા બાળકોને ટેકનોલોજી કે આધુનિક ઉપકરણોથી અળગા નહીં રાખી શકો પણ સાથે સાથે તેનો જવાબદારીપૂર્વકનો ઉપયોગ શીખવ્યા વગર પણ નહીં ચલાવી શકો ! હજી આ લખી રહ્યો છું ત્યાં સમાચાર આવ્યા છે કે એક યુવકે આત્મહત્યાના સ્ટેપ્સ દર્શાવતો ફેસબુક લાઈવ વિડીયો મૂકી અને આત્મહત્યા કરી નાખી !!

પૂર્ણવિરામ : ઘરમાં એક ડબ્બો રાખવાનો જેમાં ઘરના દરેક સભ્યોએ તેમના મોબાઈલ રાત્રીના દસથી સવારના છ સુધી ફરજીયાત મૂકી દેવાના !

source: http://www.gujaratsamachar.com/index.php/articles/display_article/shatdal/shatdal-magazine-12-april-2017-tari-ane-mari-vat-dr-hansal-bhachech

Next Page »

Blog at WordPress.com.