Hiral's Blog

April 16, 2017

મોબાઈલ શિસ્ત

Filed under: evidyalay_blog,parenting guide — hirals @ 12:09 pm

તમે બાળકોને આધુનિક ઉપકરણોથી અળગા નહીં રાખી શકો પણ તેનો જવાબદારીપૂર્વકનો ઉપયોગ શીખવ્યા વગર પણ નહીં ચલાવી શકો !

જવાબદારીપૂર્વક મોબાઈલ કેવી રીતે વાપરવો એ શીખવ્યા વગર બાળકોનો ઉછેર અધુરો ગણવો પડશે. માતા-પિતાએ આ વિષયમાં સંવેદનશીલ બનવું પડે અને કેળવણીકારોએ આ આખી બાબત અભ્યાસક્રમોમાં ઉમેરવી પડશે

અમારા કન્સલ્ટીંગ રૃમમાં ઘણીવાર એવી વાતો બનતી હોય છે કે જેમ પગ તળેથી જમીન ખસી જાય તેમ, અમારા તળેથી આખીને આખી ખુરશી ખસી જાય ! આવો ખુરશી ખસી ગયાનો રૃઢીપ્રયોગ વાપરી શકાય એવો એક બનાવ તાજ્જો જ છે.

એક યુગલ તેમના પ્રશ્નોની ચર્ચા માંડીને બેઠું હતું અને વચ્ચે વચ્ચે તેમનું ચારેક વર્ષનું બાળક પોતાની તરફ માં-બાપનું ધ્યાન ખેંચવા કજિયા કરતું હતું. આમ તો ગમે તે સ્થળે જોવા મળતો આ સીન છે, આજકાલના બાળકોને સતત કેન્દ્ર-સ્થાને રહેવું હોય છે, જેવું માતા-પિતા કે તેનું ધ્યાન રાખનારા અન્ય, બીજી પ્રવૃત્તિમાં ધ્યાન આપે કે તરત ઉત્પાત ચાલુ, એને અટેન્ડ કર્યે જ છૂટકો ! ભાગ્યે જ બાળક માં-બાપથી છુટું રમતું હોય અથવા એમ પણ કહો કે માં-બાપ રમવા દેતા હોય !! સરવાળે એવું બને છે કે નાનું બાળક તમારી સાથે હોય તો તમને શાંતિથી વાત ના કરવા દે.

જો કે, આજકાલના માતા-પિતાઓએ આ સમસ્યાનો ઉકેલ શોધી કાઢ્યો છે – બાળકને હાથમાં મોબાઈલ પકડાવી દેવાનો, ગીતો કે અન્ય વિડીયો ચાલુ કરી આપવાના, બાળક બીઝી અને આપણે ઇઝી – મજ્જાની લાઈફ !! એમણે કજિયા કરતા બાળકને હાથમાં મોબાઈલ પકડાવી દીધો, બાળક દુરના સોફા ઉપર બેસીને મોબાઈલમાં પ્રવૃત્ત થઇ ગયું અને યુગલે વાત આગળ વધારી.

થોડીવારમાં બાળક મોબાઇલ લઇને પાછું એના પપ્પા પાસે આવ્યું,એનો મોબાઈલ બંધ થઇ ગયો’તો એટલે પિતાએ એને કહ્યું ‘બેટા બેટરી ખલાસ થઇ ગઇ, હવે થોડીવાર પછી ગાડીમાં જઇને આપણે એને ચાર્જ કરીશું’ આટલું સાંભળતા જ બાળકે ભેંકડો તાણ્યો. બાળકનું ધ્યાન બીજે વાળવા એના પપ્પાએ મારા ટેબલ ઉપર એક છાપું પડયું’તું તેમાં સની લીઓનીનો ફોટો બતાવીને કહ્યું ‘જો જો આ કોણ છે ?!’

બાળક રડતા રડતા બોલ્યું ‘લેલા’ !
મારા તળેથી તો ખુરશી ખસી ગઇ અને એકદમ બોલાઈ ગયું ‘ઓહો !!’

મારો ઉદગાર તો આશ્ચર્યનો હતો અને તેના માતા-પિતા એવું સમજ્યા કે હું પ્રભાવિત થઇ ઉઠયો છું ! તરત જ એની મમ્મીએ બાજી હાથમાં લીધી ‘મોબાઈલમાં એ આખો દિવસ સોન્ગ્સના વિડીયો જ જોયા કરતો હોય છે, લૈલા ઓ લૈલા તો એનું ફેવરીટ ગીત છે. સની લીઓનીનું નામ તેને ખબર નથી પણ એને લૈલા તરીકે બરાબર ઓળખે છે.મોબાઈલમાં એ ગીત જોતો હોય ત્યારે હું તેને કારેલાના શાકના કોળિયા ભરાવી દઉં ને તો એ પણ ખાઈ જાય’

બોલો મગજ ઘુમરીએ ચઢી જાય એવું છે ને ?! નાના ભૂલકાઓને હાથમાં મોબાઈલ પકડાવીને એક ખૂણામાં બાંધી દેતા આવા માતા-પિતાઓને ઇશ્વર સદબુધ્ધિ આપે તેવી પ્રાર્થના કરવા સિવાય તમે બીજું કંઇ કરી શકો તેમ નથી અને આવી પ્રાર્થના અગણિત માતા-પિતાઓ માટે કરવી પડે તેમ છે !

આજે બાળકો દસ વર્ષના થતા પહેલા તો ઓનલાઈન થઇ જાય છે અને સોશિયલ મીડિયાના પ્લેટફોર્મ ઉપર પોતાનો વર્ચ્યુઅલ અવતાર લઇ લે છે. આવા સંજોગોમાં જવાબદારીપૂર્વક મોબાઈલ કેવી રીતે વાપરવો એ શીખવ્યા વગર બાળકોનો ઉછેર અધુરો ગણવો પડશે. માતા-પિતાએ આ વિષયમાં સંવેદનશીલ બનવું પડે અને કેળવણીકારોએ આ આખી બાબત અભ્યાસક્રમોમાં ઉમેરવી પડશે.

આવનારી પેઢીના સ્વભાવ અને વર્તનનો બહુ મોટો આધાર તેમના ટેકનોલોજીના ઉપયોગ ઉપર રહેવાનો છે. તેમના મગજનો વિકાસ, વિચારવાની પધ્ધતિ, અંગત અને સામાજિક સંબંધો, કારકિર્દી વગેરે બધું જ આ બાબત સાથે સીધું કે આડકતરું સંકળાયેલું રહેવાનું તે નક્કી. આ સંજોગોમાં આપણે કે આપણી શિક્ષણ વ્યવસ્થા તેમને ટેકનોલોજીનો વ્યવહારુ અને જવાબદારીપૂર્વકનો ઉપયોગ કરતા નહીં શીખવી શકે તો એ આપણી અને એમની, બંનેની કમનસીબી ગણાશે.

તમારા સંતાનને મોબાઈલ હાથમાં પકડાવતા પહેલા સોશિયલ પ્લેટફોર્મ પર થતી મજાક-મશ્કરી (ટ્રોલીંગ), દાદાગીરી (સાયબર બુલીંગ), અશ્લીલતા (પોનોગ્રાફી), વાહન હંકારતા મોબાઈલનો ઉપયોગ, સોશિયલ મીડિયા ઉપર પોસ્ટીંગ કરવા માટે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો, પોતાના એકાઉન્ટની સલામતી વગેરે બાબતો સ્પષ્ટતાપૂર્વક શીખવવી જ પડશે. સાથે સાથે, વર્ચ્યુઅલ પ્લેટફોર્મ પર તેના દ્વારા કરવામાં આવતી પ્રવૃત્તિઓ ઉપર પાક્કી નજર રાખવી પડશે.

તે શું જોવે છે, શું પોસ્ટ કરે છે વગેરે ઉપર ધ્યાન રાખવું પડશે – તેમને ના ગમે તો પણ ! જ્યાં જરૃરી હોય ત્યાં તેમને સમજાવીને માર્ગદર્શન આપવું પડશે અને તેમની સલામતી તમારો મુખ્ય ઉદ્દેશ છે તે તેમના મગજમાં ઉતારવું પડશે. મોબાઈલ હાથમાં આપતા પહેલા તેના ઉપયોગ માટે જાળવવાની શિસ્ત અને નિયમો નક્કી કરવા જ જોઇએ. નિયમોનું ઉલ્લંઘન થાય તો તરત જ સખ્ત પગલા લેવા જોઇએ.

શરૃમાં હળવા કે લિબરલ રહીને પાછળથી સખ્ત ક્યારે’ય બનાતું નથી અને બનવા જાવ તો છોકરા ગાંઠતા પણ નથી, ઇમોશનલ બ્લેકમેઇલથી તમારું એવું નાક દબાવશે કે તમે કંઇ નહીં કરી શકો.

કદાચ તમે આ બધી વાતો વેદિયા જેવી લાગે પણ તેને હળવાશથી લઇ શકાય તેમ નથી. આજે મારા જેવા અનેક મનોચિકિત્સકો પાસે રોજેરોજ આ બાબતોને કારણે ઉભા થયેલા અનેક માનસિક, કૌટુંબિક કે સામાજિક પ્રશ્નોના ઉકેલ માટે માતા-પિતાઓ લાઈનો લગાવીને બેઠા હોય છે. તમે તમારા બાળકોને ટેકનોલોજી કે આધુનિક ઉપકરણોથી અળગા નહીં રાખી શકો પણ સાથે સાથે તેનો જવાબદારીપૂર્વકનો ઉપયોગ શીખવ્યા વગર પણ નહીં ચલાવી શકો ! હજી આ લખી રહ્યો છું ત્યાં સમાચાર આવ્યા છે કે એક યુવકે આત્મહત્યાના સ્ટેપ્સ દર્શાવતો ફેસબુક લાઈવ વિડીયો મૂકી અને આત્મહત્યા કરી નાખી !!

પૂર્ણવિરામ : ઘરમાં એક ડબ્બો રાખવાનો જેમાં ઘરના દરેક સભ્યોએ તેમના મોબાઈલ રાત્રીના દસથી સવારના છ સુધી ફરજીયાત મૂકી દેવાના !

source: http://www.gujaratsamachar.com/index.php/articles/display_article/shatdal/shatdal-magazine-12-april-2017-tari-ane-mari-vat-dr-hansal-bhachech

Advertisements

પર્યાવરણ પ્રેમી પ્રેમજીભાઈ

Filed under: evidyalay_blog,Inspirational true stories — hirals @ 12:06 pm

પ્રેમજીભાઇએ ૪૯ વર્ષથી એકલા હાથે ૬ અબજ બીજ રોપ્યા છે

– નરોડાથી ચિલોડા માર્ગને સિક્સલેન બનાવવા ૪૩૧૧ વૃક્ષ ક૫ાશે જ્યારે

ગાંધીનગર જિલ્લામાંથી પસાર થતા નરોડા-ચિલોડા માર્ગને સિક્સલેન કરવા રોડ ઉપરના અડચણરૃપ ૪,૩૧૧થી પણ વધુ વૃક્ષોને કાપવા માટે નેશનલ હાઈવે ઓથોરિટીએ વનવિભાગ પાસે મંજૂરી માંગી હતી અને તેને મંજૂરી પણ મળી ગઈ છે. જ્યારે બીજી તરફ, સુભાષબ્રીજ વિસ્તારમાં રહેતા અને મૂળ ઉપલેટાના ૮૪ વર્ષીય પ્રેમજીભાઈ પટેલે અત્યાર સુધીમાં વિવિધ વૃક્ષોના છ અબજ બી (દાણા) સૌરાષ્ટ્રની ધરતી પર રોપ્યા છે. તેઓનું માનવું છે કે, આ છ અબજમાંથી બે પાંચ મીંડા નીકળી જાય અને એટલાં વૃક્ષ ઉગે તોય ઘણું છે. સૌરાષ્ટ્રના ૫૫ ગામમાં તેઓએ કરેલી કામગીરીની કારણે લોકો તેમને ‘વૃક્ષપ્રેમી’ તરીકે ઓળખે છે.

પ્રેમજીભાઈ પટેલ કહે છે કે, ૧૯૪૫ દરમિયાન સમગ્ર વિસ્તારમાં ખૂબ જ માત્રામાં વૃક્ષો હતા. માણસે પોતાના મોજશોખ અને ઉપયોગ, બળતણ વગેરેે માટે વૃક્ષો કાપ્યા અને બાદમાં વૃક્ષો ઘટતા ગયા. ખાસ કરીને ગ્રામ્ય વિસ્તારના લોકો બળતણ તરીકે એટેલે કે ચૂલામાં વૃક્ષોના લાકડાનો ઉપયોગ કરતા. જેથી મને વિચાર આવ્યો કે મારે વૃક્ષો નથી વાવવા પણ બળતણ વાવવું છે. જેથી મેં મારા વિચારનો ૧૬૬૮માં અમલ કર્યો અને ટ્રેક્ટરમાં એક મશીન બનાવ્યું કે જેમાંથી રોડની બંને સાઈડમાં બી ફેંકાતા. આ મશીનને નેશનલ ઈનોવેશન ફાઉન્ડેશન દ્વારા પ્રથમ એવોર્ડ અબ્દુલ કલામ સાહેબના હસ્તે મળ્યો હતો.

આ સિવાય સૌરાષ્ટ્રમાં પાણીની તંગી હોવાથી પ્રેમજીભાઈએ ખેડૂતો માટે કૂવા રિચાર્જ પણ કરાવ્યા છે અને નાના મોટા ચેકડેમ પણ બનાવવાની સરાહનીય કામગીરી કરી છે. મહત્વની વાત એ છે કે, હાલમાં યુએનડીપી અને સેન્ટર ફોર એન્વયારમેન્ટ એજ્યુકેશન (સીઈઈ)ના સહયોગથી ખેતર રિચાર્જ, ચેકડેમ અને વર્મી કમ્પોસ્ટ એટલે કે અળસિયાનું ખાતર બનાવવાનો પ્રોજેક્ટ પણ તેઓ હાથ ધરવામાં આવ્યો છે. પર્યાવરણ પ્રેમી પ્રેમજીભાઈના આ કાર્યમમાં મેણસીભાઈ સારીયા અને લિમેષ પટેલ અને યશોધર દિક્ષિત તેઓને સહયોગ આપી રહ્યાં છે.

પ્રેમજીભાઈએ ખેડૂતો માટે કરેલી કામગીરી

  • સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રમાં ખેડૂતો માટે ૫૦,૦૦૦ કૂવા રિચાર્જ કરાવ્યા
  • ખેડૂતોને કૂવા રિચાર્જ માટે તેઓએ ૫૦,૦૦૦ ફૂટ પાઈપ પણ વિનામૂલ્યે વિતરણ કરી છે
  • વહી જતું પાણી રોકવા ખેડૂતો માટે ૪૦૦ ચેકડેમ પણ બનાવ્યા
  • સરકારની વેટર સેડ યોજના હેઠળ ૩૩ ટકા લોકભાગીદારી સાથે ૨,૦૦૦ ચેકડેમ બનાવ્યા
  • કોસ્ટલ એરિયામાં ૩,૦૦૦ રેન વોટર હાર્વેસ્ટિંગ સિસ્ટમ વિકસાવી
  • ૨૦૧૪માં યુએનડીપીના પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત ૮  ચેકડેમ બનાવ્યા

source: http://www.gujaratsamachar.com/index.php/articles/display_article/gujarat-samachar-plus/premajibhaie-6-billion-at-49-years-of-sowing-the-seeds-alone

Blog at WordPress.com.