Hiral's Blog

April 16, 2017

મોબાઈલ શિસ્ત

Filed under: evidyalay_blog,parenting guide — hirals @ 12:09 pm

તમે બાળકોને આધુનિક ઉપકરણોથી અળગા નહીં રાખી શકો પણ તેનો જવાબદારીપૂર્વકનો ઉપયોગ શીખવ્યા વગર પણ નહીં ચલાવી શકો !

જવાબદારીપૂર્વક મોબાઈલ કેવી રીતે વાપરવો એ શીખવ્યા વગર બાળકોનો ઉછેર અધુરો ગણવો પડશે. માતા-પિતાએ આ વિષયમાં સંવેદનશીલ બનવું પડે અને કેળવણીકારોએ આ આખી બાબત અભ્યાસક્રમોમાં ઉમેરવી પડશે

અમારા કન્સલ્ટીંગ રૃમમાં ઘણીવાર એવી વાતો બનતી હોય છે કે જેમ પગ તળેથી જમીન ખસી જાય તેમ, અમારા તળેથી આખીને આખી ખુરશી ખસી જાય ! આવો ખુરશી ખસી ગયાનો રૃઢીપ્રયોગ વાપરી શકાય એવો એક બનાવ તાજ્જો જ છે.

એક યુગલ તેમના પ્રશ્નોની ચર્ચા માંડીને બેઠું હતું અને વચ્ચે વચ્ચે તેમનું ચારેક વર્ષનું બાળક પોતાની તરફ માં-બાપનું ધ્યાન ખેંચવા કજિયા કરતું હતું. આમ તો ગમે તે સ્થળે જોવા મળતો આ સીન છે, આજકાલના બાળકોને સતત કેન્દ્ર-સ્થાને રહેવું હોય છે, જેવું માતા-પિતા કે તેનું ધ્યાન રાખનારા અન્ય, બીજી પ્રવૃત્તિમાં ધ્યાન આપે કે તરત ઉત્પાત ચાલુ, એને અટેન્ડ કર્યે જ છૂટકો ! ભાગ્યે જ બાળક માં-બાપથી છુટું રમતું હોય અથવા એમ પણ કહો કે માં-બાપ રમવા દેતા હોય !! સરવાળે એવું બને છે કે નાનું બાળક તમારી સાથે હોય તો તમને શાંતિથી વાત ના કરવા દે.

જો કે, આજકાલના માતા-પિતાઓએ આ સમસ્યાનો ઉકેલ શોધી કાઢ્યો છે – બાળકને હાથમાં મોબાઈલ પકડાવી દેવાનો, ગીતો કે અન્ય વિડીયો ચાલુ કરી આપવાના, બાળક બીઝી અને આપણે ઇઝી – મજ્જાની લાઈફ !! એમણે કજિયા કરતા બાળકને હાથમાં મોબાઈલ પકડાવી દીધો, બાળક દુરના સોફા ઉપર બેસીને મોબાઈલમાં પ્રવૃત્ત થઇ ગયું અને યુગલે વાત આગળ વધારી.

થોડીવારમાં બાળક મોબાઇલ લઇને પાછું એના પપ્પા પાસે આવ્યું,એનો મોબાઈલ બંધ થઇ ગયો’તો એટલે પિતાએ એને કહ્યું ‘બેટા બેટરી ખલાસ થઇ ગઇ, હવે થોડીવાર પછી ગાડીમાં જઇને આપણે એને ચાર્જ કરીશું’ આટલું સાંભળતા જ બાળકે ભેંકડો તાણ્યો. બાળકનું ધ્યાન બીજે વાળવા એના પપ્પાએ મારા ટેબલ ઉપર એક છાપું પડયું’તું તેમાં સની લીઓનીનો ફોટો બતાવીને કહ્યું ‘જો જો આ કોણ છે ?!’

બાળક રડતા રડતા બોલ્યું ‘લેલા’ !
મારા તળેથી તો ખુરશી ખસી ગઇ અને એકદમ બોલાઈ ગયું ‘ઓહો !!’

મારો ઉદગાર તો આશ્ચર્યનો હતો અને તેના માતા-પિતા એવું સમજ્યા કે હું પ્રભાવિત થઇ ઉઠયો છું ! તરત જ એની મમ્મીએ બાજી હાથમાં લીધી ‘મોબાઈલમાં એ આખો દિવસ સોન્ગ્સના વિડીયો જ જોયા કરતો હોય છે, લૈલા ઓ લૈલા તો એનું ફેવરીટ ગીત છે. સની લીઓનીનું નામ તેને ખબર નથી પણ એને લૈલા તરીકે બરાબર ઓળખે છે.મોબાઈલમાં એ ગીત જોતો હોય ત્યારે હું તેને કારેલાના શાકના કોળિયા ભરાવી દઉં ને તો એ પણ ખાઈ જાય’

બોલો મગજ ઘુમરીએ ચઢી જાય એવું છે ને ?! નાના ભૂલકાઓને હાથમાં મોબાઈલ પકડાવીને એક ખૂણામાં બાંધી દેતા આવા માતા-પિતાઓને ઇશ્વર સદબુધ્ધિ આપે તેવી પ્રાર્થના કરવા સિવાય તમે બીજું કંઇ કરી શકો તેમ નથી અને આવી પ્રાર્થના અગણિત માતા-પિતાઓ માટે કરવી પડે તેમ છે !

આજે બાળકો દસ વર્ષના થતા પહેલા તો ઓનલાઈન થઇ જાય છે અને સોશિયલ મીડિયાના પ્લેટફોર્મ ઉપર પોતાનો વર્ચ્યુઅલ અવતાર લઇ લે છે. આવા સંજોગોમાં જવાબદારીપૂર્વક મોબાઈલ કેવી રીતે વાપરવો એ શીખવ્યા વગર બાળકોનો ઉછેર અધુરો ગણવો પડશે. માતા-પિતાએ આ વિષયમાં સંવેદનશીલ બનવું પડે અને કેળવણીકારોએ આ આખી બાબત અભ્યાસક્રમોમાં ઉમેરવી પડશે.

આવનારી પેઢીના સ્વભાવ અને વર્તનનો બહુ મોટો આધાર તેમના ટેકનોલોજીના ઉપયોગ ઉપર રહેવાનો છે. તેમના મગજનો વિકાસ, વિચારવાની પધ્ધતિ, અંગત અને સામાજિક સંબંધો, કારકિર્દી વગેરે બધું જ આ બાબત સાથે સીધું કે આડકતરું સંકળાયેલું રહેવાનું તે નક્કી. આ સંજોગોમાં આપણે કે આપણી શિક્ષણ વ્યવસ્થા તેમને ટેકનોલોજીનો વ્યવહારુ અને જવાબદારીપૂર્વકનો ઉપયોગ કરતા નહીં શીખવી શકે તો એ આપણી અને એમની, બંનેની કમનસીબી ગણાશે.

તમારા સંતાનને મોબાઈલ હાથમાં પકડાવતા પહેલા સોશિયલ પ્લેટફોર્મ પર થતી મજાક-મશ્કરી (ટ્રોલીંગ), દાદાગીરી (સાયબર બુલીંગ), અશ્લીલતા (પોનોગ્રાફી), વાહન હંકારતા મોબાઈલનો ઉપયોગ, સોશિયલ મીડિયા ઉપર પોસ્ટીંગ કરવા માટે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો, પોતાના એકાઉન્ટની સલામતી વગેરે બાબતો સ્પષ્ટતાપૂર્વક શીખવવી જ પડશે. સાથે સાથે, વર્ચ્યુઅલ પ્લેટફોર્મ પર તેના દ્વારા કરવામાં આવતી પ્રવૃત્તિઓ ઉપર પાક્કી નજર રાખવી પડશે.

તે શું જોવે છે, શું પોસ્ટ કરે છે વગેરે ઉપર ધ્યાન રાખવું પડશે – તેમને ના ગમે તો પણ ! જ્યાં જરૃરી હોય ત્યાં તેમને સમજાવીને માર્ગદર્શન આપવું પડશે અને તેમની સલામતી તમારો મુખ્ય ઉદ્દેશ છે તે તેમના મગજમાં ઉતારવું પડશે. મોબાઈલ હાથમાં આપતા પહેલા તેના ઉપયોગ માટે જાળવવાની શિસ્ત અને નિયમો નક્કી કરવા જ જોઇએ. નિયમોનું ઉલ્લંઘન થાય તો તરત જ સખ્ત પગલા લેવા જોઇએ.

શરૃમાં હળવા કે લિબરલ રહીને પાછળથી સખ્ત ક્યારે’ય બનાતું નથી અને બનવા જાવ તો છોકરા ગાંઠતા પણ નથી, ઇમોશનલ બ્લેકમેઇલથી તમારું એવું નાક દબાવશે કે તમે કંઇ નહીં કરી શકો.

કદાચ તમે આ બધી વાતો વેદિયા જેવી લાગે પણ તેને હળવાશથી લઇ શકાય તેમ નથી. આજે મારા જેવા અનેક મનોચિકિત્સકો પાસે રોજેરોજ આ બાબતોને કારણે ઉભા થયેલા અનેક માનસિક, કૌટુંબિક કે સામાજિક પ્રશ્નોના ઉકેલ માટે માતા-પિતાઓ લાઈનો લગાવીને બેઠા હોય છે. તમે તમારા બાળકોને ટેકનોલોજી કે આધુનિક ઉપકરણોથી અળગા નહીં રાખી શકો પણ સાથે સાથે તેનો જવાબદારીપૂર્વકનો ઉપયોગ શીખવ્યા વગર પણ નહીં ચલાવી શકો ! હજી આ લખી રહ્યો છું ત્યાં સમાચાર આવ્યા છે કે એક યુવકે આત્મહત્યાના સ્ટેપ્સ દર્શાવતો ફેસબુક લાઈવ વિડીયો મૂકી અને આત્મહત્યા કરી નાખી !!

પૂર્ણવિરામ : ઘરમાં એક ડબ્બો રાખવાનો જેમાં ઘરના દરેક સભ્યોએ તેમના મોબાઈલ રાત્રીના દસથી સવારના છ સુધી ફરજીયાત મૂકી દેવાના !

source: http://www.gujaratsamachar.com/index.php/articles/display_article/shatdal/shatdal-magazine-12-april-2017-tari-ane-mari-vat-dr-hansal-bhachech

Advertisements

4 Comments »

  1. લૈલા
    અમારી દીકરીની વાત યાદ આવી ગઈ. એ નાની હતી ત્યારે અમે એને લઈને મિત્રો સાથેની પિકનિકમાં લઈ જતા. ત્યાં અમારા એક મિત્ર શ્રી. દિપક નાયક મુકેશનાં ગીતો બહુ સરસ ગાય . એને પણ એ બહુ ગમતાં.
    ઘેર એક દિવસ રેડિયો પર મુકેશનું એનું માનીતું ગીત વાગી રહ્યું હતું.
    નાની ઋચા કહે – ‘જુઓ! દિપકકાકા ગાય છે !”

    Comment by સુરેશ — April 16, 2017 @ 2:19 pm | Reply

    • so sweet. yes the way we see television and the way child see is very different.

      Comment by hirals — April 16, 2017 @ 3:58 pm | Reply

  2. ‘: ઘરમાં એક ડબ્બો રાખવાનો જેમાં ઘરના દરેક સભ્યોએ તેમના મોબાઈલ રાત્રીના દસથી સવારના છ સુધી ફરજીયાત મૂકી દેવાના !’ ચાર્જ કરવા

    Comment by pragnaju — April 16, 2017 @ 4:12 pm | Reply

  3. પરિવર્તનનો પવન બાળક , વૃદ્ધ સુધ્ધાં બધાંને ઝપટમાં લઈને વહેતો રહે છે. સમજુ મા બાપએ બિલકુલ નીશેધનો રસ્તો લીધા સિવાય બાળકને આધુનિક ઉપકરણોના ગુણ દોષ સમજાવી એને ઉપયોગી હોય એ વાપરવાની છૂટ આપવી જોઈએ.

    Comment by Vinod R. Patel — April 16, 2017 @ 4:51 pm | Reply


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: