Hiral's Blog

July 8, 2017

જિનાને શું થઇ ગયું?

ઘણાં દિવસથી બાળકો વિશેની નોંધ કરવી છે પણ ક્યારે સવાર પડે ને ક્યારે રાત થાય, અતિશય વ્યસ્ત.
દાદા-દાદીનો સ્નેહ અને પ્રેમ. વિરાજ અને જિના બંનેના જુદા વલણ.

શરુઆતમાં જિનાને ઘણું ગમ્યું પણ ધીમે ધીમે એ અતિશય જિદ્દી થતી ગઇ.

વિરાજ તો એટલી હદે મમ્મીઘેલો કે ના પૂછો વાત. (એની વાત વિગતે બીજા પાને)

જિના પ્રત્યે કોઇ ફરજ્ચૂક નહોતી. બધું નિયમિત ગોઠવાઇ ગયેલું પણ એ વધુ વિચિત્ર વર્તન કરતી થઇ ગયેલી.

કોઇ સમજાવટ કે વાર્તા, ખાવા-પીવા કે ફરવાની લાલચ કશું જ કામ ના કરે.

દરેક વાતે એ આડી જ ચાલે જાણે. જેમ ના કહીએ એમ વધુ વકરે.

રોજ શાળાએ જવામાં થાંથા કરે. જાણે પરાણે ઘરની બહાર જાય.

બહુ ચિંતા થતી. એની શાળામાં તપાસ કરી. શાળામાંથી તો ઉલટું બહુ વખાણ સાંભળ્યા.

એ અત્યંત વિનયી, વિવેકી અને ચપળ છે.

એની શિક્ષિકા કહે, શાળામાં જે લાગણી દબાવતી હશે ઘરમાં વ્યક્ત કરતી હશે.

ઘરમાં પણ શાંતિનું વાતાવરણ હતું.

એને વારેવારે વાતો કરીને જાણવાની કોશિશ કરું કે એ કેમ આમ વર્તે છે?

પણ એક અત્યંત હસમુખી દીકરી જાણે રોતડ, ચિડીયણ, જિદ્દી ને તોફાની બની ગઇ.

અમારો તો જીવ બળીને ખાખ થઇ જતો. એનાં દાદા-દાદીને તો એમ જ લાગવા માંડ્યું કે

એ જરાય માનતી જ નથી. બહુ ઉપરાણું લેવું પડતું મારે એનું. મારા અને મિલનનાં ઝગડા પણ વધી ગયા.

પણ એ ઉપાય થોડો જ હતો?

કોને વાત કરું? કશું સમજાતું જ નહોતું ને અમારા બાજુવાળાએ સામેથી આવીને વાત કરી.

ઘણી વાત કરી અને એની મિત્રની દિકરીનો દાખલો દીધો કે એને વિરાજને મમ્મી પાસે મૂકીને શાળાએ જવું નહિ હોય.
છેવટે બધું બાજુએ મૂકીને એને જ માત્ર સમય આપવો એમ નક્કી કર્યું. ખાસ કરીને સવારનો.

એનાં દાદાને શાળાએ મૂકવા-લેવા જવું બહુ ગમે પણ મારે ઉપરવટ હમણાં થોડા દિવસ હું જ જઇશ કરવું પડ્યું.

આખી પ્રક્રિયામાં પરિવારમાં પણ એકબીજાના વલણ અને જતું કરવાની ભાવના વગેરે ઘડાઇ.

શરુઆતમાં એનાં દાદા અત્યંત સંવેદનશીલ થઇ જતાં અને નકારાત્મક પ્રતિક્રિયા આપતાં.

‘આ છોકરી જિદ્દી છે, માનતી જ નથી વિચારી ઘાંટો પણ પાડી દેતા.’

 

હું પણ ઘડાઇ. જો કે મમ્મી એટલે કે જિનાનાં દાદીએ બહુ જ સમતા રાખી.

એમણે જ પપ્પાને સમજાવ્યું કે જ્યાં સુધી એ એનાં પપ્પા પાસે રવિવારે માથું ધોવડાવે છે ત્યાં સુધી એ નાની છે. સાવ છોકરું.

એનું કોઇ વર્તન તમે ચોંટાડશો તો એ તમારી ભૂલ છે. એ બાળક છે.

એનાં માટે અત્યારે ‘છોકરી આમ કે તેમ…..વિચારાય જ નંઇ’.

અને મિલને અને તમાતે બંનેયે તમારો ગુસ્સો કાબૂમાં રાખવો જ પડશે નહિં તો બાળક માત્ર અનુકરણ જ કરે.

મારું મન પણ જૂની ખોખલી ‘પુરુષપ્રધાન વાતો અને વિચારધારા માટે બંડ પોકારવા લાગ્યું.’

જો કે મારું વર્તન એ પહેલાં અનુકરણ કરશે વિચારી વિચારીને ઘની સમતા રાખતાં શીખી.

 

ધીમે ધીમે બધાનામાં પરિવર્તન આવ્યું. જિનાના દાદા વધુ ઉદાર મનનાં બનવા લાગ્યાં.

મિલને એમને બહુ સમજાવ્યાં કે ‘મહેરબાની કરીને હકારાત્મક વાત જ ઉચ્ચારશો’.

ભરપૂર સમય, વિરાજને બાજુએ મૂકીને બસ એને દસ દિવસ એ જ અહેસાસ કરાવ્યો કે ‘જિનાને હજુય મમ્મી એટલો જ પ્રેમ કરે છે’.

હકીકતે એને જાણે એમ લાગવા માંડેલું કે એ શાળાએ જશે પછી મમ્મી વિરાજને જ રમાડશે.

બધાં વિરાજને જ રમાડશે.

 

ઘરેથી જતાં વખતે મને વિરાજને હાથમાં લીધેલો જાણે એ જોઇ શકતી નહોતી.

એ બસ જાણે બહાના શોધ્યા કરતી કે બધાનું ધ્યાન માત્ર એના પ્રત્યે જ હોય. ઘરનાં બધાં એને એકલીને રમવામાં અને વાતો કરવામાં વધુ સમય આપવા લાગ્યાં અને વારે વારે એને બધાં ખૂબ પ્રેમ કરે છે એ અહેસાસ કરાઅવવાં લાગ્યાં.

બસ આટલું જ એને જોઇતું હતું. એ અહેસાસ થયો ને જાણે પાછી મારી ઢીંગલી પહેલાં જેવી હસતી-રમતી થઇ ગઇ.


નોંધઃ આ ત્રણેક મહિના અને જિનાનું વર્તન, મારી સામે આપણાં ત્યાં કહેવાતી નકારાત્મક વાતો,

અંધશ્રધ્ધા જાણે કે વળગાડ, નજર લાગવી, પુરુષપ્રધાન માન્યતાઓ અને ટીપ્પ્ણીઓ ઘણું પસાર થઇ ગયું. વાતમાં ખાસ કશું હતું જ નહિં.

જિનાને ભાઇ પ્રત્યે ઘણી લાગણી પણ વિરાજ સવા વરસનો થયો પછી એને આ પ્રતિક્રિયા વર્તનમાં આવી કદાચ બા-દાદાની પ્રથમવાર ઘરમાં હાજરી પણ જવાબદાર હોઇ શકે.

બાળક માટે એનાં આસપાસનાં બધાં જ જવાબદાર હોય છે.


મોટેભાગે રોજ જિના શાળાએ જાય પછી અમારે મિટીંગ કરવી પડતી. બધાં પોતાનું મન ખુલ્લું રાખીને બીજાને સાંભળતા અને સમજતાં થયાં.

 

April 16, 2017

કાલીઘેલી

Filed under: બાળ-કલ્પ્નાસૃષ્ટિ,Jina — hirals @ 12:25 pm

ઘણી વાર જિનાએ પૂછ્યું હશે, મમ્મી તારે ભાઇ અને બહેન બંને કેમ છે?

દરેક વખતે કોઇ ઉડાઉ જવાબ આપું.

આ વખતે મેં એને જ વિચારવાનું કીધું ને એ જાતે જવાબ શોધી લાવીઃ

મારે માસી અને મામા બંને હોવા જોઇએને એટલે ભગવાને તને ભાઇ અને બહેન બેઉ દીધા ઃ)

મારાથી બોલાઇ જવાયું ‘અરે હા, ભગવાન સાચે જ દિર્ઘદ્રષ્ટા છે’.

પહેલીવાર બા-દાદા સાથે છે એટલે એને ક્યારેક શું વિચારો આવતા હશે? અથવા ક્યારેક એમનું ટોકવું, લડવું એને પસંદ નંઇ પડતું હોય કે કેમ?

એ સીધું જ પૂછી લે, તમે તમારા ઘરે ક્યારે જવાના? એને ઘણીવાર સમજાવ્યું કે આ એમનું પણ ઘર છે તોય એની વાત પર એ અટકેલી છે કે

પણ એમનાં ઇન્ડિયાના ઘેર ક્યારે જવાના?

(સારું છે કે એનાં બા-દાદા એની આવી બાલિશવાત માટે મને દોષારોપણ નથી કરતાં ઃ()

આખો દિવસ જિના બા-દાદા સાથે રમ્યા જ કરે છે એ લોકો થોડીવારે થાકી જાય પણ જિના એમનો પીછો નથી છોડતી.

એક દિવસ એનાં દાદી કંઇક બોલી રહ્યા હશે. દાદા કાનમાં હેડફોન ભરાવીને મોબાઇલમાં બીઝી હતા (વોટ્સએપ ગ્રસિત ઃ)

દાદીથી બોલાઇ જવાયુંઃ આખો વખત કાનમાં ભૂંગળા નાંખીને બેઠા હોય બસ!

મેં તરત ઇશારો કર્યો કે જિના રિપિટ કરશે. જો કે એ તો ચિત્રો દોરી રહેલી.

બીજા દિવસે મિલન ફોનમાં પૂછે કે દાદા શું કરે છે?

જિનાઃ ખબર નંઇ, કાનમાં ભૂંગળા ભરાવીને બેઠા હશે.

અમદાવાદથી ફોન હતોઃ તું દાદા સાથે શું રમે? તને બા-દાદા સાથે મજા મજા હેં ને!

જિનાએ ત્યાં બધાને કીધું કીધું, મારા દાદા તો આખો વખત કાનમાં ભૂંગળા નાંખીને બેઠા હોય બસ!

જેને કોઇ ના પહોંચે એને એનું પેટ પહોંચે.

જે વાત દાદી ના કરી શક્યા પણ જિનાની વાતથી દાદાના વોટ્સએપ ગ્રસિત મનમસ્તિકમાં ઝડપી સુધારો થયો ઃ)

February 22, 2017

કાલીઘેલી

આમ તો દર શુક્રવારની સાંજની હું અને જિના રાહ જોઇએ. બાલગોકુલમ એને અને મને બહુ ગમે. કદાચ વિરાજને પણ.

દોઢ કલાકમાં પ્રથમ કેટલીક કસરતો, પછી ૧૦ સૂર્યનમસ્કાર અને પછી બાળકોને ૧ કલાક રમવાનું. ને છેલ્લે મુખ્ય વાતો અને સમૂહમાં મંત્રોચ્ચાર.

અમે મહિલામંડળમાં ૧૦ મિનિટ ગપસપ કરીને રમત-ગમત શરુ કરીએ. બધું ભૂલીને બાળક બનીને રમીએ.
આનંદ આનંદ.

ગયા શુક્રવારે પણ અમે શુક્રવારની સાંજની કાગડોળે રાહ જોઇ. જિના વહેલી સવારથી એરપોર્ટ પર જવાની જિદ લઇને બેઠેલી.

એને બા-દાદા સિવાય કશું આખો દિવસ સૂઝ્યું જ નંઇ.

મિલન હમણાં જ ગાડી શીખ્યો (હવે હું શીખીશ ઃ))

એટલે એને રસ્તો નહિં જડે એવી બીક અને એ જિનાને એકલી લઇ જવા તૈયાર નંઇ. જિનાના સવાલોથી મિલન બહુ બીવે એમ કે’વાય?

પણ જે જિના એને હઠીલી લાગતી એ મને અત્યંત પ્રેમાળ લાગેલી.

અને ઇચ્છાશક્તિ કેવી ગજબ. પપ્પા હું તો આવવાની તે આવવાની.

તમે ગુસ્સો ના કરો. છેલ્લે કડક અવાજે જિનાએ કીધું અને લાખ મિલનની ના છતાં એ મક્કમ બાળાને સાથ આપવા હું ય છેલ્લી ઘડીએ

વિરાજને લઇને બેસી ગઇ. આમ તો મને બહુ જ કફ અને મારા લીધે વિરાજ પણ ઠીક નહોતો. પણ હરખ તો મને ય ઘણો હતો.

હાર-દોરા બનાવેલા. ગીફ્ટ પેક કરેલી. પહેલી વાર વિદેશની ધરતી પર માતા-પિતા એમનાં સંતાનના અરે એમનાં ઘેર આવી રહ્યાં છે તો

કેવા હરખઘેલાં હશે. એ રળિયામણી ઘડી આનંદ આપનારી હશે જ. આવતી વખતે ટેક્ષી ભાડે કરવાનું નક્કી કરીને અમે એર્પોર્ટ પર ગયાં.

જિના તો બસ ઘેલી ઘેલી. બહુ જ થાકેલી હતી. ઘરે આવીને વિરાજ અને રસોડું આટોપવામાં સમય આપ્યો ને જિના ક્યાં?

એને સુવડાવવાની છે બોલી રહી હતી

ને જાણ થઇ કે એ તો જાતે જ બા-દાદાની વચ્ચે જઇને સૂઇ ગઇ.

રોજ મમ્મી સૂવડાવવા સમયે જોઇએ જ ને જોઇએ જ. એની જગ્યાએ કાલે એક અઠવાડિયું થશે. જિના તો મને ભૂલી જ ગઇ.

હવે તો મને ધમકાવે છે. એનાં દોસ્ત દાદા-દાદી એની પડખે છે.

કેમનું કરીશ? એ જશે ત્યારે? અત્યારથી વિચાર આવે છે.

 

૧) બા સાથે સૂતાં સૂતાં વાર્તાલાપ ચાલુ હતો.

બાઃ આ પડદા કોણ લાવ્યું?

જિનાઃ મમ્મી ને પપ્પા ને હું પણ ગયેલી સાથે ને વિરાજ પણ (મનમાં યાદ કરતાં કરતાં એ ટહુકી)

એટલે કે અમે આખું ઘર ગયેલું પડદા લેવા. (એણે ચોખવટ કરી)

મારો મતલબ છે કે ઘરનાં બધા સભ્યો ગયેલાં,

ઘર તો પડદા લેવા ના જઇ શકે ને! પણ ગુજરાતીમાં એમ બોલાય કે આખું ઘર ગયેલું ઃ) (વધુ ચોખવટ સાથે ખડખડાટ હાસ્ય એનું અને બધાનું)

 

૨) જિનાઃ એક ફની વાત કહું?

અમારા ટીચર દૂધના કપને ‘મગ’ કે છે. એમને ખબર જ નથી કે મગ તો ગ્રીન કલરના દાણાં હોય ને?

 

૩) પપ્પાઃ તને સહુથી વધુ શું ગમે?

જિનાઃ લર્ન કરવું. મને તો આખો વખત બધું નવું નવું લર્ન કરવું બહુ જ ગમે.

બાળકોની આ ધગશ ક્યાં અને ક્યારે ખોવાઇ જાય છે? કેમ આપણે એની માવજત નથી કરી શકતાં?

 

૪) મમ્મીઃ બેટા, પપ્પાને કે ને તને વાંચવામાં મદદ કરશે.

જિનાઃ પણ પપ્પાને વાંચતા આવડે છે? અને એ પણ ઇંગલીશ છે.

તમને આવડશે વાંચતા? ફાવશે મારી સ્કૂલની બુક? ઇટ્સ નોટ ધેટ ઇઝી પપ્પા! આઇ મસ્ટ ટેલ યુ! જે હાવભાવ હતાં ચહેરા પર ઃ)

આપણે બધાંય આવાં જ હોઇશું ને? હોઇશું શું? હજુય આપણાં પેરેન્ટસ વિશે આપણને ઘણીવાર એવું જ છે કે એમને ફાવશે? એમને કશી ખબર ના પડે!

કેમ એવું?

January 3, 2017

સાડાચાર વરસની જિના વિશે મારાં અનુભવો.

ગઇકાલે રાતે અચાનક જિના ‘રખે કદી તું ઉછીના લેતો પારકા તેજ ને છાયા’ ગાવા લાગી.

નવજાત બાળકી જિનાએ આ પ્રાર્થના મારા મુખે ઘણીવાર સાંભળેલી.

એ આરતી, સ્તુતિઓ, પ્રાર્થના, ઘણાં ફિલ્મી ગીતો સુંદર રીતે મારી સાથે ઘણીવાર લલકારે છે…..

એમાં આવતાં શબ્દોના અર્થ પૂછે છે અને બસ પૂછ્યા જ કરે છે.

૧૭-૧૧-૨૦૧૬ના રોજ અચાનક જિનાને ગુજરાતી મુળાક્ષર લખતાં શીખવાની તાલાવેલી લાગી.

એણે એકજ વાર જોઇને લગભગ ૨૦ જેટલાં મુળાક્ષર ખુબ સુંદર રીતે અને કૉપી કર્યાં.

મેં એને હાથ કે આંગળી પકડીને ક્યારેય નથી લખતાં શીખવ્યું. અને છતાંય એને સુંદર રીતે અંગ્રેજી અને ગુજરાતી (ઘણાંખરા મુળાક્ષર)

મરોડદાર લખતાં ફાવવા લાગ્યું?

નવ-દસ મહિનાની જિનાને હંમેશા જાતે ખાવા દીધું એટલે?

નવ-દસ મહિના જિનાને પીંછી ચલાવવાની ઇચ્છા હોય તો રંગકામ કરવા દીધું પેન હોય કે ચોક એને રંગવા દીધું એટલે કે?,

૧૫-૧૮ મહિનાની જિનાને કાતરકામ કે મારી સાથે લોટ બાંધવાની ઇચ્છા હોય એને કરવા દીધું એટલે કે?

મેં એને ક્યારેય રોકી-ટોકી નહિં એટલે કે?

કદાચ એટલે જ. એ આપોઆપ લખતાં શીખી રહી છે.

એની ધગશને લીધે દરેક તહેવારોમાં કંઇક નવું ઘરને શણગારવાની ઘણી મજા પડે છે.

ક્રિસમસ ડેકોરેશનમાં એ જાતજાતની ડિઝાઇન સુંદર રીતે કાપી.

ઓરીગામી પ્રત્યે એને ઘણો લગાવ છે. કાગળ સુંદર રીતે ફોલ્ડ કરીને ચોક્કસ આકારો આપી શકે છે.

—-

ગણતરી જાણે એને ઇશ્વરની અનેરી ભેટ છે.

—–

પિયાનો બહુ જ ગમે છે. સંગીત પ્રત્યે લગાવ પણ મેડિટેશનનો પ્રકાર જ છે ને!

—-

રસોડામાં મારી સાથે વાતો કરવાનાં લીધે એને ઘણી આરોગ્ય સંબંધી વસ્તુઓ અને એનાં ફાયદા-નુકશાન સબંધી પણ ઘણી ખબર પડે છે.

એ જ્યારે વાતો કરે ત્યારે ખ્યાલ આવે કે કેટલી ઝીણવટથી એ બધું અવલોકન-પ્રશ્નોત્તરી અને જાણકારી મેળવે છે.

—-

યોગ, પ્રાણાયામ વગેરે કોપી કરવું, કેવી કસરત કયા દુખાવામાં કામ લાગી શકે વગેરે પણ એનો શોખનો વિષય છે.

—-

સ્વીમીંગ પણ ઘણું ગમે છે. એક વરસથી બંધ કર્યું છે અને વારેવારે ચાલુ કરવાની જિદ કરે છે. આ ટર્મથી શક્ય બની શકશે એવું લાગે છે.

—-

બાળકોને બાળવાર્તાની સાથે સાથે કુટુંબના સભ્યોની બાળપણની વાતો અને દરેકની ખાસયિતો અને

પ્રેરણાદાયી પ્રસંગો અદ્ભુત ગમે છે અને ઘણું શીખવે છે.

દુનિયાને બદલી નાંખનાર મહાનુભાવો વિશે શીખશે ત્યારે શીખશે પરંતુ પાંચ વરસ સુધીમાં

ઘરનાં સભ્યો વિશેની વાતોમાંથી ઘણું ગ્રહણ કરે છે.

—-

ઘરકામ, સાફસફાઇ બધામાં યથાશક્તિ રસ લે છે.

—-

સ્ટેજ ફીયર બિલકુલ નથી ઉલ્ટું સ્ટેજ પર પર્ફોર્મ કરવું ઘણું ગમે છે.

—-

બધા સાથે સહેલાઇથી ભળી શકે છે. બહુ જ માયાળુ છે. વાતો બનાવીને વ્હાલા થતાં પણ આવડે છે.

—-

મારા મતે,

બાળકના હાથમાંથી દુધનો પ્યાલો ઢોળાઇ જાય ત્યારે તમે શું અને કેવી રીતે પ્રત્યાઘાત આપો છો

એવાં અગણિત બનાવો જે એ પાંચ વરસની ઉંમર સુધી અનુભવે છે એનો સીધો સંબંધ તમારા

બાળકના વ્યક્તિત્વ વિકાસ સાથે છે.

ચાઇલ્ડ પ્રોડીગી તરીકે એનાં પ્રત્યે ધ્યાન આપવું કે એ દિશામાં પ્રયત્નો કરવા?

કે એની પોતાની ઝડપ જ યોગ્ય છે?

બાળમાનસ પર અને લાંબા ગાળે એની શું અસરો હોઇ શકે?

ચાઇલ્ડ પ્રોડીગી તરીકે ઝડપભેર ઘણું શીખીને વાહ વાહ મેળવીને ભવિષ્યમાં કેવા પડકારો હોઇ શકે?

એ વિશેનાં કેસસ્ટડી વિશે જાણકારી ક્યાંથી મળી શકે?

સવાલો ઘણાં છે.

મારાં માટે સવાલો ઘણાં છે.

December 20, 2016

નિર્દોષ સત્ય

(૧)

જિનાઃ ‘મમ્મી મારા ક્લાસમાં ડેનિયલની મમ્મી હૅરડ્રેસર છે બોલ.’

મમ્મીઃ ‘વાહ, ઘણું સરસ. તને ખબર છે તારી મમ્મી શું છે?’

જિના (વિચારીને) ઃ ‘મમ્મી’

મમ્મીઃ તને ખબર છે કે તારા પપ્પા શું છે?

જિના (વિચારીને) ઃ વર્કર ….આખો વખત બસ વર્ક વર્ક એટલે વર્કર કહેવાય હેંને મમ્મી?

હાહાહાહા….

(ઘણુંખરું મિલન એમ જ બોલે,  પ્લીઝ લેટ મી વર્ક…પછી રમીએ…..)

(૨)

જિનાઃ મમ્મી ત્રણ જણાંની બર્થડૅ મે મહિના માં છે.

મમ્મીઃ વાહ, કોની કોની?

જિનાઃ મારી, તારી ને અમારી કુકરની.

હેં? કુકર?

જિનાઃ સેન્ડીની, આઇ મીન જે અમારી સ્કૂલમાં કૂક કરે છે રોજ રોજ… કૂક …કૂક…

હાહાહાહા….

(૩)

વહેલી સવારે આજે પ્રવાસમાં જવા સ્કૂલે ઉત્સાહપૂર્વક જતાં રસ્તામાં,

જિનાઃ ‘જુઓ પપ્પા, ચાંદામામા પણ આપણી સાથે સાથે ચાલે છે.’

પપ્પાઃ ‘તો એ પણ તારી સાથે પ્રવાસમાં આવશે?’

જિનાઃ ‘ના’

પપ્પાઃ ‘કેમ?’

જિનાઃ ‘ચાંદામામા મારી સ્કૂલમાં નથી ભણતા’.

હાહાહાહા….

December 9, 2016

મમ્મી સાથિયો ‘કેમ’ કરવાનો?

આ વખતે દિવાળી અમે ખૂબ હર્ષોલ્લાસ સાથે ઉજવેલી.

અને આપણી સંસ્કુતિ, રીતભાત અને સંસ્કારની દ્રષ્ટિએ ઘણું હોમવર્ક કરવું પડે છે  એ ધીમે ધીમે સમજાય છે.

ત્યારે બાળકને સમજાય તેમ ટબૂકને સમજાવેલું.

સ્વસ્તિક એ શુભ અને લાભનું પ્રતિક છે. દરેક સારા કામની શરુઆતમાં આપણે સ્વસ્તિકને દોરીને ઘરના આંગણાંમાં શુભ અને લાભને આવકારીએ છીએ.

ત્યારે સવાલોતો અગણિત હતાં જ.

જેમ કે શુભ, લાભ એટલે શું? કોને આવકારવા?

મારું હોમવર્ક ત્યારે અધૂરું રહી ગયેલું. તે આજે અનાયાસે જ પૂરું થયું.

“સ્વસ્તિ ન: ઇન્દ્ર વ્રુધ્ધ્શ્ર્વા: ન: પૂષા: વિશ્વવેદા:!
સ્વસ્તિ નસ્તાક્ષ્ર્ય્રો અરિષ્ટ્નેમિ: સ્વસ્તિ નો બ્રુહસ્પતિર્દધાતુ !!”
અર્થાત્.. …“હે મહાન કીર્તિવાળા ઇન્દ્ર, અમારું કલ્યાણ કરો. વિશ્વના જ્ઞાનસ્વરૂપ દેવ, અમારું કલ્યાણ સાધો. જેમનું હથિયાર અમોઘ છે એવા ગરૂડ ભગવાન અમારું મંગલ કરો.”
સારા અવસરે ઘણી વાર અનેક વિઘ્નો નડતા હોય છે. એવી આપણી માન્યતા હોય છે. તેથી એને નિવારવા માટે.. કોઇ પણ કાર્ય નિર્વિઘ્ને પૂરૂ કરવાની મંગલ ભાવના સાથે સ્વસ્તિકનું પ્રતીક સંકળાયેલું છે. સ્વસ્તિક શબ્દ સુ+અસ્- ધાતુમાંથી બનેલો છે. સુ એટલે સારું, કલ્યાણમય, મંગલ અને અસ-એટ્લે સત્તા, અસ્તિત્વ. આમ સ્વસ્તિ એટલે કલ્યાણની સત્તા, માંગલ્યનું અસ્તિત્વ અને તેનું પ્રતીક એટલે આપણો સાથિયો કે સ્વસ્તિક.

–નીલમ દોશી

November 14, 2016

જોરદાર!

હુંઃ ‘એમ વાળ ના ખેંચ બેટા, આમેય બહુ ખરે છે.’

જિનાઃ ‘મમ્મી, હું કચરો કાઢી રહી છું તારા વાળમાંથી.’

હુંઃ ‘બેટા, એને ખોડો (ડેન્ડ્રફ) કે’વાય.’

જિનાઃ ‘મમ્મી, જો જ્યાં ખોડો નથી ત્યાં એક ની બાજુમાં બીજો એમ વાળ રોપેલા છે.’

હુંઃ ‘વાળ રોપેલા ના કે’વાય. એ ઉગે અંદરથી.’

જિનાઃ ‘એ જ. તો તારા વાળ જ્યાંથી ખર્યા છે ત્યાં અંદર વાળના બીજ રોપી દે.’

મામાઃ ‘મારી ભાણીને તો બહુ યાદ રે છે ને કંઇ!, મને તો નથી રેતું યાદ’

જિનાઃ ‘તે ગર્લ્સને બોયઝ કરતાં વધારે જ યાદ રે’.

મામાઃ ‘એવું કોણે કીધું?’

જિનાઃ ‘મારી મમ્મીને બધી સ્ટોરીઝ યાદ છે. છેક નાનપણની પણ. ને પપ્પાને યાદ નથી’.

June 14, 2016

જિનાનું કુતુહલ

વિરાજના જન્મ પછી જિનાને ઘણીવાર મા-બાળક અને જન્મ વિશે વાત કરતા જોઇ છે.
રંગીન વળિયારી (મુખવાસ)ની અંદરની વળિયારી પણ એને મમ્મીની અંદરનું બાળક દેખાય.
કોઇ ફળની અંદરનો ઠળિયો પણ એ ફળના બાળક તરીકે ઓળખાવે.
ગુલાબની કળી જોઇને એવી તો ખુશ થઇ કે મમ્મી હું આને ખોલી દઉં?
ઓહ? એ હજુ બાળક છે એમ ને?

 
૨) એક દિવસ આદતથી મજબૂર ‘ટૂંક નિબંધ’ બોલી રહી હતી.
હા, મમ્મી બધી વુમનને બેબી હોય જ.
ભગવાન જ એવું નક્કી કરે, લાય આ દીકુને આ વુમનનું બૅબી બનાવું.
જો, હું કેવી ડાહી દીકુ છું, તે ભગવાનને થયું, આવી ડાહી દીકુની મમ્મી તો તું જ હોય.
તે ભગવાને તું વુમન થઇને એટલે મને તારી દીકુ બનાઇ દીધી.
પછી વિરાજ પણ કેવો ડાહો છે, તે ભગવાનને ખબર હતી કે લાય, આ જિના દીકુનો ભઇ બનાઇ દઉં.
એવું જ હોય, મમ્મી. સાચ્ચે.
મેં સાચું કીધું ને મમ્મી.
હા બેટા, બોલવા સિવાય કોઇ અવકાશ જ ક્યાં હતો?
જિનાઃ મને તો બધી જ ખબર હોય. હું તો સાચ્ચું જ બોલું.

3) જિનાને મેં કીધું, ‘મારો વ્હાલો દીકો’.
જિનાઃ ના, મમ્મી હું તો દીકરી છું.
તે બેટા, પણ તું મારો દીકરો જ કહેવાય.
(એને ક્યાં મેઇલ ડોમિનન્ટ સોસાઇટી, બાળકીઓ સાથે થતાં દુરવ્યવહારની ખબર હોય?)

જિનાઃ મમ્મી, હું તો ડોટર જ બરાબર છું.
બોયઝ તો બહુ નોટી હોય. તને ખબર છે?
ગર્લસ તો બહુ કેરીંગ હોય, હું તો કેવી ડાહી દીકુ છું ને?
મમ્મી હું તો તારી વ્હાલી દીકુ. દીકો નંઇ.

4) વિરાજને ફીડીંગ કરાવવા લઉં ને જ જિનાને હું કોઇને કોઇ કામમાં મદદ માટે જોઇએ.

આજે એવું જ થયું.

જિનાઃ એ જ તો ભગવાને આ બરાબર ના કર્યું.
પપ્પા લોકોને બેબીનું મમ મમ આપવું જોઇતું’તું.
તે ટર્ન બાય ટર્ન તું અને પપ્પા એને ખવડાઇ શકો ને!
મારે તો મમ્મી જોઇએ તે જોઇએ. પણ ભગવાને આ પપ્પા લોકોને કેમ બેબીનું મમ મમ ના આપ્યું?

May 14, 2016

જિનાની તાર્કિક વાતો – 2

૧)
ગણતરી અને સમજદારી.
જિના ત્રણ વરસની થઇ ત્યારે ૧ થી ૨૦ની ગણતરી સમજતી હતી. પણ એને ‘શી ઇઝ થ્રી’ એટલું બધું ગમતું કે એને દરેક વસ્તુ ‘થ્રી’ જ જોઇતી.
થાળીમાં રોટલી ‘થ્રી’.
ચકડોળના ફેરા. ‘થ્રી’,
બિસ્કીટઃ ‘થ્રી’,
ચોકલેટઃ ‘થ્રી’.

થોડા વખત પછી એટલે કે સાડા ત્રણ વરસની થતાં સુધીમાં એને ૧ થી ૧૦૦ સુધીની ગણતરી સમજાવા માંડી.
એક દિવસ મને કહે,
મમ્મી મને પૂછ તો કે હું તને કેટલી ગમાડું છું?
મેં કીધું કેટલી?
જિનાઃ હાઇએસ્ટ નંબર, ૧૦૦ ગમાડું છું. તને ખબર છે કે ૧૦૦ હાઇએસ્ટ નંબર છે.

હજુ થોડો વખત થયો.. ૪ વરસની થતાં સુધીમાં એને ૧૦૦૦ એટલે ૧૦૦ થી વધારે સમજાયું.
એક દિવસ મેં એને પૂછ્યું, આ વખતે તો જિના એના ભઇલાને રાખડી બાંધશે.
બોલ તારે શું જોઇએ છે?
પહેલા તો જિના સમજી નંઇ. મારી પાસે તો બધું જ છે.
હા, તો તને રોકડા રુપિયા આપશું. બોલ કેટલા આપે વિરાજ તને?
જિના એકદમથી કહે, થાઉઝન્ડ પાઉન્ડ.


૨)
આજે સવારે મિલન જિનાને ‘તાકાત’ વિશે વાત કરી રહ્યો હતો.
એણે હનુમાનની વાત કહેવી શરુ કરી.
જ્યારે લક્ષ્મણને બાણ વાગ્યું તો જડીબુટ્ટી નહિં મળતાં, હનુમાન આખેઆખો પર્વત ઉપાડી લાવ્યાં.
જિનાઃ એ તો જબરું કે’વાય. પણ તો પછી પાછો પણ મૂકી આવ્યા? એ જ જગ્યાએ કે?
આપણે કોઇ વસ્તુ જ્યાંથી લઇએ પછી ત્યાં પાછી તો મૂકવાની ને?

બોલો…..તમે કે હું આવા નિર્દોષ જવાબ વિચારી શકીએ છીએ?

જિનાની તાર્કિક વાતો – 1

૧)
નાનીઃ તો પછી ખાવાનું કોણ બનાવશે?
જિનાઃ મારી સાસુ.
નાનીઃ એવું ના બોલાય. તને ખબર છે સાસુ કોને કે’વાય?
જિનાઃ મતલબ, મારી મમ્મી એના સાસુને ‘મમ્મી’ બોલે છે તો મને થયું હું હવેથી મમ્મીને ‘સાસુ’ બોલીશ.

૨)
હું મિલનને કંઇક કહી રહી હતી. મિલનનો આશય હતો કે આ વખતે જિના પ્રુવ કરે કે ‘મિલન નાનો બચ્ચો નથી’.
પપ્પાઃ જિના, આપણાં ઘરમાં કેટલાં બાળકો છે?
જિનાઃ ચાર.
હું ખડખડાટ હસી પડી.
મિલનઃ એ કેવી રીતે?
જિનાઃ જો, હું અને વિરાજ તમારાં બચ્ચાં અને તમે અને મમ્મી તમારાં મમ્મીનાં બચ્ચાં.
એટલે આપણે બધાં બચ્ચાં.
મમ્મીઃ સાંભળી લીધું? મળી ગઇ સાબિતી?
જિનાએ સવિસ્તાર સમજાવ્યુંઃ એટલે કે તમે બાળકો છો અને તમને પણ બાળકો છે અને મને અને વિરાજને બાળકો નથી એટલે અમે માત્ર બાળકો છીએ.

૩) બુટ કેમ બે જ ખરીદવા પડે? એક બુટ તૂટી જાય તો એક જ ખરીદવાનો ને!

૪) માથામાં બે જ ક્લીપ કેમ લગાવવાની? જો આ પેકેટમાં પૂરી બાર ક્લીપ છે. તે લગાવવા માટે જ ને!

૫) એક રિટર્ન ગીફ્ટમાં નાની નેઇલપોલિસનો સેટ મળેલો. ૨૪ નેઇલપોલિશ. જિનાને લગાવવી હતી.
મમ્મીઃ કયો કલર લગાવવો છે?
જિનાઃ માય ફેવરેટ કલર ઇઝ રેઇનબૉ કલર.
મમ્મીઃ હા, પણ કોઇ એક રંગ તો બોલ.
જિનાઃ હાથ અને પગ બંનેની વીસ આંગળીઓ પર વીસ રંગ રંગાવેલો.
ઉફ્ફ્ફ્ફ્ફ…..
એ નેઇલપોલિસ સીધી હંમેશા માટે કબાટમાં બંધ થઇ ગઇ. પણ એનો ફેવરેટ રેઇનબૉ કલર મને ઘણું કહી ગઇ.

6)હમણાં સુધી એ કોઇ પણ વાતે ઘણી સંવેદનશીલ બની જાય.
કોઇ એની મજાક કરે કે વગેરે તો મોઢું ફુલાવીને ખૂણામાં ભરાઇ જાય.
કોઇ ‘જિના’ ને બદલે ‘જિનુ’,’જિનાબેન’,’જિનકા’ બોલાવે એટલે તરત એના કોપભવનમાં ભરાઇ જાય.
મમ્મી એક દિવસ બોલી. ‘તારો લેંધો-બેંધો’ પહેરી લે…..
તોબા….જિના તો બસ ‘તમને બોલતા જ નથી આવડતું…..તમે લેંઘો-બેંઘો’ કેમ કીધો? રિસઇને આખી રાત એકલી સૂઇ ગઇ. જો કે થાકેલી ઘણી હતી.
પણ તોય શું?…..
બીજા દિવસે સવારે મેં એની બહુ મજા લીધી.
પહેલા તો મારાથી નારાજ થઇ.
મેં કીધુંઃ આજે તો જિનાને બહુ ભૂખ લાગી છે. ‘નાસ્તો – બાસ્તો’ કરી લે બેટા.
મોઢું ફુલાવી દીધું.
હવે તો જિના આખો દિવસ ભૂખી રહેશે….’નાસ્તો-બાસ્તો’ કેમ કીધું?
અને મને હસવું જ આવ્યા કરે.
છેવટે માની ગઇ.
અને આખો દિવસ પોતેય ‘બ’ વાળું ગુજરાતી બોલતી.
પણ એની રિસાવીની આદતમાં ઘણો ફરક તે દિવસથી પડ્યો.

7) કાલે વાતવાતમાં કીધું,
‘તે જિના તો ગાંડી છે’.
મારે જોવું હતું કે એનાં કોપભવનમાં જાય છે કે શું?
પણ આ વખતે તો ડાહી બહેને સામો જવાબ વાળ્યો.
‘તે હું ય ગોંડી, ને તું ય ગોંડી……ને વિરાજ પણ ગોંડો.’
તે આપણે બધાઉ ગોંડા….ગાંડા…..ને જે હસે…પેટ પકડીને….
હાંશ, છ-સાત મહિને એ હવે મજાક ને મજાક અને હળવાશથી લેતા શીખી ખરી.

સબકઃ

કોઇ સમજાવટ એટલું કામ નથી કરતી જેટલું એક પાપી ભૂખ્યું પેટ માણસના મનને સીધુંદોર બનાવી દે છે.
એટલી ભૂખ લાગેલી કે ‘નાસ્તો-બાસ્તો’ જે કે’વું હોય મમ્મી…તું બસ ખાવાનું દે…..

આવતા અંકથી જિના-વિરાજની વાતો શરુ થશે.

Next Page »

Blog at WordPress.com.