Hiral's Blog

April 16, 2017

કાલોઘેલો-૨

વિરાજ વિશે તો શું લખું? મારી આંખનો તારો, સૂરજ અને ચાંદો બધું જ આજકાલ એ જ છે.

એ અતિશય ચપળ છે. એનાં દાંત આવવાનો તબક્કો ઘણો ઝડપી અને પીડાદાયક રહ્યો.

છેલ્લા મહિનામાં બંનેને વારાફરથી ઓરી-અછબડા અને પછી જિનાની શાળામાંથી કે ક્યાંથી પણ ઘરમાં બધાનાં માથામાં જુ-લીખનો પ્રોગ્રામ જોરદાર ચાલ્યો.

હવે જરાક રાહત જણાય છે.

ખોળામાં સૂતેલા વિરાજનાં માથામાં જૂ ફરતી જોઇને એક આંચકો લાગ્યો ને પછી જિનાના માથામાંથી જૂ નો નિકાલ કરતાં મહિનો વીતી ગયો.

ડાયપર પહેરાવવાનું હોય કે કપડાં વિરાજને બરાબર બાંધી રાખવો પડે.

એનાં દાદા-દાદી બેઉ મળીને પણ આ કપરું કામ થાકીને મને જ થમાવી દે.

કાલે પહેલી વાર મમ્મીએ એનું પોટી વાળું ડાયપર બદલવાનું કામ હાથમાં લીધું ને ઘણી કોમેડી વિરાજે કરી.

—-

વિરાજને આંખો બતાવીએ કે ડારતાં હોઇએ તો એ સામો થાય. જરાય ડરતો નથી એટલે મને અત્યારથી જ વધુ માનસિક તૈયારી કરવી પડે છે.

—-

મોબાઇલ અને ફોન (લેન્ડલાઇન) એને અનહદ પસંદ છે. એની હાજરીમાં ઘરમાં કોઇ વ્યકિતના હાથમાં મોબાઇલ શક્ય જ નથી.

એનાંથી ડરીને અગત્યની વાત દરેક જણ બીજા રુમમાં અથવા ઘરની બહાર જઇને કરે.

સૂઇ ગયો હોય ત્યારે પણ જરાક પણ અવાજથી એ અતિશય સંવેદનશીલ છે એટલે ત્યારે પણ કોઇ ફોન પર વાત નથી કરી શકતું.

એનાં દાદા તે સમયે કાનમાં હેડફોન ભરાવીને એમનાં વોટ્સએપ વિડીયો જોઇ લે (જિના ત્યારે સ્કૂલે હોય).

—-

કી-બોર્ડ અને માઉસ જોઇને એ અતિશય ઘેલો થઇ જાય છે. ગઇકાલે સુપરસ્ટોરમાં એણે બહુ લેફ્ટ-રાઇટ પરેડ કરાવી. ઉફ્ફ્ફ.

—-

લપસણી તો જબરી પસંદ છે. જે લપસણી જિના બે-અઢી વરસે ખાતી તે લપસણી એ અત્યારથી ચૌદ મહિનાનો છે ને ખાય છે.

હજુ એને ચાલતાં નથી આવડતું એ જુદી વાત છે પણ ક્યાંય પણ પળવારમાં ચઢી જાય (વાંદરો) એ બહુ મજાની વાત છે.

—-

પિયાનો કી-બોર્ડ અને તબલાં વગાડવાનો ગજબનો શોખ છે.

મોબાઇલની રીંગટોન હોય કે ટીવીમાં એડ જેવું કાંઇ પણ મ્યુઝિક વાગે એ જબરું ડોલવા લાગે છે. એને સંગીત અતિશય પ્રિય છે.

મૌલિકભાઇએ એનાં એક વિડીયો માટે ‘ચાઇલ્ડ પ્રોડીગી’ શબ્દપ્રયોગ કર્યો છે.

પણ એનાં આ શોખને લીધે જિના ઘણી ચિઢાય છે કારણકે વિરાજની હાજરીમાં એ પિયાનો કી-બોર્ડ અડી પણ નથી શકતી.

જિના જે કરતી હોય એ જ એને કરવું હોય છે એ વાત ક્યારેક અતિશય ચેલેંજીગ સાબિત થાય છે.

એક માતાની ડાયરી-6

Filed under: એક માતાની ડાયરી — hirals @ 3:39 pm

દરેક બાળક એકદમ અલગ અને એકદમ ખાસ હોય છે એવું સત્ય છેલ્લા પાંચ વરસમાં અનેકવાર વિચારવાથી લગભગ આત્મસાત થઇ ગયું છે.

આ સત્ય જેટલું વધુ મનમાં ઘુંટાય છે તેટલું દરેક બાળક જ નહિં પરંતુ દરેક વ્યક્તિ માત્ર માટે એવી જ લાગણી જન્મે છે કે દરેક જણ એકદમ અલગ અને એકદમ ખાસ છે.

જો કે મારું નકારાત્મક મગજ ઘણીવાર બંડ પોકારે ને સામેના માણસની અતિશય ભૂલો(અવગુણો) ખૂબ સરળતાની શોધે, પણ મહામહેનતે આ સત્ય ‘કે દરેક જણ એકદમ અલગ અને એકદમ ખાસ છે’ હવે વધુને વધુ ઘુંટવાના પ્રયત્નમાં રહું છું. સમતા પ્રાપ્ત કરવાનો આ શ્રેષ્ઠ વિચાર મને એક માતા થવાના પ્રયત્નમાંથી જ જડ્યો છે.

ક્યારેય નહિં વિચારેલું પણ જિના અને વિરાજની સાર-સંભાળ, ઘર સંભાળ એકલે હાથે (મિલન તો અતિશય વ્યસ્ત) આ જવાબદારી નિભાવવાથી મને ઘણો ફાયદો આંતરિક રીતે થયો છે એ

વાત અહિં ખાસ નોંધીશ જેથી કેવા પણ સંજોગો હોય હું આ મહામૂલા ફાયદાને વિસારું નહિં.

કારકિર્દીની દોડે મને ઘણી સ્વાર્થી બનાવેલી. મારા જ માર્કસ આવવા જોઇએ. મારો રેન્ક જળવાવવો જોઇએ. બીજા બધા જાય ભાડમાં. આવું સંજોગો અનુસાર ઘણીવાર અજ્ઞાનતાવશ વિચારેલું છે.

પણ બાળક અને ઘરની જવાબદારીએ મને દુનિયાના દરેક માતા-પિતાને આદરથી જોતાં શીખવ્યું. એ મહાન મૂડી અનુભવ વગર લગભગ અશક્ય છે.

કારણકે બહારની દુનિયાની ચકાચોંધ, વાહવાહી, પૈસો કમાવવાથી વધતો અહંકાર ક્યારેક આપણને ઘણાં અથવા ક્યારેક માતા-પિતાને તુછ્છતાથી જોતા કરી શકે.

પણ નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ, ત્યાગ, સમર્પણ અને એ પણ દ્રઢતાથી અને મક્કમ મનોબળ જાળવીને પણ વ્યક્તિત્વ વિકાસ થઇ શકે એ તો આત્માનુભવે જ સમજાયું.

ઘણીવાર વિચારું છું જેટલું ગાંધીજી વિશે શીખ્યા એનાથી અડધું પણ દરેક બાળકને કસ્તુરબા અને ગાંધીજીના કસ્તુરબા વિશેના ઉંચા વિચારો વિશે શીખવવું જોઇતું હતું.

મોહનદાસ ક્યારેય પૂતળીબાઇ અને કસ્તુરબા વગર ગાંધીબાપુ બની જ ના શક્યા હોત.

પૂતળીબાઇ અને કસ્તુરબાના ચરિત્રો આપણી પેઢી ભણી હોત તો કેટલું સારું થાત?

કાલીઘેલી

Filed under: બાળ-કલ્પ્નાસૃષ્ટિ,Jina — hirals @ 12:25 pm

ઘણી વાર જિનાએ પૂછ્યું હશે, મમ્મી તારે ભાઇ અને બહેન બંને કેમ છે?

દરેક વખતે કોઇ ઉડાઉ જવાબ આપું.

આ વખતે મેં એને જ વિચારવાનું કીધું ને એ જાતે જવાબ શોધી લાવીઃ

મારે માસી અને મામા બંને હોવા જોઇએને એટલે ભગવાને તને ભાઇ અને બહેન બેઉ દીધા ઃ)

મારાથી બોલાઇ જવાયું ‘અરે હા, ભગવાન સાચે જ દિર્ઘદ્રષ્ટા છે’.

પહેલીવાર બા-દાદા સાથે છે એટલે એને ક્યારેક શું વિચારો આવતા હશે? અથવા ક્યારેક એમનું ટોકવું, લડવું એને પસંદ નંઇ પડતું હોય કે કેમ?

એ સીધું જ પૂછી લે, તમે તમારા ઘરે ક્યારે જવાના? એને ઘણીવાર સમજાવ્યું કે આ એમનું પણ ઘર છે તોય એની વાત પર એ અટકેલી છે કે

પણ એમનાં ઇન્ડિયાના ઘેર ક્યારે જવાના?

(સારું છે કે એનાં બા-દાદા એની આવી બાલિશવાત માટે મને દોષારોપણ નથી કરતાં ઃ()

આખો દિવસ જિના બા-દાદા સાથે રમ્યા જ કરે છે એ લોકો થોડીવારે થાકી જાય પણ જિના એમનો પીછો નથી છોડતી.

એક દિવસ એનાં દાદી કંઇક બોલી રહ્યા હશે. દાદા કાનમાં હેડફોન ભરાવીને મોબાઇલમાં બીઝી હતા (વોટ્સએપ ગ્રસિત ઃ)

દાદીથી બોલાઇ જવાયુંઃ આખો વખત કાનમાં ભૂંગળા નાંખીને બેઠા હોય બસ!

મેં તરત ઇશારો કર્યો કે જિના રિપિટ કરશે. જો કે એ તો ચિત્રો દોરી રહેલી.

બીજા દિવસે મિલન ફોનમાં પૂછે કે દાદા શું કરે છે?

જિનાઃ ખબર નંઇ, કાનમાં ભૂંગળા ભરાવીને બેઠા હશે.

અમદાવાદથી ફોન હતોઃ તું દાદા સાથે શું રમે? તને બા-દાદા સાથે મજા મજા હેં ને!

જિનાએ ત્યાં બધાને કીધું કીધું, મારા દાદા તો આખો વખત કાનમાં ભૂંગળા નાંખીને બેઠા હોય બસ!

જેને કોઇ ના પહોંચે એને એનું પેટ પહોંચે.

જે વાત દાદી ના કરી શક્યા પણ જિનાની વાતથી દાદાના વોટ્સએપ ગ્રસિત મનમસ્તિકમાં ઝડપી સુધારો થયો ઃ)

મોબાઈલ શિસ્ત

Filed under: evidyalay_blog,parenting guide — hirals @ 12:09 pm

તમે બાળકોને આધુનિક ઉપકરણોથી અળગા નહીં રાખી શકો પણ તેનો જવાબદારીપૂર્વકનો ઉપયોગ શીખવ્યા વગર પણ નહીં ચલાવી શકો !

જવાબદારીપૂર્વક મોબાઈલ કેવી રીતે વાપરવો એ શીખવ્યા વગર બાળકોનો ઉછેર અધુરો ગણવો પડશે. માતા-પિતાએ આ વિષયમાં સંવેદનશીલ બનવું પડે અને કેળવણીકારોએ આ આખી બાબત અભ્યાસક્રમોમાં ઉમેરવી પડશે

અમારા કન્સલ્ટીંગ રૃમમાં ઘણીવાર એવી વાતો બનતી હોય છે કે જેમ પગ તળેથી જમીન ખસી જાય તેમ, અમારા તળેથી આખીને આખી ખુરશી ખસી જાય ! આવો ખુરશી ખસી ગયાનો રૃઢીપ્રયોગ વાપરી શકાય એવો એક બનાવ તાજ્જો જ છે.

એક યુગલ તેમના પ્રશ્નોની ચર્ચા માંડીને બેઠું હતું અને વચ્ચે વચ્ચે તેમનું ચારેક વર્ષનું બાળક પોતાની તરફ માં-બાપનું ધ્યાન ખેંચવા કજિયા કરતું હતું. આમ તો ગમે તે સ્થળે જોવા મળતો આ સીન છે, આજકાલના બાળકોને સતત કેન્દ્ર-સ્થાને રહેવું હોય છે, જેવું માતા-પિતા કે તેનું ધ્યાન રાખનારા અન્ય, બીજી પ્રવૃત્તિમાં ધ્યાન આપે કે તરત ઉત્પાત ચાલુ, એને અટેન્ડ કર્યે જ છૂટકો ! ભાગ્યે જ બાળક માં-બાપથી છુટું રમતું હોય અથવા એમ પણ કહો કે માં-બાપ રમવા દેતા હોય !! સરવાળે એવું બને છે કે નાનું બાળક તમારી સાથે હોય તો તમને શાંતિથી વાત ના કરવા દે.

જો કે, આજકાલના માતા-પિતાઓએ આ સમસ્યાનો ઉકેલ શોધી કાઢ્યો છે – બાળકને હાથમાં મોબાઈલ પકડાવી દેવાનો, ગીતો કે અન્ય વિડીયો ચાલુ કરી આપવાના, બાળક બીઝી અને આપણે ઇઝી – મજ્જાની લાઈફ !! એમણે કજિયા કરતા બાળકને હાથમાં મોબાઈલ પકડાવી દીધો, બાળક દુરના સોફા ઉપર બેસીને મોબાઈલમાં પ્રવૃત્ત થઇ ગયું અને યુગલે વાત આગળ વધારી.

થોડીવારમાં બાળક મોબાઇલ લઇને પાછું એના પપ્પા પાસે આવ્યું,એનો મોબાઈલ બંધ થઇ ગયો’તો એટલે પિતાએ એને કહ્યું ‘બેટા બેટરી ખલાસ થઇ ગઇ, હવે થોડીવાર પછી ગાડીમાં જઇને આપણે એને ચાર્જ કરીશું’ આટલું સાંભળતા જ બાળકે ભેંકડો તાણ્યો. બાળકનું ધ્યાન બીજે વાળવા એના પપ્પાએ મારા ટેબલ ઉપર એક છાપું પડયું’તું તેમાં સની લીઓનીનો ફોટો બતાવીને કહ્યું ‘જો જો આ કોણ છે ?!’

બાળક રડતા રડતા બોલ્યું ‘લેલા’ !
મારા તળેથી તો ખુરશી ખસી ગઇ અને એકદમ બોલાઈ ગયું ‘ઓહો !!’

મારો ઉદગાર તો આશ્ચર્યનો હતો અને તેના માતા-પિતા એવું સમજ્યા કે હું પ્રભાવિત થઇ ઉઠયો છું ! તરત જ એની મમ્મીએ બાજી હાથમાં લીધી ‘મોબાઈલમાં એ આખો દિવસ સોન્ગ્સના વિડીયો જ જોયા કરતો હોય છે, લૈલા ઓ લૈલા તો એનું ફેવરીટ ગીત છે. સની લીઓનીનું નામ તેને ખબર નથી પણ એને લૈલા તરીકે બરાબર ઓળખે છે.મોબાઈલમાં એ ગીત જોતો હોય ત્યારે હું તેને કારેલાના શાકના કોળિયા ભરાવી દઉં ને તો એ પણ ખાઈ જાય’

બોલો મગજ ઘુમરીએ ચઢી જાય એવું છે ને ?! નાના ભૂલકાઓને હાથમાં મોબાઈલ પકડાવીને એક ખૂણામાં બાંધી દેતા આવા માતા-પિતાઓને ઇશ્વર સદબુધ્ધિ આપે તેવી પ્રાર્થના કરવા સિવાય તમે બીજું કંઇ કરી શકો તેમ નથી અને આવી પ્રાર્થના અગણિત માતા-પિતાઓ માટે કરવી પડે તેમ છે !

આજે બાળકો દસ વર્ષના થતા પહેલા તો ઓનલાઈન થઇ જાય છે અને સોશિયલ મીડિયાના પ્લેટફોર્મ ઉપર પોતાનો વર્ચ્યુઅલ અવતાર લઇ લે છે. આવા સંજોગોમાં જવાબદારીપૂર્વક મોબાઈલ કેવી રીતે વાપરવો એ શીખવ્યા વગર બાળકોનો ઉછેર અધુરો ગણવો પડશે. માતા-પિતાએ આ વિષયમાં સંવેદનશીલ બનવું પડે અને કેળવણીકારોએ આ આખી બાબત અભ્યાસક્રમોમાં ઉમેરવી પડશે.

આવનારી પેઢીના સ્વભાવ અને વર્તનનો બહુ મોટો આધાર તેમના ટેકનોલોજીના ઉપયોગ ઉપર રહેવાનો છે. તેમના મગજનો વિકાસ, વિચારવાની પધ્ધતિ, અંગત અને સામાજિક સંબંધો, કારકિર્દી વગેરે બધું જ આ બાબત સાથે સીધું કે આડકતરું સંકળાયેલું રહેવાનું તે નક્કી. આ સંજોગોમાં આપણે કે આપણી શિક્ષણ વ્યવસ્થા તેમને ટેકનોલોજીનો વ્યવહારુ અને જવાબદારીપૂર્વકનો ઉપયોગ કરતા નહીં શીખવી શકે તો એ આપણી અને એમની, બંનેની કમનસીબી ગણાશે.

તમારા સંતાનને મોબાઈલ હાથમાં પકડાવતા પહેલા સોશિયલ પ્લેટફોર્મ પર થતી મજાક-મશ્કરી (ટ્રોલીંગ), દાદાગીરી (સાયબર બુલીંગ), અશ્લીલતા (પોનોગ્રાફી), વાહન હંકારતા મોબાઈલનો ઉપયોગ, સોશિયલ મીડિયા ઉપર પોસ્ટીંગ કરવા માટે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો, પોતાના એકાઉન્ટની સલામતી વગેરે બાબતો સ્પષ્ટતાપૂર્વક શીખવવી જ પડશે. સાથે સાથે, વર્ચ્યુઅલ પ્લેટફોર્મ પર તેના દ્વારા કરવામાં આવતી પ્રવૃત્તિઓ ઉપર પાક્કી નજર રાખવી પડશે.

તે શું જોવે છે, શું પોસ્ટ કરે છે વગેરે ઉપર ધ્યાન રાખવું પડશે – તેમને ના ગમે તો પણ ! જ્યાં જરૃરી હોય ત્યાં તેમને સમજાવીને માર્ગદર્શન આપવું પડશે અને તેમની સલામતી તમારો મુખ્ય ઉદ્દેશ છે તે તેમના મગજમાં ઉતારવું પડશે. મોબાઈલ હાથમાં આપતા પહેલા તેના ઉપયોગ માટે જાળવવાની શિસ્ત અને નિયમો નક્કી કરવા જ જોઇએ. નિયમોનું ઉલ્લંઘન થાય તો તરત જ સખ્ત પગલા લેવા જોઇએ.

શરૃમાં હળવા કે લિબરલ રહીને પાછળથી સખ્ત ક્યારે’ય બનાતું નથી અને બનવા જાવ તો છોકરા ગાંઠતા પણ નથી, ઇમોશનલ બ્લેકમેઇલથી તમારું એવું નાક દબાવશે કે તમે કંઇ નહીં કરી શકો.

કદાચ તમે આ બધી વાતો વેદિયા જેવી લાગે પણ તેને હળવાશથી લઇ શકાય તેમ નથી. આજે મારા જેવા અનેક મનોચિકિત્સકો પાસે રોજેરોજ આ બાબતોને કારણે ઉભા થયેલા અનેક માનસિક, કૌટુંબિક કે સામાજિક પ્રશ્નોના ઉકેલ માટે માતા-પિતાઓ લાઈનો લગાવીને બેઠા હોય છે. તમે તમારા બાળકોને ટેકનોલોજી કે આધુનિક ઉપકરણોથી અળગા નહીં રાખી શકો પણ સાથે સાથે તેનો જવાબદારીપૂર્વકનો ઉપયોગ શીખવ્યા વગર પણ નહીં ચલાવી શકો ! હજી આ લખી રહ્યો છું ત્યાં સમાચાર આવ્યા છે કે એક યુવકે આત્મહત્યાના સ્ટેપ્સ દર્શાવતો ફેસબુક લાઈવ વિડીયો મૂકી અને આત્મહત્યા કરી નાખી !!

પૂર્ણવિરામ : ઘરમાં એક ડબ્બો રાખવાનો જેમાં ઘરના દરેક સભ્યોએ તેમના મોબાઈલ રાત્રીના દસથી સવારના છ સુધી ફરજીયાત મૂકી દેવાના !

source: http://www.gujaratsamachar.com/index.php/articles/display_article/shatdal/shatdal-magazine-12-april-2017-tari-ane-mari-vat-dr-hansal-bhachech

પર્યાવરણ પ્રેમી પ્રેમજીભાઈ

Filed under: evidyalay_blog,Inspirational true stories — hirals @ 12:06 pm

પ્રેમજીભાઇએ ૪૯ વર્ષથી એકલા હાથે ૬ અબજ બીજ રોપ્યા છે

– નરોડાથી ચિલોડા માર્ગને સિક્સલેન બનાવવા ૪૩૧૧ વૃક્ષ ક૫ાશે જ્યારે

ગાંધીનગર જિલ્લામાંથી પસાર થતા નરોડા-ચિલોડા માર્ગને સિક્સલેન કરવા રોડ ઉપરના અડચણરૃપ ૪,૩૧૧થી પણ વધુ વૃક્ષોને કાપવા માટે નેશનલ હાઈવે ઓથોરિટીએ વનવિભાગ પાસે મંજૂરી માંગી હતી અને તેને મંજૂરી પણ મળી ગઈ છે. જ્યારે બીજી તરફ, સુભાષબ્રીજ વિસ્તારમાં રહેતા અને મૂળ ઉપલેટાના ૮૪ વર્ષીય પ્રેમજીભાઈ પટેલે અત્યાર સુધીમાં વિવિધ વૃક્ષોના છ અબજ બી (દાણા) સૌરાષ્ટ્રની ધરતી પર રોપ્યા છે. તેઓનું માનવું છે કે, આ છ અબજમાંથી બે પાંચ મીંડા નીકળી જાય અને એટલાં વૃક્ષ ઉગે તોય ઘણું છે. સૌરાષ્ટ્રના ૫૫ ગામમાં તેઓએ કરેલી કામગીરીની કારણે લોકો તેમને ‘વૃક્ષપ્રેમી’ તરીકે ઓળખે છે.

પ્રેમજીભાઈ પટેલ કહે છે કે, ૧૯૪૫ દરમિયાન સમગ્ર વિસ્તારમાં ખૂબ જ માત્રામાં વૃક્ષો હતા. માણસે પોતાના મોજશોખ અને ઉપયોગ, બળતણ વગેરેે માટે વૃક્ષો કાપ્યા અને બાદમાં વૃક્ષો ઘટતા ગયા. ખાસ કરીને ગ્રામ્ય વિસ્તારના લોકો બળતણ તરીકે એટેલે કે ચૂલામાં વૃક્ષોના લાકડાનો ઉપયોગ કરતા. જેથી મને વિચાર આવ્યો કે મારે વૃક્ષો નથી વાવવા પણ બળતણ વાવવું છે. જેથી મેં મારા વિચારનો ૧૬૬૮માં અમલ કર્યો અને ટ્રેક્ટરમાં એક મશીન બનાવ્યું કે જેમાંથી રોડની બંને સાઈડમાં બી ફેંકાતા. આ મશીનને નેશનલ ઈનોવેશન ફાઉન્ડેશન દ્વારા પ્રથમ એવોર્ડ અબ્દુલ કલામ સાહેબના હસ્તે મળ્યો હતો.

આ સિવાય સૌરાષ્ટ્રમાં પાણીની તંગી હોવાથી પ્રેમજીભાઈએ ખેડૂતો માટે કૂવા રિચાર્જ પણ કરાવ્યા છે અને નાના મોટા ચેકડેમ પણ બનાવવાની સરાહનીય કામગીરી કરી છે. મહત્વની વાત એ છે કે, હાલમાં યુએનડીપી અને સેન્ટર ફોર એન્વયારમેન્ટ એજ્યુકેશન (સીઈઈ)ના સહયોગથી ખેતર રિચાર્જ, ચેકડેમ અને વર્મી કમ્પોસ્ટ એટલે કે અળસિયાનું ખાતર બનાવવાનો પ્રોજેક્ટ પણ તેઓ હાથ ધરવામાં આવ્યો છે. પર્યાવરણ પ્રેમી પ્રેમજીભાઈના આ કાર્યમમાં મેણસીભાઈ સારીયા અને લિમેષ પટેલ અને યશોધર દિક્ષિત તેઓને સહયોગ આપી રહ્યાં છે.

પ્રેમજીભાઈએ ખેડૂતો માટે કરેલી કામગીરી

  • સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રમાં ખેડૂતો માટે ૫૦,૦૦૦ કૂવા રિચાર્જ કરાવ્યા
  • ખેડૂતોને કૂવા રિચાર્જ માટે તેઓએ ૫૦,૦૦૦ ફૂટ પાઈપ પણ વિનામૂલ્યે વિતરણ કરી છે
  • વહી જતું પાણી રોકવા ખેડૂતો માટે ૪૦૦ ચેકડેમ પણ બનાવ્યા
  • સરકારની વેટર સેડ યોજના હેઠળ ૩૩ ટકા લોકભાગીદારી સાથે ૨,૦૦૦ ચેકડેમ બનાવ્યા
  • કોસ્ટલ એરિયામાં ૩,૦૦૦ રેન વોટર હાર્વેસ્ટિંગ સિસ્ટમ વિકસાવી
  • ૨૦૧૪માં યુએનડીપીના પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત ૮  ચેકડેમ બનાવ્યા

source: http://www.gujaratsamachar.com/index.php/articles/display_article/gujarat-samachar-plus/premajibhaie-6-billion-at-49-years-of-sowing-the-seeds-alone

February 22, 2017

કાલીઘેલી

આમ તો દર શુક્રવારની સાંજની હું અને જિના રાહ જોઇએ. બાલગોકુલમ એને અને મને બહુ ગમે. કદાચ વિરાજને પણ.

દોઢ કલાકમાં પ્રથમ કેટલીક કસરતો, પછી ૧૦ સૂર્યનમસ્કાર અને પછી બાળકોને ૧ કલાક રમવાનું. ને છેલ્લે મુખ્ય વાતો અને સમૂહમાં મંત્રોચ્ચાર.

અમે મહિલામંડળમાં ૧૦ મિનિટ ગપસપ કરીને રમત-ગમત શરુ કરીએ. બધું ભૂલીને બાળક બનીને રમીએ.
આનંદ આનંદ.

ગયા શુક્રવારે પણ અમે શુક્રવારની સાંજની કાગડોળે રાહ જોઇ. જિના વહેલી સવારથી એરપોર્ટ પર જવાની જિદ લઇને બેઠેલી.

એને બા-દાદા સિવાય કશું આખો દિવસ સૂઝ્યું જ નંઇ.

મિલન હમણાં જ ગાડી શીખ્યો (હવે હું શીખીશ ઃ))

એટલે એને રસ્તો નહિં જડે એવી બીક અને એ જિનાને એકલી લઇ જવા તૈયાર નંઇ. જિનાના સવાલોથી મિલન બહુ બીવે એમ કે’વાય?

પણ જે જિના એને હઠીલી લાગતી એ મને અત્યંત પ્રેમાળ લાગેલી.

અને ઇચ્છાશક્તિ કેવી ગજબ. પપ્પા હું તો આવવાની તે આવવાની.

તમે ગુસ્સો ના કરો. છેલ્લે કડક અવાજે જિનાએ કીધું અને લાખ મિલનની ના છતાં એ મક્કમ બાળાને સાથ આપવા હું ય છેલ્લી ઘડીએ

વિરાજને લઇને બેસી ગઇ. આમ તો મને બહુ જ કફ અને મારા લીધે વિરાજ પણ ઠીક નહોતો. પણ હરખ તો મને ય ઘણો હતો.

હાર-દોરા બનાવેલા. ગીફ્ટ પેક કરેલી. પહેલી વાર વિદેશની ધરતી પર માતા-પિતા એમનાં સંતાનના અરે એમનાં ઘેર આવી રહ્યાં છે તો

કેવા હરખઘેલાં હશે. એ રળિયામણી ઘડી આનંદ આપનારી હશે જ. આવતી વખતે ટેક્ષી ભાડે કરવાનું નક્કી કરીને અમે એર્પોર્ટ પર ગયાં.

જિના તો બસ ઘેલી ઘેલી. બહુ જ થાકેલી હતી. ઘરે આવીને વિરાજ અને રસોડું આટોપવામાં સમય આપ્યો ને જિના ક્યાં?

એને સુવડાવવાની છે બોલી રહી હતી

ને જાણ થઇ કે એ તો જાતે જ બા-દાદાની વચ્ચે જઇને સૂઇ ગઇ.

રોજ મમ્મી સૂવડાવવા સમયે જોઇએ જ ને જોઇએ જ. એની જગ્યાએ કાલે એક અઠવાડિયું થશે. જિના તો મને ભૂલી જ ગઇ.

હવે તો મને ધમકાવે છે. એનાં દોસ્ત દાદા-દાદી એની પડખે છે.

કેમનું કરીશ? એ જશે ત્યારે? અત્યારથી વિચાર આવે છે.

 

૧) બા સાથે સૂતાં સૂતાં વાર્તાલાપ ચાલુ હતો.

બાઃ આ પડદા કોણ લાવ્યું?

જિનાઃ મમ્મી ને પપ્પા ને હું પણ ગયેલી સાથે ને વિરાજ પણ (મનમાં યાદ કરતાં કરતાં એ ટહુકી)

એટલે કે અમે આખું ઘર ગયેલું પડદા લેવા. (એણે ચોખવટ કરી)

મારો મતલબ છે કે ઘરનાં બધા સભ્યો ગયેલાં,

ઘર તો પડદા લેવા ના જઇ શકે ને! પણ ગુજરાતીમાં એમ બોલાય કે આખું ઘર ગયેલું ઃ) (વધુ ચોખવટ સાથે ખડખડાટ હાસ્ય એનું અને બધાનું)

 

૨) જિનાઃ એક ફની વાત કહું?

અમારા ટીચર દૂધના કપને ‘મગ’ કે છે. એમને ખબર જ નથી કે મગ તો ગ્રીન કલરના દાણાં હોય ને?

 

૩) પપ્પાઃ તને સહુથી વધુ શું ગમે?

જિનાઃ લર્ન કરવું. મને તો આખો વખત બધું નવું નવું લર્ન કરવું બહુ જ ગમે.

બાળકોની આ ધગશ ક્યાં અને ક્યારે ખોવાઇ જાય છે? કેમ આપણે એની માવજત નથી કરી શકતાં?

 

૪) મમ્મીઃ બેટા, પપ્પાને કે ને તને વાંચવામાં મદદ કરશે.

જિનાઃ પણ પપ્પાને વાંચતા આવડે છે? અને એ પણ ઇંગલીશ છે.

તમને આવડશે વાંચતા? ફાવશે મારી સ્કૂલની બુક? ઇટ્સ નોટ ધેટ ઇઝી પપ્પા! આઇ મસ્ટ ટેલ યુ! જે હાવભાવ હતાં ચહેરા પર ઃ)

આપણે બધાંય આવાં જ હોઇશું ને? હોઇશું શું? હજુય આપણાં પેરેન્ટસ વિશે આપણને ઘણીવાર એવું જ છે કે એમને ફાવશે? એમને કશી ખબર ના પડે!

કેમ એવું?

January 27, 2017

મારા માટેની નક્કી કરેલી વ્યાખ્યા.

સફળતા એટલે…..જે તે પરિસ્થિતિ કે સંજોગોમાં પોતાને સુખી માની શકું અને ઇશ્વર પર ભરોસો રાખી શકું તો હું જીવનના જે તે તબક્કે સફળ.

(ટુંકમાં આનંદી કાગડી….મારા બાળકોએ મને મારામાં શોધી આપેલી આ ઉત્તમ ભેટ)

કુશળતા એટલે….કર્મ ફળ સ્વરુપ જીવન સાથે જોડાયેલી અંગત વ્યક્તિઓ સાથે જેટલું મનભેદ વગર રહી શકું તેટલી હું કુશળ.

પ્રયત્ન અને પુરુષાર્થ એટલે….પોતાને સફળ અને કુશળ પોતાની નજરમાં સાબિત કરવા માટે જે જહેમત દિવસ – રાત કરું તે.

મારા માટેની (મારી જાતે હાલ જેટલી સમજ ધરાવું છું તે આધારે ) નક્કી કરેલી વ્યાખ્યા :)))

January 22, 2017

એક મિનિટ માટે પણ જેને નજરથી દૂર ના કરાય એનું નામ: બાળ-વિરાજ

૧૧ મહિનાનો વિરાજ.

  • એક જ મિનિટ નજરચૂક અને ઘણીવાર પલંગ પરથી પટકાયો છે.
  • દાદરા ચઢવામાં પણ એમ જ આંચકો આપેલો.
  • ૯.૫ મહિનાનો હતો ને સોફા પર મિલને પોતાની પાસે બેસાડેલો. મિલને વિચાર્યું વિરાજ ઉંધો ફરીને બારી સામે જુવે છે ને વિરાજ સોફા પર ચઢી ગયો.
  • ગઇકાલે મિલને એને સૂવાડવા સમયે બારીમાં ચશ્મા રાખેલાં. એણે જોયેલાં. પણ ભરઉંઘમાં મિલન પાસેથી છટકી શકાયેલું નંઇ. થોડીવારે ઉઠ્યો, એનો અવાજ સાંભળીને એની પાસે ગઇ. સફાળો જાગ્યો ને બારી સામે એણે જોયું, હું કંઇ વિચારું એ પહેલાં એણે ઉઠીને ચશ્મા લીધા. મેં મિલનને મોટા અવાજે કીધું ને એ ચમક્યો ને અડધો ઉંઘમાં પથારીમાં ગબડ્યો ને ચશ્માની દાંડી તૂટી ગઇ.
  • બે દિવસ પહેલાં સોફાની બાજુમાં એક નાની ખુરશીમાં એને હાથમાં જામફળનો કટકો આપીને બેસાડેલો. એક મિનિટ માટે રસોડામાં ગઇ ને આવીને જોયું તો એ ખુરશી પર ઊભો થઇને ખુરશીના હાથા પર પગ ટેકવીને સોફા પર ચઢી ગયેલો.
  • એક દિવસ રમવાનાં બોક્સના ટેકે સોફા પર ચઢીને છેક બારી પાસે ચઢીને બેઠેલો. (વાંદરો જ કે’વાઇ જાય)
  • એક મિનિટ માટે નજર હટેલી કે બેઉ ભાઇ-બહેન રમે છે. ને આવીને જોયું તો ક્યાંય જડે નંઇ. ધબકારા ચૂકી જવાશે એવી ફિલીંગ થઇ કારણકે વિરાજ કંઇક ને કંઇક મોંમા નાંખી દે. શાંતિથી બાથરુમમાં કમોડમાં ઉંચે થઇને પાણી હલાવવાની કોશિશમાં લાગેલો.
  • એક મિનિટ નજરચૂક થાય ને એ કંઇક ને કંઇક કોઇ ખૂણામાંથી ગોતીને મોંમા નાંખી દે. ઘણીવાર જીવ અધ્ધર થઇ ગયો છે ને હજુય એ જ હાલ છે.
  • વિરાજની ઉંઘ બહુ જ કાચી છે. બાજુના ઘરમાં પણ વેક્યુમ ક્લીનર ચાલે તો ઉઠી જાય.
  • આમેય પાવર નેપ જ લે છે.
  • મને રુમથી બહાર ગયેલી ઉંઘમાં પણ સૂઘી જાય છે. એ સૂઇ જાયે ત્યારે ઘણુંખરું એ જ રુમમાં રહીને પુસ્તક વાંચું છું કે ધ્યાન કરું છું.
  • કમ્પ્યુટર વગેરે એની હાજરીમાં જાણે અશક્ય છે. એનો કેબલ પ્રેમ તરત બધું કામ ઠપ્પ કરી દે.
  • આકાર, રંગ, કદ વગેરેની સમજ જાણે બરાબર છે. ગઇકાલે જિનાને કાકડીનો એક મોટો ટુકડો દીધો. વિરાજને બીજા ટુકડામાંથી ચાર પતલી ચીરી કરીને પ્લેટમાં દીધી. પણ એને જિનાના હાથમાં હતું તેવું જ જોઇતું હતું. જ્યારે બીજો એક સરખો કાકડીનો ટુકડો દીધો ત્યારે જિનાની બાજુમાં બેસીને જાતે જ ખાધો.
  • મહિનાથી ઝટપટ દાદરા ચઢે છે અને બે દિવસથી જાતે સાચવીને ઉતરે પણ છે.
  • પલંગ પરથી અનેક વાર પટકાઇને ત્રણ દિવસથી જાતે સાચવીને ઉતરતાં શીખી ગયો છે.
  • એ વખતની એની પ્રસન્ન મુખમુદ્રા આંખોમાં જડાઇ ગઇ.
  • જાતે જ ખાવું બહુ જ ગમે છે. એ વાતે બહુ મોટું સુખ છે. ત્રણ મહિના બહુ કામ રહ્યું સફાઇનું. પણ હવે એ વાતે ઘણો આરામ છે. જો કે પ્રવાહી વસ્તુ માટેની ચેલેન્જ તો બાકી જ છે.

January 20, 2017

નાનકડી વારતા.

Filed under: બાળ ઉછેર,મનની વાત — hirals @ 3:32 pm

એક વાણીયા થી લક્ષ્મીજી રિંસાઇ ગયા. જતી વખતે બોલ્યા, હું જઇ રહી છું અને મારી જગ્યાએ તોટો (નુકશાન) આવી રહ્યો છે. તૈયાર થઇ જાવ. પણ જતાં પહેલાં તને અંતિમ ભેટ આપવા માંગું છું. જે ઇચ્છા હોય તે માંગ.
વાણીયો બહું સમજદાર હતો. તેણે વિનંતી કરી, તોટો આવે તો ભલે આવે પણ તેને કહેજો કે, મારા પરિવાર માં આપસી પ્રેમ જળવાઇ રહે. બસ આ જ મારી ઇચ્છા છે.
લક્ષ્મીજી એ તથાસ્તુ કહ્યું.
થોડા દિવસો પછી :-
વાણીયા ની સૌથી નાની વહુ ખિચડી બનાવી રહી હતી. એણે મીઠુ વિગેરે નાખી, બીજા અન્ય કામમાં લાગી ગઇ. ત્યાં બીજા છોકરા ની વહુ આવી, અને એણે વગર ચાખ્યે મીઠુ નાખી ને ચાલી ગઇ. આમ ત્રીજી, ચોથી વહુઓ એ મીઠુ નાખ્યું અને ચાલ્યા ગયા. એમની સાસુ એ પણ એમ જ કર્યું.
સાંજે સૌથી પહેલાં વાણીયો આવ્યો. પહેલો કોળીયો મોઢા માં નાખ્યો, સમજી ગયો. મીઠુ વધારે છે. એ સમજી ગયો. તોટો (હાનિ) આવી ગયો છે. ચૂપચાપ ખિચડી ખાધી અને ચાલ્યો ગયો. એના પછી મોટો છોકરો આવ્યો. પહેલો કોળિયો લિધો, પૂછ્યું, પિતાજી એ ખાધું ? કાંઇ બોલ્યા ?
બધા એ ઉત્તર આપ્યો, હા ખાઇ લિધું, કાંઇ બોલ્યા નથી.
હવે છોકરા એ વિચાર કર્યો કે પિતાજી કાંઇ બોલ્યા નથી તો હું પણ ચૂપચાપ ખાઇ લઉં.
આ પ્રકારે ઘર ના અન્ય સભ્યો એક એક કરીને આવ્યા. પહેલાં વાળા પૂછે અને ચૂપચાપ ખાવાનું ખાઇ ચાલતાં થયા.
રાત્રે તોટો (હાનિ) હાથ જોડીને વાણીયા ને કહેવા લાગ્યો, *”હું જઇ રહ્યો છું.”*
વાણીયાએ પૂછ્યું કેમ ?
ત્યારે તોટો (હાનિ) કહે છે, *” આપ લોકો આટલું મીઠુ ખાઇ ગયા, પણ બિલકુલ ઝગડો નથી થયો.”*

નિચોડ :-
*ઝગડો, કમજોરી, તોટો નુકશાન ની ઓળખ છે.*
*જ્યાં પ્રેમ છે, ત્યાં લક્ષ્મી નો વાસ છે.*
*સદા પ્યાર-પ્રેમ વહેંચતાં રહો. નાના-મોટા ની કદર કરો.*
*જે મોટા છે તે મોટા જ રહેશે, ચાહે તમારી કમાણી થી એની કમાણી વધારે હોય !*
*જરૂરી નથી કે, જે પોતાનું કાંઇ નથી કરતો તે બીજા નું કાંઇ નહિ કરે !*
*તમારા પરિવાર માં એવા લોકો પણ છે જેને પરિવાર ઉંચો લાવવા પોતાની બધી ખુશીઓ દાવ પર લગાવી દિધી હતી, પણ ગેરસમજ માં બધા પોત-પોતાનું અલગ-અલગ કરી બેઠા છો ! વિચાર જરૂર કરો.*
*જ્યાં પ્રેમ છે ત્યાં વિકાસ છે, લક્ષ્મી છે.*


સદભાગ્યે નાનપણમાં આવી અનેક વારતાઓ વાંચવા અને એથી વધુ સાંભળવા મળી છે.

ચાર પાંચ દિવસ પહેલાં અચાનક આ વારતા વોટ્સએપ પર વાંચતા જ મન મહોરી ઉઠ્યું.

ઇવિદ્યાલય પર આવી જુની – જાણીતી અને લોકમાનીતી, આપણા સંસ્કાર અને મૂલ્યોનો અમર વારસા જેવી વારતાઓનો ખજાનો ખુલશે એવી ઘણી આશા હતી અને છે.

વધુથી વધુ વડીલો આવો અમૂલ્ય વારસો અહિં એકઠો કરવામાં મદદરુપ થશે એવી આશા સાથે.

પ્રણામ,

January 3, 2017

સાડાચાર વરસની જિના વિશે મારાં અનુભવો.

ગઇકાલે રાતે અચાનક જિના ‘રખે કદી તું ઉછીના લેતો પારકા તેજ ને છાયા’ ગાવા લાગી.

નવજાત બાળકી જિનાએ આ પ્રાર્થના મારા મુખે ઘણીવાર સાંભળેલી.

એ આરતી, સ્તુતિઓ, પ્રાર્થના, ઘણાં ફિલ્મી ગીતો સુંદર રીતે મારી સાથે ઘણીવાર લલકારે છે…..

એમાં આવતાં શબ્દોના અર્થ પૂછે છે અને બસ પૂછ્યા જ કરે છે.

૧૭-૧૧-૨૦૧૬ના રોજ અચાનક જિનાને ગુજરાતી મુળાક્ષર લખતાં શીખવાની તાલાવેલી લાગી.

એણે એકજ વાર જોઇને લગભગ ૨૦ જેટલાં મુળાક્ષર ખુબ સુંદર રીતે અને કૉપી કર્યાં.

મેં એને હાથ કે આંગળી પકડીને ક્યારેય નથી લખતાં શીખવ્યું. અને છતાંય એને સુંદર રીતે અંગ્રેજી અને ગુજરાતી (ઘણાંખરા મુળાક્ષર)

મરોડદાર લખતાં ફાવવા લાગ્યું?

નવ-દસ મહિનાની જિનાને હંમેશા જાતે ખાવા દીધું એટલે?

નવ-દસ મહિના જિનાને પીંછી ચલાવવાની ઇચ્છા હોય તો રંગકામ કરવા દીધું પેન હોય કે ચોક એને રંગવા દીધું એટલે કે?,

૧૫-૧૮ મહિનાની જિનાને કાતરકામ કે મારી સાથે લોટ બાંધવાની ઇચ્છા હોય એને કરવા દીધું એટલે કે?

મેં એને ક્યારેય રોકી-ટોકી નહિં એટલે કે?

કદાચ એટલે જ. એ આપોઆપ લખતાં શીખી રહી છે.

એની ધગશને લીધે દરેક તહેવારોમાં કંઇક નવું ઘરને શણગારવાની ઘણી મજા પડે છે.

ક્રિસમસ ડેકોરેશનમાં એ જાતજાતની ડિઝાઇન સુંદર રીતે કાપી.

ઓરીગામી પ્રત્યે એને ઘણો લગાવ છે. કાગળ સુંદર રીતે ફોલ્ડ કરીને ચોક્કસ આકારો આપી શકે છે.

—-

ગણતરી જાણે એને ઇશ્વરની અનેરી ભેટ છે.

—–

પિયાનો બહુ જ ગમે છે. સંગીત પ્રત્યે લગાવ પણ મેડિટેશનનો પ્રકાર જ છે ને!

—-

રસોડામાં મારી સાથે વાતો કરવાનાં લીધે એને ઘણી આરોગ્ય સંબંધી વસ્તુઓ અને એનાં ફાયદા-નુકશાન સબંધી પણ ઘણી ખબર પડે છે.

એ જ્યારે વાતો કરે ત્યારે ખ્યાલ આવે કે કેટલી ઝીણવટથી એ બધું અવલોકન-પ્રશ્નોત્તરી અને જાણકારી મેળવે છે.

—-

યોગ, પ્રાણાયામ વગેરે કોપી કરવું, કેવી કસરત કયા દુખાવામાં કામ લાગી શકે વગેરે પણ એનો શોખનો વિષય છે.

—-

સ્વીમીંગ પણ ઘણું ગમે છે. એક વરસથી બંધ કર્યું છે અને વારેવારે ચાલુ કરવાની જિદ કરે છે. આ ટર્મથી શક્ય બની શકશે એવું લાગે છે.

—-

બાળકોને બાળવાર્તાની સાથે સાથે કુટુંબના સભ્યોની બાળપણની વાતો અને દરેકની ખાસયિતો અને

પ્રેરણાદાયી પ્રસંગો અદ્ભુત ગમે છે અને ઘણું શીખવે છે.

દુનિયાને બદલી નાંખનાર મહાનુભાવો વિશે શીખશે ત્યારે શીખશે પરંતુ પાંચ વરસ સુધીમાં

ઘરનાં સભ્યો વિશેની વાતોમાંથી ઘણું ગ્રહણ કરે છે.

—-

ઘરકામ, સાફસફાઇ બધામાં યથાશક્તિ રસ લે છે.

—-

સ્ટેજ ફીયર બિલકુલ નથી ઉલ્ટું સ્ટેજ પર પર્ફોર્મ કરવું ઘણું ગમે છે.

—-

બધા સાથે સહેલાઇથી ભળી શકે છે. બહુ જ માયાળુ છે. વાતો બનાવીને વ્હાલા થતાં પણ આવડે છે.

—-

મારા મતે,

બાળકના હાથમાંથી દુધનો પ્યાલો ઢોળાઇ જાય ત્યારે તમે શું અને કેવી રીતે પ્રત્યાઘાત આપો છો

એવાં અગણિત બનાવો જે એ પાંચ વરસની ઉંમર સુધી અનુભવે છે એનો સીધો સંબંધ તમારા

બાળકના વ્યક્તિત્વ વિકાસ સાથે છે.

ચાઇલ્ડ પ્રોડીગી તરીકે એનાં પ્રત્યે ધ્યાન આપવું કે એ દિશામાં પ્રયત્નો કરવા?

કે એની પોતાની ઝડપ જ યોગ્ય છે?

બાળમાનસ પર અને લાંબા ગાળે એની શું અસરો હોઇ શકે?

ચાઇલ્ડ પ્રોડીગી તરીકે ઝડપભેર ઘણું શીખીને વાહ વાહ મેળવીને ભવિષ્યમાં કેવા પડકારો હોઇ શકે?

એ વિશેનાં કેસસ્ટડી વિશે જાણકારી ક્યાંથી મળી શકે?

સવાલો ઘણાં છે.

મારાં માટે સવાલો ઘણાં છે.

Next Page »

Blog at WordPress.com.