Hiral's Blog

January 12, 2016

પ્રથમવારનું ખોટું બોલવું.

ઘણીવાર પ્રશ્ન થાય ક્યારે અને કેવી રીતે બાળક ખોટું બોલતા શીખતા હશે? શું માતા-પિતા આવું શીખવે?

મારા અનુભવે બરાબર સાડાત્રણ વરસની જિનાએ મહિના દહાડા પહેલા, પહેલી વાર ખોટું બોલ્યું.

હતો બહુ નિર્દોષ અનુભવ અને નાનકડી વાત પણ એનું મનોવિજ્ઞાન સમજવા જેવું હતું.

બાળકને કોઇ વસ્તુ કે કશું ખાવાનું ‘અતિશય પ્રિય કે અપ્રિય‘ છે અને

એ વાતે ‘તમારી સહમતીની એને કોઇ આશા નથી‘ એવી વાતે તેઓ ખોટું બોલવાની શરુઆત કરે છે.

સવારે જ બે-ત્રણ ચોકલેટ ખાધી હતી અને પેકીંગ દરમ્યાન ચોકલેટનો ડબ્બો નીચે જ રહી ગયેલો જોઇને એને ચોકલેટની યાદ આવેલી.

હું એને શાળાએ લઇ જવાની ઉતાવળમાં હતી. જિનાને તૈયાર કરીને હું દોડાદોડ તૈયાર થઇ રહી હતી.

જિનાએ કીધું, મમ્મી પેલી ચોકલેટ આજે સ્કૂલે લઇશ?

મમ્મીઃ ‘હા બેટા’.

જિનાઃ હું જાતે જ લઇ લઉં? પછી તું ભૂલી જઇશ તો?

મમ્મીઃ ભૂલી કેમ જઇશ?

જિનાઃ ખાલી એક જ લઇશ.

મમ્મીઃ ભલે પણ માત્ર એક જ હં.

જિનાઃ હા, પણ હું મારી જાતે જ લઇશ.

મમ્મીઃ ભલે.

જિનાઃ મમ્મી મેં ચોકલેટ મારી સ્કૂલબૅગમાં રાખી દીધી છે.

મમ્મીઃ ભલે.

જિનાઃ મેં બે ચોકલેટ રાખી છે.

મમ્મીઃ કેમ? આપણી એક ની વાત થયેલી ને?

જિનાઃ એક તારી અને એક મારી.

મમ્મીઃ ભલે.

શાળાએ જતાં રસ્તામાંઃ મમ્મી મને એક ચોકલેટ દઇશ?

મમ્મીઃ હમણાં સવારે જ તો ખાધી હતી. આપણી વાત થયેલી સ્કૂલેથી આવતા વખત માટે.

જિનાઃ ઓકે પણ ‘તું તો ખા’. મને આગ્રહ કરવા લાગી.

મમ્મીઃ મને નથી ખાવી. આપણે બંને આવતા વખતે ખાશું.

જિનાઃ ધીમેથી. હા, પણ મેં ત્રણ ચોકલેટ રાખેલી. તો એક અત્યારે ખાઉં?

મમ્મીઃ તેં તો બે ચોકલેટ રાખું છું એમ કીધેલું. હં?

જિનાઃ તરત સ્કૂલબૅગ પર હાથ રાખીને. પ્લીઝ હું એક જ લઇશ. અને મારી જાતે જ લઇશ.

મમ્મીઃ જિનાએ જે રીતે સ્કૂલબૅગ પર હાથ રાખીને ‘જાતે લઇશ કીધું’. મને શક થયો ને

મેં સ્કૂલબૅગ ખોલી. એમાં ચાર ચોકલેટ હતી.

મમ્મીઃ ગણતા આવડે છે ને, આ કેટલી છે? બે કે ત્રણ?

જિનાઃ એવું નિર્દોષ મોં બે હાથથી ચાલુ બસમાં જ ઢાંકી દીધું. સૉરી મમ્મી મને એમ કે મેં ત્રણ જ મૂકી છે.

મમ્મીઃ પણ મને તો ઘરમાં ‘બે ચોકલેટ મૂકું છું’ કહી રહી હતી.

જિનાઃ સૉરી મમ્મી, પણ તું પણ બે ખાજે ને!

હવે મને એક ચોકલેટ આપને! પ્લીઝ!

રાત્રે એને ઘરે સમજાવેલી. ‘મમ્મી કેમ ચોકલેટની ના કહે છે? ખોટું નહિં બોલવાનું.

પોતાની પસંદ પ્રમાણે મમ્મી કે પપ્પા ‘હા’ નથી કહેતાં તો સમજવાનું અથવા એમને સમજાવવાનું પણ

ખોટું નંઇ બોલવાનું.

—-

આવું જ અમારી પાડોશની એક દીકરીએ જ્યારે એ સાડાત્રણ વરસની થઇ ત્યારે ‘બ્રેકફાસ્ટ કર્યો છે કીધું અને ચૂપકેથી ડસ્ટબીનમાં નાંખી દીધેલો.’

 

આમ બાળકને કોઇ વસ્તુ કે કશું ખાવાનું ‘અતિશય પ્રિય કે અપ્રિય‘ છે અને

એ વાતે ‘તમારી સહમતીની એને કોઇ આશા નથી‘ એવી વાતે તેઓ ખોટું બોલવાની શરુઆત કરે છે.

2 Comments »

  1. This is wonderful narration of a small but true incident and good conclusion.

    Comment by P.K.Davda — January 14, 2016 @ 11:56 pm | Reply


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: