Hiral's Blog

December 29, 2016

આળસુ માતા અને એની અણઆવડત.

મથાળું જોઇને તમને ય રસ પડ્યો. કેમ? જાતપરીક્ષણ કરશો એમ તો કેમ કે’વાય? પણ આજકાલની માતાઓ છે જ આળસુ અને બિનઆવડતી……માતાઓની વ્યથા તો કોને ગમે? માતાઓ વિશે ગુણગાન તો જ્યારે પોતાની જનેતાનો સ્નેહ અને વ્હાલ યાદ આવે ત્યારે જ એનાં ગુણગાન યાદ આવે અને

પોતાની માતા પુરતો સ્નેહનો અતિરેક પ્રગટે બાકી નાનાં બાળકોને સાચવતી પછી એ પૂરો દિવસ બીજે જોબ કરતી હોય કે પૂરો સમય ઘરે રહેતી હોય, દરેકને માતાનાં નિર્ણાયક બનવામાં

ખરે જ બહુ મજા આવે. મને પોતાને પણ.

 

રોજ રોજ બટુકના દાંત આવવાની પીડાને પહોંચી વળવા એનો સતત ચોકીપહેરો કે એ કશું જોખમી મોંમા મૂકી ના દે.

ઘર ચોખ્ખું ચણાક રાખવું પડે. ગમે તેટલી કાળજી રાખીએ કયા ખૂણામાંથી એને શું જડી જાય કંઇ કહેવાય નંઇ.

આંતરે દિવસે અધ્ધર જીવ થઇ જાય. ઉંઘ તો પૂરી નથી જ થઇ રહી પણ બીજી ઘણી રીતે અતિશય થાકી જવાય.

આજકાલ પ્રોત્સાહનનાં ઇંન્જેક્શન ખૂટી પડેલા એટલે

ક્યારેક ટબૂકને લડ પડે તો ક્યારેક એના પપ્પાને. ટબૂકને કહેવાઇ જાય તો બહુ વાંધો નંઇ પણ પતિદેવને આપણો જ વાંક દેખાય.

જે એક કાકી ઘરકામમાં મદદ માટે મળેલા તે ભારત પાછા ફર્યા પછી મારી કફોડી દશા.

અને જો ફરિયાદ કરીએ તો એક માતાને એનાં બાળકો સિવાય કોઇ સમજી શક્યું છે? એવું ભાન સૉરી જ્ઞાન મને બે-ત્રણ દિવસના તુ-તુ મેં-મેં પછી થયું.

એમાં ભોગ બાળકોનો લેવાય. એક બાળક માટે દુનિયાનું સૌથી ભયાનક દ્રષ્ય એટલે એનાં માતા-પિતા વચ્ચેની બોલચાલ.

સ્વીકારી લેવાનું કે ‘હા હું એક આળસુ માતા છું.’ એટલે નિર્ણાયક ખુશ અને બાળકો પ્રત્યે આપણી અનુકંપા.

 

જો મારી ટબૂકને કોઇ કામમાં સાંકળું તો પણ મને મારી પોતાની જનેતા, મારા ભાઇ-બહેન ‘હું કેવી માતા છું?’ ટિખ્ખળના રુપમાં બતાવે કે ‘હું એક આળસુ માતા છું’.

એટલે બાળમાનસ સંબંધી દલીલ કર્યા સિવાય નિર્ણાયકની વાત ટિખ્ખળ સ્વરુપે સ્વીકારી લેવામાં શાણપણ. બીજા સંબંધીઓથી કે જેઓ આપણને ખાસ જાણતા નથી પાસેથી શું અપેક્ષા રાખી શકાય? એમની વાતો પણ ‘હાથીનો પગ પકડીને હાથી થાંભલા જેવો કહે છે એમ કેમ કે’વાય? નિર્ણાયકની વાત સ્વીકારી લેવાની કે ‘હું એક આળસુ માતા છું’.

આ દુનિયામાં દરેક એ વ્યક્તિ જે પોતાની ફરજ નીભાવવા તનતોડ મહેનત કરે છે એને સૌથી વધુ નિર્ણાયક મળે છે કે જેઓ એ પરિસ્થિતિમાં હાલ હોતા જ નથી

પણ નિર્ણય કરવામાં અવ્વલ એમ તો કેમ કહેવાય? સ્વીકારી લેવાનું કે ‘હા હું એક આળસુ માતા છું., હા, હું અમુક વાતોએ બેપરવાહ માતા છું કે અણઆવડતથી ભરેલી છું’.

કડવો ઘૂંટ સમજીને પી જઇએ તો કોઇને અણસાર ના આવે પણ આપણને સ્ત્રીઓને એક અભિષાપ. સતત આંતરયાત્રા કરવામાં ચૂકી જઇને જો બહારથી ખુશી શોધવામાં

‘કોઇનો અણગમો ક્યાં કાઢીએ એની અણઆવડત’. વાતનું વતેસર સૉરી દ્રોપદીના કિસ્સાને સંબોધીને કહું તો ‘મહાભારત’ માટે આપણે સ્ત્રીઓ જ જવાબદાર.

એવું આંતરજ્ઞાન સાથે રાખીએ તો જાણે કૃષ્ણની ગીતાવાણી સમજાય અહિં તો ‘દુનિયાની પહેલી સ્ત્રી છીએ? કે દુનિયાની પ્રથમ માતા છીએ?’

 

દેકારો તો નહિં પણ ફરિયાદનો સૂર કાઢવાનો હક પણ એક માતાને નથી હોતો. નિર્ણાયકો અત્ર-તત્ર બધે જ હાજ્રર હોય.

બટૂકને હાથમાં સ્ટ્રોબેરી કે કેળું આપી રાખું તો જ્યાં અડે ત્યાં ગંદુ થાય એટલે પણ ‘હું આળસુ માતા’. સફાઇમાં મારું જ કામ વધારું છું એવી અણઆવડત વાળી માતા.

દૂરની દ્રષ્ટિ રાખું છું કે ‘જલ્દી ખાતો થાય, જાતે ખાતો થાય….એ વાહ વાહ તો બે વરસ પછી મળે.’ હમણાં તો નિર્ણાયકોનો તાત્કાલિક નિર્ણય સ્વીકાર્ય કરવામાં જ શાણપણ.

 

બટૂક-ટબૂકને લઇને ભારત દેશ ગયેલી, આડોશ-પાડોશ, સગા-સંબંધી અમુક અપવાદને બાદ કરતાં દરેક જણ એને ચીઢવે, સૉરી મજાક કરીને રમાડે.

‘તારો ભઇલો લઇ જઉં?’ જ્યાં સુધી ચાર વરસની ટબૂક રડે નંઇ, એનો પીછો છોડે નંઇ. આપણે ટબૂકને વાળીએ તો આપણે જ એટલે કે આજકાલની માતાઓ જ બાળકને

પોમલા બનાવે છે એવું સંભળાવે સૉરી એવી વાતો બીજી માતાઓના સંદર્ભમાં નિર્ણાયક બનીને આપણને શીખવે અને જો ટબૂકને એની રીતે લડત આપવા દઇએ જો કે ‘બાળમાનસ શીખે છે કે

કોઇને રડાવીને કે’વાનું હું તો મજાક કરતી હતી’….હા, ટબૂક આવું શીખી છે આપણાં કહેવાતા લોકો પાસેથી પણ જ્યારે એ આવી ટીખળ કરે તો જવાબદાર કોણ?

‘હું એટલે કે માતા’. નિર્ણાયકો માત્ર ટબૂકનું વર્તન જુએ. એમની પાસેથી શીખીને એમને ચોપડાવે છે એવું જ્ઞાન હોત તો એક માતાના નિર્ણાયક બનત?

પણ, આ તો ભારતદેશ. જ્યાં ‘વડીલો હંમેશા પૂજ્ય અને સો ટકા સાચા. અનુભવોનું ભાથું એટલે આપણો એક માતાનો નિર્ણાયક સહજ બની જાય. ભલેને પૂરા ૨૪ કલાક પણ બાળસંભાળ

એમના વખતમાં ના કરી હોય. એમની બીજી અને ત્રીજી પેઢી જોતા હોય એટલે અનુભવી જ હોય. અને આપણે ‘આળસુ અને અણઆવડતી’.

અમુક – તમુક સંબંધીઓના ઘરે સાવ નાનાં બાળકને લઇને નહિં જઇ શકાયું એટલે પણ નિર્ણાયકો આપણાંથી નારાજ થઇને આપણને શિક્ષિત કરવા પ્રયાસ કરે.

બીજી આપણાંથી વધુ સારી માતાઓ સાથે આપણી સરખામણી કરે. આપણને નીચાજોવા પણું કરે. અને આપણે સ્વીકારી લેવાનું, ‘હા, હું એક આળસુ માતા છું અને બધા વડીલોને

મારાં બાળકોને રમાડવાનો લ્હાવો નથી આપી શકી એ વાતે આવડત વગરની પણ છું’. ફરિયાદનો સૂર પતિદેવને બહુ અકળાવે એટલે આપણને નિર્ણાયકો તરફથી મળેલાં લેબલ સ્વીકારીને

હસતું મોઢું રાખવામાં જ શાણપણ. આમેય સ્ત્રીએ તો જાતે જ ખુશ થવું પડે. કશું ના જડે તો કલાક અરીસા સામે ઊભા રહેવું. પણ આજ કાલ તો પોતાનો ચહેરો અરીસામાં જોવાનોય

સમય નથી મળતો એમ તો કે’મ કે’વાય?

 

એમાંય હવે તો વોટ્સએપ ને ફેઇસબુક ને કેટલી બધી સવલતો. અમુક વડીલોનો આગ્રહ ‘બટુક અને ટબૂકના વિડીયો રોજ જોવાનો’. કુટુંબના દરેક સભ્ય માટે આપણે આ સવલતનો

પુરો ઉપયોગ કરીએ. દાદા-દાદી વગેરે માટે તો આ બધી સગવડ દૂર રહ્યે આશિર્વાદ જ છે. પરંતુ પતિદેવના અમુક સ્નેહીઓના સ્નેહનો અતિરેક બહુ ભારે પડે.

ક્યારેક એ વાતને ન્યાય આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો તો એમનો બહુ પ્રેમાળ રિપ્લાય મળે. આપણે ખુશ થઇએ ને સંજોગોવસાત રિપ્લાય નો રિપ્લ્યાલ કરવાનો ભૂલી જઇએ તો

પતિદેવ તરફથી આપણી ફરિયાદ મળે. હવે એવી ફરિયાદો સામે ફરિયાદ તો કરાય નહિં. એમાંય વડીલો તરફથી સાબિતી મળે ને સ્વીકારી લેવાનું કે આપણે જ ‘આળસુ અને આપણી જ

અણઆવડત’. એમને નવરા બેઠા લોકોનાં ઘર ભાંગવા છે એવું તો કેમ કે’વાય?

 

 

આવી બધી વાતો ઘુંટતી ઘુંટતી હું પોતાને શાંત કરવા મથું. પણ જ્યાં ચિત્તને જ પ્રસન્નતા નંઇ? કશી વાતની સ્વીકૃતિ ક્યાંથી સંભવ બને?

અને એક માતા ખુશ નથી તો એનું આખું ઘર વેરવિખેર. માતા ખુશ કેમ નથી અથવા કેમ આટલી બધી દુઃખી છે ? એમ વિચારીને માતાને સહાયરુપ થતાં આપણાં

સમાજને આવડતું હોત તો બિલાડીનાં ટોપની જેમ ‘પારણાંઘર’ ફૂટી નીકળત? એ બધાં મારી જેવી આળસુ માતાઓને કારણે જ બિઝનેસ જમાવે છે.

કારણકે એ રુઢિઓ કે જેમાં એક માતાને આરામ હતો એને પોતાને જ બેડીઓ લાગતી ને એણે જાતે જ તોડી નાંખી.

તમેય વાંચતા હશો તો એ જ વિચારશો કે હા, અમારા વખતમાં તો આમ ને તેમ…

પણ અત્યારની પરિસ્થિતિમાં કઇ રીતે સાચું ઘડતર પુરુષોને આ સમયે પુરું પાડવું એ તમને પણ નહિં સૂઝે તો

પતિદેવોની નજીકના લોકોને તો મોહના પાટા હોય જ એ સ્વીકારીને માફી આપવાની.

આવી પરિસ્થિતિમાં ‘પત્નીને ખાલી શાંતિથી સાંભળી લેવી’ બસ આટલું જ એને જોઇતું હોય છે.

પણ જે પુરુષને ‘ફરિયાદ કરતાં જ નથી આવડતું એને સ્ત્રીની ધડમાથા વગરની એમની દ્રષ્ટિએ’ ફરિયાદ બહુ આક્રોશ ઉત્ત્પન્ન કરનારી બને.

 

 

ખેર જાતને શિક્ષિત કરી. પતિદેવ એટલે કે ‘મોટું થયેલું બાળક’ એક માતાને નહિં સમજી શકે એવા કરુણાભાવ સાથે એ્મનાં આક્રોશને

‘સિંહની દહાડ નહિં ને બાળકનું રડવું સમજીને માફ કરવાની’

હિંમત એક્ઠી કરી એટલે મોટું બાળક પણ કુણું પડ્યું. પોતાની મર્યાદાઓ અને એક માતાની તકલીફો જરાક સમજાઇ.

જો કે પતિદેવને પણ કામનું અતિશય ભારણ રહે એ સમજી શકાય એવી વાત છે એટલે એ કરુણાભાવે ઘણી ગુંચ ઉકેલી શકી.

મનને મનાવીને ‘આળસુ માતાનું’ લેબલ સ્વીકારીને બહાર જમવા ગઇ. ને બટુકે ખુરશીમાંથી અચાનક ઊભા થઇને કૂદકો મારીને આંગળીઓ દઝાડી.

ખાધું-ના ખાધું ને બટુકને શાંત રાખવામાં, એને રમાડવામાં બધો સમય આપ્યો ને તરત ટબૂકને લેવા શાળાએ.

 

ઘેર આવીને અકળાયેલો બટુક અહિં તહિં દોડે. એને નીચા નમી નમીને ઉંચકવામાં કમર તૂટે એમ તો કેમ કે’વાય? પગ દુઃખે એમ તો કેમ કે’વાય?

હજુ તાજું તાજું જ ‘આળસુ માતા’ તરીકેનું બિરુદ સ્વીકાર્યું છે એ ભૂલીને બીજી ભૂલો કરવાનો હક એક માતાને નથી એ વાત સમયસર યાદ આવી તે સારું થયું.

ટબૂકની પાછળ ઘેલો થઇને ઉંઘ ભરેલી આંખોએ પણ બ્ટૂક દોડે. પડી જાય, રડે પણ થાકે નંઇ. આપણને થકવી નાંખે એમ તો કેમ કે’વાય?

એ તો ફરિયાદ થઇ કે’વાય. હજુ તો શરુઆત છે. પાછો સ્ત્રી તરીકેનો અભિષામ તરાપ મારે. ભુતકાળના અનુભવો નજર સામે.

ટબૂક વખતે પડેલી મુશ્કેલીઓ , એ વખતની તુ-તુ-મેં-મેં, રિસામણા, મનામણાં અને બધું યાદ કરીને સ્વીકારી લીધું.

આ જગતમાં એક માતાની મમતાનાં, એની કાળજીનાં, એની બાળઉછેરની રીતભાતનાં એની અણઆવડતનાં નિર્ણાયકો બધે જ મળી રહેશે.

 

આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિએ ફરીથી આંતરજગત પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની કોશિશ શરુ કરી. આ માટે પણ નેટમિત્રોનો સહકાર મળ્યો. એમનો ખુબ ખુબ આભાર. અને ટેકનોલોજીનો સદઉપયોગ કે બાબા રામદેવ અમારે ઘેર પધાર્યા ઇન્ટરનેટના માધ્યમથી. પતિદેવે જે એમનાંથી શક્ય સાથ આપે જ છે. મારાં પ્રાણાયામનાં સમય માટે મને સહકાર આપવાની

તૈયારી બતાવી. એટલે અડધી દુનિયા જીતી લીધી.

જગતને તો નથી બદલી શકવાનાં પણ એમનાં નિર્ણયોને હસતા મોંઢે સ્વીકારવાની તાકાત તો મળી જ જાય. અને એ મળી.

પરમ સખીઓ પાસેથી આપણાં દાદી મા વગેરે ઘંટીએ અનાજ દળવાથી લઇને, કૂવેથી પાણી ભરવું અને છાણાં લીપવાં ને નદીએ કપડાં ધોવા. બધાં કામો ફરજ સમજીને કરતાં જ હતાં.

એટલે એ બધી વાતોની સાપેક્ષે પણ નિર્ણાયકોનો નિર્ણય મારા માટે સ્વીકારવો સહજ બન્યો. ‘હા, હું આળસુ માતા છું, અણઆવડતથી ભરેલી છું’.

અત્યારે પણ જાતને ખુશ કરવા રસોડામાં વાસણો સાફ કરવાનું મૂકીને આ લખી રહી છું. કારણકે મારા બાળકોને માટે હું એમને રમાડતી, હસાવતી એમની કાળજી કરતી એક ખુશ માતા છું.

અને મને જાતને ખુશ કરવાનો પૂરો હક છે ભલે એનાં માટે હું અમુક તમુક કામમાં સંજોગોવસાત આળસ કરું.

ટબૂકની શાળામાં દિવાળી વિશેનું પ્રેઝન્ટેશન બનાવવાનું કામ પતિદેવને ડેલીગેટ કરી દીધું. સારા મેનેજર કામને ડેલીગેટ કરવામાં કુશળ હોવા જોઇએ.

આ વાત એક માતા માટે નિર્ણાયકોની દ્રષ્ટિએ ‘આળસુ માતા’ કહેવાય એ સ્વીકાર્ય કરું છું.

 

 

પણ પતિદેવને ડેલીગેટ કરેલું કામ એટલે કે ટબૂક માટેનો પહેલવહેલો નિબંધ ટબૂકના પપ્પા તૈયાર કરી શકશે કે કેમ?

કરશે તો ક્યારે કરશે? નિબંધ બોલવાના આગલા દિવસે? કેવો હશે એ નિબંધ? બાળમાનસની દ્રષ્ટિએ કસાયેલો કે પ્રેઝન્ટેશન બનાવવામાં વરસોથી જેમને અનુભવ છે એવો ધમાકેદાર?

એ તો સમય જ બતાવશે. હાલ પૂરતી મારી અણઆવડત અને આળસુના લેબલને સ્વીકારીને હું સુખી છું એ ઓછી સફળતા છે?

Advertisements

1 Comment »

  1. બે નાનકાં બાળકોની એક સાથે સંભાળ સાથે અન્ય જવાબદારીઓ સંભાળતી એક કામગરી માતાએ આ લેખમાં એની હૈયા વરાળ કાઢીને હળવા થવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે એવી પ્રથમ છાપ ઉપસે છે.

    “અત્યારે પણ જાતને ખુશ કરવા રસોડામાં વાસણો સાફ કરવાનું મૂકીને આ લખી રહી છું. કારણકે મારા બાળકોને માટે હું એમને રમાડતી, હસાવતી એમની કાળજી કરતી એક ખુશ માતા છું.”

    આ રીતે ખુશ રહેવાનો અભિગમ ચાલુ રાખવા જેવો છે. ગમે એટલું કામ માતા કરે તો પણ એને આળસુ માતાનું લેબલ લાગે ત્યારે સ્વાભાવિક દુખ થાય પણ આધ્યાત્મિક રીતે વિચારી એ ભૂલીને સૌની સાથે હસી ખુશીનો વર્તાવ જ કૌટુંબિક ટીકાકારોને એમના વર્તાવમાં કુણા બનાવશે.

    એના સારા કામ માટે કોઈ સર્ટીફીકેટ આપે કે ના આપે કે ટીકા પણ કરે તો પણ એક મા એની ફરજોમાંથી વિચલિત થયા વગર એના કામમાંથી જ એનો આનંદ શોધી લ્યે છે.બાળકોની ખુશી એ જ એને મન એક મોટું સર્ટીફીકેટ છે.

    અંગ્રેજી માં MOM શબ્દને ઉલટો કરીએ તો WOW શબ્દ બને છે. બાળકોના સુંદર ઉછેર સાથે એક ગંભીર અને સમજુ માતા જે રીતે એના દૈનિક જીવનમાં એક સાથે અનેક જાતની ફરજો સુખે દુખે બજાવે છે એ જોઈને મારા મોં મોં થી WOW શબ્દ બોલી જવાય છે. !

    Comment by Vinod R. Patel — December 29, 2016 @ 7:29 pm | Reply


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: